News Continuous Bureau | Mumbai
UPI ક્રેડિટ લાઇનના ઉપયોગ અંગે એક મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. નેશનલ પેમેન્ટ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) એ નવા નિયમો જારી કર્યા છે, જે 31 ઑગસ્ટ 2025 થી લાગુ પડશે. આ નિયમો અનુસાર, હવે ક્રેડિટ લાઇનની મંજૂર કરાયેલ રકમનો ઉપયોગ ફક્ત તે જ હેતુ માટે થશે જેના માટે બેંકે લોન મંજૂર કરી હતી, જેથી તેના દુરુપયોગને રોકી શકાય.
UPI Credit Line New Rule : UPI ક્રેડિટ લાઇનનો ઉપયોગ હવે મર્યાદિત: NPCI નો નવો નિયમ 31 ઑગસ્ટ 2025 થી લાગુ
UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) સંબંધિત એક લેણદેણમાં (Transaction) ટૂંક સમયમાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. આ અંતર્ગત, UPI વોલેટમાં (UPI Wallet) પહેલાથી મંજૂર કરાયેલી રકમ (ક્રેડિટ લાઇન – Credit Line) નો ઉપયોગ હવે ફક્ત તે જ કામ માટે થશે જેના માટે બેંકે (Bank) તે લોન (Loan) મંજૂર કરી હતી. આ નવો નિયમ 31 ઑગસ્ટ 2025 (August 31, 2025) થી લાગુ પડશે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (National Payments Corporation of India – NPCI) એ તાજેતરમાં આ સંબંધમાં એક સર્ક્યુલર (Circular) જારી કર્યું છે.
આ સર્ક્યુલરમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હવે ગ્રાહક UPI પર જે હેતુ માટે બેંક પાસેથી આ ક્રેડિટ લાઇન મંજૂર કરાવશે, તે જ કામ માટે તેનો ઉપયોગ કરી શકશે. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈને ખાસ જરૂરિયાત માટે બેંકે આ સુવિધા આપી છે, તો તેનો ઉપયોગ તે જ જરૂરિયાત માટે કરવો પડશે. NPCI એ તમામ બેંકો, પેમેન્ટ કંપનીઓ અને એપ્લિકેશન કંપનીઓને આ ફેરફારોને લાગુ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
UPI Credit Line New Rule : નિયમોમાં ફેરફાર પાછળનું કારણ અને NPCI ના નવા નિયમો
નોંધનીય છે કે UPI પર ક્રેડિટ લાઇન ઉમેરવાની સુવિધા પહેલાથી જ આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેનું નિયંત્રણ (Control) અને દેખરેખની (Monitoring) સિસ્ટમ ખૂબ જ નબળી હતી. ઘણીવાર એવું જોવા મળતું હતું કે ગ્રાહકો આ લોનનો ઉપયોગ તે કામ માટે કરતા નહોતા જેના માટે તેમને મંજૂરી મળી હતી. આનાથી બેંકિંગ સિસ્ટમ (Banking System) અને ગ્રાહક સુરક્ષા (Consumer Safety) બંને પર અસર જોવા મળી રહી હતી. NPCI નું કહેવું છે કે આ સુવિધાના દુરુપયોગને (Misuse) રોકવા માટે આ નિયમ લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
NPCI નો નવો નિયમ શું છે?
લોનનો ઉપયોગ તે જ કામ માટે થાય જેના માટે બેંકે મંજૂરી આપી છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈએ અભ્યાસ માટે લોન લીધી હોય, તો તે UPI થી બીજે ક્યાંય ખર્ચ કરી શકશે નહીં.
બેંક નક્કી કરશે કે કયા લેણદેણને મંજૂરી આપવી અને કયાને નકારવું. આ નિર્ણય બેંક તેની પોલિસી (Policy) અને તે લોનના હેતુને ધ્યાનમાં રાખીને લેશે.
જો ગ્રાહક તે ક્રેડિટ લાઇનનો ઉપયોગ ખોટા હેતુ માટે કરે છે, તો બેંક તેને રોકી શકશે. આ વ્યવસ્થા આ નવા નિયમની સૌથી મોટી ખાસિયત માનવામાં આવી રહી છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Home Loan vs Investment: ઘર લોન કે રોકાણ? કારકિર્દીની શરૂઆતમાં શું પસંદ કરવું જોઈએ?
UPI Credit Line New Rule : ક્રેડિટ લાઇન સુવિધા શું છે?
પહેલા UPI દ્વારા ફક્ત સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ (Saving Account), વોલેટ (Wallet) અથવા રૂપે ક્રેડિટ કાર્ડને (RuPay Credit Card) જ જોડી શકાતા હતા. પરંતુ બાદમાં ક્રેડિટ લાઇન સુવિધાને પણ ઉમેરવામાં આવી. આ એક પ્રકારની લોન હોય છે, જે બેંક દ્વારા તેના ગ્રાહકો માટે પહેલાથી મંજૂર (Pre-approved) હોય છે. આમાં ક્રેડિટ કાર્ડની જેમ જ ગ્રાહકને ખર્ચ કરવા માટે એક નિશ્ચિત રકમ (Fixed Amount) નક્કી કરવામાં આવે છે. જો યુઝરના સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ અથવા UPI વોલેટમાં પૈસા ન હોય તો તે લોનની આ રકમનો ઉપયોગ જરૂર પડ્યે પેમેન્ટ માટે કરી શકે છે. જેટલી રકમ ખર્ચ કરવામાં આવશે, તેટલી રકમ પર જ બેંક વ્યાજના (Interest) રૂપમાં કેટલાક ચાર્જ (Charges) વસૂલે છે.
