News Continuous Bureau | Mumbai
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા ₹2000 ની નોટો પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કર્યાના સવા બે વર્ષ પછી પણ કુલ ₹5,956 કરોડની કિંમતની નોટો હજુ પણ ચલણમાં છે. સોમવારે RBI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડાઓમાં આ માહિતી આપવામાં આવી હતી. RBIએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે 31મી ઓગસ્ટ સુધી ચલણમાં રહેલી ₹2000 ની નોટોનું કુલ મૂલ્ય ₹5,956 કરોડ હતું. જ્યારે 19 મે, 2023 ના રોજ તેમને ચલણમાંથી બહાર કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી ત્યારે આ મૂલ્યની કુલ ₹3.56 લાખ કરોડની નોટો સિસ્ટમમાં હતી.
98.33% નોટો પરત આવી
RBIએ જણાવ્યું કે ₹2000 ની કિંમતની કુલ 98.33 ટકા નોટો અત્યાર સુધીમાં પરત આવી ચૂકી છે. જોકે, ₹2000 ની નોટ હજુ પણ કાયદેસર ચલણ છે અને તેનું લેવડ-દેવડ સત્તાવાર રીતે ગેરકાયદેસર નથી. નવેમ્બર 2016 માં નોટબંધીની (Demonetization) જાહેરાત પછી ₹2000 ની નોટો બહાર પાડવામાં આવી હતી.
આ સમાચાર પણ વાંચો : AI સ્ટેથોસ્કોપ: માત્ર આટલી જ સેકન્ડમાં હૃદયના 3 ગંભીર રોગોનું નિદાન, ડોકટરોનો દાવો
નોટો ક્યાં અને કેવી રીતે જમા કરી શકાય?
RBI અનુસાર, સામાન્ય લોકો માટે આ નોટો બેંકોમાં જમા કરાવવાની છેલ્લી તારીખ 07 ઓક્ટોબર 2023 હતી. ત્યારબાદ, 09 ઓક્ટોબર 2023 થી, લોકો તેને સેન્ટ્રલ બેંકના 19 ઇશ્યૂ ઓફિસોમાં તેમના બેંક ખાતાઓમાં જમા કરાવી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, 9 ઓક્ટોબર 2023 થી, વ્યક્તિઓ અથવા સંસ્થાઓ આ ઓફિસોમાં ₹2000 ની નોટો તેમના બેંક ખાતામાં પણ જમા કરાવી શકે છે. સામાન્ય નાગરિકો દેશના કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસ (Post Office) થી ભારતીય ટપાલ સેવા (Indian Postal Service) દ્વારા ₹2000 ની નોટો RBI કાર્યાલયોમાં મોકલીને તેમના બેંક ખાતામાં જમા કરાવી શકે છે. RBI ની ઈશ્યુ ઓફિસો અમદાવાદ, બેંગલુરુ, બેલાપુર, ભોપાલ, ભુવનેશ્વર, ચંદીગઢ, ચેન્નઈ, ગુવાહાટી, હૈદરાબાદ, જયપુર, જમ્મુ, કાનપુર, કોલકાતા, લખનૌ, મુંબઈ, નાગપુર, નવી દિલ્હી, પટના અને તિરુવનંતપુરમમાં સ્થિત છે.
₹2000 ની નોટ શા માટે બંધ થઈ?
RBIએ નવેમ્બર 2016 માં ₹2000 ની નોટ બહાર પાડી હતી. સરકારે આ નિર્ણય એટલા માટે લીધો હતો જેથી તે સમયે બજારમાં ઉપલબ્ધ ₹500 અને ₹1000 ની નોટો જે નોટબંધી હેઠળ હટાવવામાં આવી હતી, તેની અર્થતંત્ર (Economy) પર થતી અસરને ઘટાડી શકાય. RBI અનુસાર, ₹2000 ની લગભગ 89% નોટો માર્ચ 2017 પહેલા જ બહાર પાડવામાં આવી હતી. સરકારનું કહેવું છે કે આ નોટો તેમની ચાર-પાંચ વર્ષ સુધી ચલણમાં રહેવાની મર્યાદા પાર કરી ચૂકી છે અથવા ટૂંક સમયમાં પાર કરી જશે. આ પણ એક મુખ્ય કારણ છે જેના કારણે સરકારે ₹2000 ની નોટ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય લીધો છે.
