News Continuous Bureau | Mumbai
India Tension Russian Oil Sanctions Trump Game ફ્રાન્સના એવિયનલેસબેંસ (EvianlesBains) ખાતે યોજાયેલા જી૭ શિખર સંમેલનમાંથી ભારત માટે એક બહુ જ ચિંતાજનક અને મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ખાડી દેશોમાં ચાલી રહેલા ઈરાન યુદ્ધના કારણે યુક્રેનનો મુદ્દો વૈશ્વિક મંચ પર થોડો પાછળ ધકેલાઈ ગયો હતો, પરંતુ હવે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને અન્ય જી૭ દેશોના નેતાઓએ રશિયાયુક્રેન યુદ્ધને ફરીથી પોતાના એજન્ડામાં ટોચ પર મૂકી દીધું છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે ગ્લોબલ ઓઈલ માર્કેટને સ્થિર રાખવા માટે રશિયન તેલ પર ભારત સહિતના દેશોને અપાયેલી સત્તાવાર છૂટ (વેવર) હવે ઝડપથી ખતમ કરવામાં આવી રહી છે, જેની સીધી અસર ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા પર પડશે.
India Tension Russian Oil Sanctions Trump Game – શું છે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનો અસલી ‘ગેમ પ્લાન’? શા માટે પ્રતિબંધો ફરી થશે કડક
વૈશ્વિક મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને કૂટનીતિક વિશ્લેષણ અનુસાર, જ્યારે ઈરાન સંઘર્ષને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓઈલ સપ્લાય ખતરામાં હતી, ત્યારે અમેરિકાએ રશિયાને ગુપ્ત રીતે તેલ વેચવાની છૂટ આપી હતી જેથી દુનિયામાં મોંઘવારી બેકાબૂ ન બને. હવે જ્યારે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે શાંતિ સમજૂતી થઈ રહી છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માંથી જહાજોની અવરજવર સામાન્ય થઈ ગઈ છે, ત્યારે ટ્રમ્પ રશિયા પર ફરીથી કડક આર્થિક દબાણ લાવવા માટે તૈયાર થઈ ગયા છે. ટ્રમ્પે એવિયનમાં પત્રકારોને જણાવ્યું કે, ખાડી દેશોમાં સાડા ત્રણ મહિનાથી ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે, તેથી રશિયા પર આકરા વૈશ્વિક પ્રતિબંધો ફરીથી લાગુ કરવાનો યોગ્ય સમય આવી ગયો છે. બ્રિટનના પીએમ કીર સ્ટાર્મર અને કેનેડાના પીએમ માર્ક કાર્નીએ રશિયાના ‘શેડો ફ્લીટ’ (ગુપ્ત તેલ ટેન્કરો) ના નેટવર્કને તોડવા માટે નવા પ્રતિબંધોની સત્તાવાર જાહેરાત પણ કરી દીધી છે.
India Tension Russian Oil Sanctions Trump Game – આજે ૧૭ જૂનની આખરી ડેડલાઈન પૂર્ણ, ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે વધશે મોટું આર્થિક જોખમ
ભારત વિશ્વમાં કાચા તેલના સૌથી મોટા આયાતકાર દેશોમાંનો એક છે અને પશ્ચિમી દેશોના ભારે વિરોધ છતાં છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી સસ્તા રશિયન તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર રહ્યો છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવો આસમાને પહોંચ્યા હતા, જેને નિયંત્રિત કરવા માટે અમેરિકાએ માર્ચ મહિનામાં ભારતને રશિયન તેલ ખરીદવા માટે ખાસ અસ્થાયી છૂટ આપી હતી. આ એક મહિનાની છૂટને અત્યાર સુધીમાં બે વખત લંબાવવામાં આવી છે અને આજે ૧૭ જૂન ૨૦૨૬ ના રોજ આ મિયાદ (ડેડલાઈન) સત્તાવાર રીતે પૂરી થઈ રહી છે. જો અમેરિકાનો ટ્રેઝરી વિભાગ આ છૂટને આગળ નહીં વધારે, તો ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ મંગાવવું અને તેની આંતરરાષ્ટ્રીય ચૂકવણી કરવી એ બહુ મોટું નાણાકીય અને કૂટનીતિક જોખમ બની જશે.
India Tension Russian Oil Sanctions Trump Game – મે મહિનામાં ભારતે રશિયા પાસેથી મંગાવ્યું ૬.૭ અબજ ડોલરનું બળતણ, ક્રેઆ (CREA) નો મોટો ખુલાસો
તાજેતરના સત્તાવાર રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત મે ૨૦૨૬ માં રશિયન જીવાશ્મ બળતણ (Fossil Fuel) ખરીદવામાં વિશ્વનો બીજા નંબરનો સૌથી મોટો દેશ રહ્યો છે. ભારતીય રિફાઇનરીઓ દ્વારા તેલની ખરીદી સતત વધારવામાં આવતા મે મહિનામાં રશિયાથી કુલ ક્રૂડ ઓઈલ અને અન્ય ઇંધણની આયાત વધીને અંદાજિત ૫.૮ અબજ યુરો એટલે કે આશરે ૬.૭ અબજ ડોલર પર પહોંચી ગઈ છે. આ કુલ આયાતમાં એકલા કાચા તેલનો હિસ્સો ૮૩ ટકા (૪.૮ અબજ યુરો) રહ્યો છે. મે મહિનામાં ભારતના કુલ ક્રૂડ ઓઈલના આયાતમાં માસિક ધોરણે ૮ ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો, જેનું મુખ્ય કારણ રશિયાથી થતી આયાતમાં ૨૧ ટકાનો મોટો ઉછાળો હતો. હવે બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણો વચ્ચે પીએમ નરેન્દ્ર મોદી માટે ભારતની વધતી અર્થતંત્રની જરૂરિયાતો અને અમેરિકાના આ કડક વલણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું એ એક બહુ મોટી કૂટનીતિક પડકાર સાબિત થશે.
