News Continuous Bureau | Mumbai
મુકેશ અંબાણીની માલિકીની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) ની રિટેલ હોલ્ડિંગ કંપની રિલાયન્સ રિટેલ વેન્ચર્સ લિમિટેડ (RRVL), એ કિશોર બિયાનીના રિટેલ બિઝનેસની ફ્યુચર રિટેલ લિમિટેડની રૂ. 24,713 કરોડની ટેકઓવર બિડ રદ કરી છે. શનિવારે તે મુજબની કંપનીએ જાહેરાત કરી હોવાનો અહેવાલ છે. ફ્યુચર રિટેલ માટે મુકેશ અંબાણીની રિલાયન્સ અને વિદેશી ઈ-કોમર્સ કંપની એમેઝોન વચ્ચે છેલ્લા બે વર્ષથી વિવાદ ચાલી રહ્યો હોવાનું કહેવાય છે. જોકે લોકો એમ માની રહ્યા હોય કે મુકેશ અંબાણીએ એમ જ પીછેહઠ કરી છે તો તે માનવું ખોટું છે. ડીલ રદ કરીને પણ તેમણે એમેઝોનને મોટું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
છેલ્લાં બે વર્ષથી, ભારતે વિશ્વના બે સૌથી ધનાઢ્ય બિઝનેસ ટાયકૂન્સ – જેફ બેઝોસ અને મુકેશ અંબાણી વચ્ચે આરપારની લડાઈ જોઈ છે. તે પાછળ કિશોર બિયાનીની માલિકીનું ફ્યુચર રિટેલ ગ્રૂપ વિવાદનું મૂળ હતું. ફ્યુચર રિટેલ એ ખોટ હેઠળ દબાયેલી કંપની છે.
બજારના નિષ્ણાતોના કહેવા મુજબ ભારતનું $900 બિલિયન રિટેલ માર્કેટ કે જે 2024 સુધીમાં વધીને $1.3 ટ્રિલિયન થવાનું છે. તેથી રિટેલ બજારમાં કબજો કરવાની મહત્વાકાંક્ષા સાથે, અંબાણી અને બેઝોસ બંને આ સોદાને સીલ કરવા માટે કોઈપણ હદ સુધી જવા તૈયાર હોવાનું માનવામાં આવે છે.
જોકે શનિવારે 23 એપ્રિલ,2022 રિલાયન્સ રિટેલ વેન્ચર્સ લિમિટેડ (RRVL), મુકેશ અંબાણીની માલિકીની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) ની રિટેલ હોલ્ડિંગ કંપનીએ ફ્યુચર રિટેલ લિમિટેડ (FRL) હેઠળ કિશોર બિયાનીના રિટેલ બિઝનેસ માટે તેની રૂ. 24,713 કરોડની ટેકઓવર બિડ રદ કરી હતી. સ્ટોક એક્સચેન્જોને આપેલી નોટિસમાં, RILએ જણાવ્યું હતું કે FRLના સુરક્ષિત લેણદારોએ RILની દરખાસ્ત વિરુદ્ધ મત આપ્યો હતો. "તેને ધ્યાનમાં રાખીને તેઓ આ ડીલ રદ કરી રહ્યા છે.
શુક્રવારે, FRL તરફથી સ્ટોક એક્સચેન્જોને એક નિયમનકારી ફાઇલિંગમાં જણાવ્યું હતું કે 69.29 ટકા સુરક્ષિત લેણદારોએ યોજનાની વિરુદ્ધમાં મત આપ્યો હતો જ્યારે 30.71 ટકા સોદાની તરફેણમાં હતા. બીજી તરફ, 78.22 ટકા અસુરક્ષિત લેણદારોએ રિલાયન્સ-ફ્યુચર ડીલની તરફેણમાં જ્યારે 21.78 ટકાએ તેની વિરુદ્ધમાં મતદાન કર્યું હતું.
આ સમાચાર પણ વાંચો : આ 143 વસ્તુઓની વધી શકે છે કિંમતો, GST કાઉન્સિલે ટેક્સ રેટમાં વૃદ્ધિ માટે રાજ્યોની સલાહ માંગી; જાણો શુ છે સરકારનો પ્લાન
રિલાયન્સે સોદો રદ કર્યો હોઈ કોઈ પણ એવું માની લેશે કે મુકેશ અંબાણી કોઈપણ લાભ વિના આ સોદામાંથી બહાર નીકળી ગયા હશે અને બેઝોસ FRL હસ્તગત કરવાના વિકલ્પ સાથે ખુશ માણસ હશે. બેઝોસ- જેઓ વિશ્વની સૌથી મોટી ઈ-કોમર્સ કંપની એમેઝોન ચલાવે છે- તેમણે કિશોર બિયાનીને તેમનો રિટેલ બિઝનેસ હસ્તગત કરવા માટે રૂ. 7,000 કરોડની ઓફર કરી હતી. તેઓ અંબાણી સાથેનો તેમનો સોદો રદ કરવા માટે કાનૂની દબાણ પણ લાવ્યા હોવાના અહેવાલ છે. એવા સમયે જ્યારે અંબાણીએ આ સોદામાંથી પીછેહઠ કરી છે, બેઝોસે FRLનો વ્યવસાય સંભાળવાની મંજૂરી ન આપવા માટે રાહત અનુભવવી જોઈએ.
પરંતુ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં RILની વ્યૂહરચના પર નજીકથી નજર નાખતા એ વાત જણાઈ આવી છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય આર્બિટ્રેશન દ્વારા એમેઝોન દ્વારા ઊભા કરાયેલા સખત કાનૂની પ્રતિકારના સામનામાં અંબાણીએ જે રીતે આયોજન કર્યું હતું તે જ રીતે ઘટનાઓ બની છે.
આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં, RIL એ FRL ના 1,400 બ્રિક અને મોર્ટાર સ્ટોર્સમાંથી 800 પર કબજો કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી, જે આવકના 60 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. આ સ્ટોર્સમાં FBB, Easyday અને હેરિટેજની સાથે FRLની ફ્લેગશિપ બ્રાન્ડ Big Bazaarનો સમાવેશ થાય છે. RIL એ જ્યાં આ સ્ટોર્સ આવેલા હતા તે રિયલ એસ્ટેટના માલિકો સાથે સીધો સોદો કરીને FRL પાસેથી આ સ્ટોર્સ લીઝ પર લેવાની વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કર્યો હતો ત્યારપછી RIL એ તે લીઝ્ડ સ્ટોર્સમાંથી FRLને ભાડૂત તરીકે કાઢી મૂક્યા હતા અને તે જ રિટેલ જગ્યાઓ પર તેની પોતાની બ્રાન્ડ્સ ખોલી હતી. નિષ્ણાતો કહેવા મુજબ ફ્યુચર ગ્રૂપના બાકીના સ્ટોર્સની નોંધપાત્ર સંખ્યા બિન-ઓપરેશનલ છે અને લેણદારો માટે પણ તેની કોઈ કિંમત નથી.
આ સમાચાર પણ વાંચો : પ્રથમ ગ્રાસે મક્ષિકા.. સપ્તાહના પહેલા જ દિવસે શેરબજારમાં કડાકો, માર્કેટ લાલ નિશાનમાં બંધ; સેન્સેક્સ-નિફ્ટી આટલા પોઈન્ટ ગગડ્યા
નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલના નિયમો મુજબ, સ્કીમને આગળ વધવા માટે શેરધારકો, સિક્યોર્ડ લેણદારો અને અસુરક્ષિત લેણદારોના ત્રણ જૂથોમાંથી પ્રત્યેકની તરફેણમાં ઓછામાં ઓછા 75 ટકા મતો મેળવવા આવશ્યક છે. હવે જ્યારે RILએ સોદો રદ કર્યો છે, ફ્યૂચર ગ્રુપ નાદારી અને નાદારી કોડ હેઠળ નાદારીની કાર્યવાહીનો સામનો કરશે. કંપની બેંકો સહિત તેના સુરક્ષિત લેણદારો પાસે આશરે રૂ. 20,000 કરોડ અને તેના અસુરક્ષિત લેણદારો અને વિક્રેતાઓ પાસે આશરે રૂ. 8,000 કરોડની માલિકી ધરાવે છે. નિયમનકારી ફાઇલિંગ મુજબ, ફ્યુચર એન્ટરપ્રાઇઝે 23મી માર્ચ 2022થી 31મી માર્ચ 2022 વચ્ચે વિવિધ કન્સોર્ટિયમ બેંકો અને ધિરાણકર્તાઓને ₹2911.51 કરોડની ચૂકવણીમાં ડિફોલ્ટ કર્યું છે.
ફ્યુચર ગ્રુપ છેલ્લા એક વર્ષથી ભંડોળના અભાવને કારણે તેની ઇન્વેન્ટરી પણ ભરી શક્યું ન હતું તે જોતાં, તે મર્યાદિત રકમ હશે જે કોઈપણ ધિરાણકર્તા નાદારી હેઠળ વસૂલ કરી શકશે.
હવે જો કે બેઝોસ શું કરશે? તેની પર સૌ કોઈની નજર છે ત્યારે તેની પાસે કાનૂની લડાઈમાં આગળ વધવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી કે જેમાંથી કોઈ નોંધપાત્ર પરિણામ મળવાની શક્યતા નથી એવું માનવામાં આવે છે.
