News Continuous Bureau | Mumbai
RBI Plastic Currency Notes દેશના ચલણી નાણાંને વધુ ટકાઉ, મજબૂત અને સુરક્ષિત બનાવવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (Reserve Bank of India RBI) દ્વારા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ક્રાંતિકારી પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે. સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા ટૂંક સમયમાં ₹૧૦ અને ₹૨૦ ના મૂલ્યની નવી પ્લાસ્ટિક એટલે કે પોલિમર કરન્સી નોટો (Polymer Currency Notes) ચલણમાં મૂકવાની સંપૂર્ણ તૈયારીઓ કરી લેવામાં આવી છે. આ નવીન ચલણી નોટોની સૌથી મોટી વિશેષતા એ રહેશે કે તેનું ઉત્પાદન સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજી (Indigenous Technology) અને ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અભિયાન અંતર્ગત દેશની અંદર જ કરવામાં આવશે, જેથી વિદેશી આયાત પર નિર્ભર રહેવું નહીં પડે.
RBI Plastic Currency Notes – કાગળની સરખામણીએ પ્લાસ્ટિક નોટોનું આયુષ્ય ૪ ગણું વધારે
સામાન્ય વ્યવહારમાં સૌથી વધુ વપરાતી ₹૧૦ અને ₹૨૦ ની કાગળની ચલણી નોટો (Paper Currency Notes) ખૂબ જ ઝડપથી મેલી થઈ જાય છે, પસીના કે પાણીથી ભીની થઈને ગળી જાય છે અથવા તો ફાટી જતી હોય છે. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે પોલિમર પ્લાસ્ટિક મટિરિયલનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. પ્લાસ્ટિકની બનેલી આ નોટો સામાન્ય કાગળની નોટો કરતાં ઓછામાં ઓછી ચારથી પાંચ ગણી વધુ લાંબી ચાલશે. આ નોટો વોટરપ્રૂફ (Waterproof) હોવાથી પાણી કે ભેજથી ખરાબ થશે નહીં અને સામાન્ય રીતે ખેંચાણ કે રફ ઉપયોગ દરમિયાન પણ સરળતાથી ફાટશે નહીં, જેનાથી ચલણની ગુણવત્તા લાંબો સમય સુધી જળવાઈ રહેશે.
RBI Plastic Currency Notes – ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ હેઠળ ભારતમાં જ તૈયાર થશે પોલિમર સબસ્ટ્રેટ
આ પૂર્વે વિશ્વના અન્ય દેશો જેમ કે ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રિટન અને કેનેડામાં પ્લાસ્ટિક કરન્સી સફળતાપૂર્વક કાર્યરત છે, પરંતુ ભારતે આ વખતે આયાતી કાચા માલ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સંપૂર્ણ આત્મનિર્ભરતાનું (Self-Reliance) મોડેલ અપનાવ્યું છે. સિક્યોરિટી પ્રિન્ટિંગ એન્ડ મિન્ટિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (SPMCIL) અને આરબીઆઈના સંયુક્ત સહયોગથી દેશની જ કરન્સી પ્રેસોમાં પોલિમર સબસ્ટ્રેટનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. આ સ્વદેશી ઉત્પાદનને કારણે દેશના હૂંડિયામણની મોટી બચત થશે અને સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતામાં અભૂતપૂર્વ વધારો થશે.
RBI Plastic Currency Notes – નકલી નોટોના દૂષણ પર લગામ અને પ્રિન્ટિંગ ખર્ચમાં કરોડોની બચત
આ પ્લાસ્ટિક નોટોમાં એડવાન્સ્ડ સિક્યોરિટી ફીચર્સ (Advanced Security Features) જેવા કે પારદર્શક વિન્ડો (Transparent Window), કલર-શિફ્ટિંગ ઇંક અને સ્પેશિયલ હોલોગ્રામ સામેલ કરવામાં આવશે, જેની નકલ કરવી અત્યંત અશક્ય બની જશે. આ અદ્યતન સુરક્ષા પ્રણાલીથી નકલી ચલણના (Fake Currency) કારોબાર પર મોટો ફટકો પડશે. સાથોસાથ, વારંવાર જૂની કે ખરાબ થયેલી નોટોને પાછી ખેંચીને નવી નોટો છાપવા પાછળ સરકાર અને આરબીઆઈ દ્વારા જે હજારો કરોડ રૂપિયાનો વાર્ષિક ખર્ચ કરવામાં આવે છે તેમાં મોટો ઘટાડો થશે, જે લાંબા ગાળે દેશના અર્થતંત્ર માટે અત્યંત ફાયદાકારક પુરવાર થશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Rahul Gandhi Vote Chori Rally Appeal ૧ નવેમ્બરની મહારૅલી માટે રાહુલ ગાંધીનું આહ્વાન; કહ્યું ‘વોટ ચોરી વિરુદ્ધની લડાઈ કોઈ પક્ષની નહીં, દેશના બંધારણની છે’
