News Continuous Bureau | Mumbai
Uniform KYC Meaning: દેશમાં હાલ બેંક ખાતું ખોલાવવું હોય કે શેરબજારમાં ( stock market ) રોકાણ કરવું, દરેક જગ્યાએ લોકોને KYC પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે. બેંકિંગ અને ફાઇનાન્સ સેવાઓના ડિજિટલાઇઝેશન સાથે, KYC પ્રક્રિયા હવે દરેક જગ્યાએ જરૂરી બની ગઈ છે. ઘણી ડિજિટલ સેવાઓ માટે, લોકોને વારંવાર KYC પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે, જે ખૂબ જ મુશ્કેલીજનક છે. જેમાં હવે સમય અને સંસાધનોને બચાવવા માટે, ભારત સરકાર ટૂંક સમયમાં KYC પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે.
આમાં ટૂંક સમયમાં તમારે દેશમાં માત્ર એક જ વાર તમારી ઓળખ સાબિત કરવી પડશે. જો સરકાર તમારો ડેટા સેન્ટ્રલ લોકેશનમાં સેવ કરે છે, તો તમારા સિંગલ કેવાયસીનો ઉપયોગ બેંક ખાતું ખોલાવવાથી લઈને વીમો ખરીદવા, સ્ટોક માર્કેટ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ માર્કેટમાં રોકાણ કરવા સુધીની દરેક વસ્તુ માટે થઈ શકે છે. આ માટે સરકાર ‘યુનિફોર્મ કેવાયસી’ અથવા ‘સિંગલ કેવાયસી’ સિસ્ટમ લાગુ કરવા માટે ચર્ચા કરી રહી છે.
કેટલાક સેક્ટરમાં યુનિફોર્મ કેવાયસી પહેલેથી જ કાર્યરત છે…
થોડાં વર્ષો પહેલાં, ફાઇનાન્શિયલ સ્ટેબિલિટી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલ ( FSDC ) એ આવી KYC સિસ્ટમ વિકસાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. જેથી સમગ્ર નાણાકીય ક્ષેત્રની વિવિધ સંસ્થાઓ દ્વારા એક જ KYCનો વારંવાર ઉપયોગ કરી શકાય. જેથી સામાન્ય લોકો માટે તે સરળ બને અને KYC પ્રક્રિયાના ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થાય. આના પર નાણા મંત્રાલયે ( Finance Ministry ) નાણા સચિવ ટી.વી.સોમનાથનની અધ્યક્ષતામાં નિષ્ણાતોની એક સમિતિની રચના કરી હતી.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Holi Special Trains: સુવિધામાં વધારો.. પશ્ચિમ રેલવે બાન્દ્રા ટર્મિનસ-બીકાનેર અને બાન્દ્રા ટર્મિનસ-ઉદયપુર વચ્ચે ચલાવશે હોળી સ્પેશિયલ ટ્રેનો
તાજેતરમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે FSDCની બેઠકમાં સિંગલ KYC લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ અંતર્ગત કેવાયસી પ્રક્રિયાને શક્ય તેટલું ડિજીટલ કરી શકાય છે. KYC રેકોર્ડની આંતર-ઉપયોગીતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક સિસ્ટમ વિકસાવવી પડશે.
હવે પ્રશ્ન એ છે કે યુનિફોર્મ અથવા સિંગલ કેવાયસી સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે? કેટલાક સેક્ટરમાં યુનિફોર્મ કેવાયસી પહેલેથી જ કાર્યરત છે. જો તમે શેરબજારમાં રોકાણ કરો છો, તો તમારું KYC સીધું જ રજિસ્ટર્ડ બ્રોકર્સ દ્વારા માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબીને કરવામાં આવે છે. જો તમે વારંવાર નવું રોકાણ કરી રહ્યા હોવ તો તે કિસ્સામાં તમારે દર વખતે તમારું KYC કરવાની જરૂર નથી. તમે આ કેવાયસીના આધારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને અન્ય ડેરિવેટિવ્ઝમાં પણ રોકાણ કરી શકો છો.
તેવી જ રીતે નવી સિસ્ટમમાં તમને 14 અંકનો CKYC નંબર આપવામાં આવશે. ઉપરાંત, તમારો KYC રેકોર્ડ સેબી, RBI, IRDAI અને PFRDA સિવાય દરેક જગ્યાએ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. આ સાથે, તમારે દરેક જગ્યાએ KYC કરાવવાની જરૂર રહેશે નહીં, કારણ કે તમારી માહિતી CKYC નંબર દ્વારા વિવિધ સંસ્થાઓ સુધી પહોંચશે.
