News Continuous Bureau | Mumbai
Mumbai Air : ગત બે દિવસથી મુંબઈ ( Mumbai ) શહેરની હવા ( Air ) બગડી રહી છે અને તેની વધુ અસર કોલાબા, વરલી, બાંદ્રા-કુર્લા સંકુલમાં જોવા મળી રહી છે. વરસાદી હવા ( Rainy air ) પ્રદૂષકો વહન કરે છે. પરંતુ હવે શુષ્ક વાતાવરણ સર્જાશે, દિવાળી બાદ ફટાકડા, બોનફાયર, ખેતીની જમીન સળગાવવાથી થતા પ્રદૂષણ ( Pollution ) તેની અસર દેખાવા લાગશે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં, ‘રેસ્પિરેટર લિવિંગ સાયન્સ’ ( Respirator Living Sci ) અને ‘ક્લાઇમેટ ટ્રેન્ડ્સ’એ ( Climate Trends ) વર્ષ 2019 થી 2023ના ઓક્ટોબરથી માર્ચ સુધીના સમયગાળાનો અભ્યાસ કર્યો હતો. આ દરમિયાન મુંબઈની હવાની ગુણવત્તા બગડી છે. આ સતત ઘટાડો છે અને તેની સરખામણીમાં દિલ્હી ( Delhi ) અને લખનઉની ( Lucknow ) ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે.
દિલ્હીની ( Delhi ) હવાની ગુણવત્તામાં ( air quality ) સુધારો
આ અભ્યાસ ‘નેશનલ ક્લીન એર પ્રોગ્રામ’ ( National Clean Air Program ) હેઠળ ગયા વર્ષ માટે નોંધાયેલા PM 2.5 અને ઑક્ટોબર અને માર્ચ વચ્ચેના પ્રદૂષણ સ્તરના આધારે હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. રાષ્ટ્રીય સ્વચ્છ હવા કાર્યક્રમ દેશના છ મહત્વના શહેરોમાં લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં મુંબઈની સાથે દિલ્હી, કોલકાતા, બેંગલુરુ, લખનૌ અને પટના શહેરોનો સમાવેશ થાય છે. અભ્યાસ દર્શાવે છે કે દિલ્હી હજુ પણ પ્રદૂષણની યાદીમાં ટોચ પર છે. જો કે, 1 ઓક્ટોબર, 2022 અને 30 સપ્ટેમ્બર, 2023 વચ્ચે, દિલ્હીની હવાની ગુણવત્તામાં ધીમે ધીમે સુધારો જોવા મળ્યો હતો. આ યાદીમાં પટના શહેર બીજા ક્રમે છે. ટોપ 10માં મુંબઈ સામેલ નથી. તેમાં દિલ્હી ઉપરાંત બિહારના સાત શહેરોનો સમાવેશ થાય છે. આઈઝવાલ એ ભારતનું સૌથી સ્વચ્છ હવા ધરાવતું શહેર છે. અહીં પીએમ 2.5નું સ્તર માત્ર 11 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટર છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Air Fare: હવાઈ મુસાફરી થશે વધુ મોંઘી,આ એરલાઈન હવે વસૂલશે ફ્યુઅલ સરચાર્જ, ટિકિટના ભાવ પણ વધશે.
આ વર્ષે, 1 ઓક્ટોબરથી, કેન્દ્ર સરકારનો સંશોધિત વાયુ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ કાર્યક્રમ ‘ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન’ દિલ્હી અને તેની આસપાસના 24 જિલ્લાઓમાં લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે. પીએમ 2.5 માનવ સ્વાસ્થ્ય પર પ્રતિકૂળ અસર કરે છે. આ માટે PM 2.5 અને PM 10ની માત્રામાં 40 ટકાનો ઘટાડો કરવા માટે એક કાર્યક્રમ લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે. દિલ્હી, ફરીદાબાદ, ગાઝિયાબાદ, નોઈડા, મેરઠ, પટના, મુઝફ્ફરપુર, આસનસોલ, ગ્વાલિયર 1 ઓક્ટોબર, 2022 થી સપ્ટેમ્બર 30, 2023 સુધીના ટોચના 10 સૌથી પ્રદૂષિત શહેરોમાં સ્થાન ધરાવે છે.
PM 2.5ના સ્તરમાં 60 ટકાનો વધારોઃ
દિલ્હીમાં 1 ઓક્ટોબર 2022 થી 30 સપ્ટેમ્બર 2023ના સમયગાળા દરમિયાન 100.1 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટરનું સર્વોચ્ચ PM2.5 સ્તર નોંધાયું હતું. આ સ્તર વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન દ્વારા નિર્ધારિત ધોરણ કરતા 20 ગણું વધારે છે. જોકે મુંબઈનું સ્તર આના કરતા સારું છે, પરંતુ 2019 અને 2022 વચ્ચે PM 2.5ના સ્તરમાં વધારો થયો છે. તે દર્શાવે છે કે હવાની ગુણવત્તામાં ઘટાડો થયો છે. 2019માં PM 2.5નું સ્તર 50.2 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટર હતું. તે 2023 માં 80.6 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટર સુધી પહોંચી ગયું હતું. આ વધારો લગભગ 60 ટકા છે. તેની સરખામણીમાં લખનૌ અને કોલકાતામાં પીએમ 2.5નું સ્તર છેલ્લા બે વર્ષમાં ઘટ્યું છે. તેથી મુંબઈના પ્રદૂષણના સ્ત્રોતોને ધ્યાનમાં લઈને કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.
