News Continuous Bureau | Mumbai
બોટલનું પાણી પીવાનું પસંદ કરવું સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણ બંને માટે જોખમી છે. જે લોકો બોટલનું પાણી પીવે છે, તેઓ નળનું પાણી પીનારા લોકોની સરખામણીમાં સરેરાશ 90,000 વધુ માઇક્રોપ્લાસ્ટિક કણો ગળી જાય છે. આ કણો લોહી સુધી પહોંચીને હૃદય, મગજ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ અંગોને અસર કરી શકે છે. મોન્ટ્રીયલ (કેનેડા)ની કોનકોર્ડિયા યુનિવર્સિટીના તાજેતરના અભ્યાસ અનુસાર, સરેરાશ દરેક વ્યક્તિ વાર્ષિક 52,000 માઇક્રોપ્લાસ્ટિક કણો ગળી જાય છે, જ્યારે બોટલનું પાણી પીનારા લોકો વધારાના 90,000 કણો શરીરમાં લે છે. આ કણોનું કદ 1 માઇક્રોનથી 5 મિલીમીટર સુધી જોવા મળ્યું છે.
શરીરમાં કેવી રીતે પહોંચે છે માઇક્રોપ્લાસ્ટિક?
આ કણો પ્લાસ્ટિકની બોટલોના નિર્માણ, સંગ્રહ, સૂર્યપ્રકાશ અને તાપમાનના પ્રભાવથી તૂટીને બહાર નીકળે છે. સંશોધનનું નેતૃત્વ કરનાર સારા સાજેદીના (Sara Sajedi) અનુસાર, માઇક્રોપ્લાસ્ટિક શરીરમાં પહોંચ્યા પછી લોહીમાં ભળીને અંગો સુધી પહોંચી જાય છે. તેનાથી સતત સોજો, કોષો પર ઓક્સિડેટિવ (Oxidative) દબાણ, હોર્મોનલ (Hormonal) અસંતુલન, પ્રજનન ક્ષમતામાં ઘટાડો, માનસિક નુકસાન અને કેન્સર (Cancer) જેવી ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે વાસ્તવિક જોખમ તાત્કાલિક ઝેરથી નથી, પરંતુ લાંબા સમય સુધી જમા થતા ઝેરથી છે. બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલ ગ્લોબલ હેલ્થના એક રિપોર્ટ મુજબ, દુનિયામાં દર મિનિટે 10 લાખ બોટલ પાણીની બોટલો ખરીદવામાં આવે છે.
પર્યાવરણ માટે પણ ચિંતાજનક
બોટલનું પાણી ફક્ત સ્વાસ્થ્ય માટે જ નહીં, પરંતુ પર્યાવરણ અને આબોહવા પર પણ બોજ નાખી રહ્યું છે. નિર્માણ દરમિયાન પ્લાસ્ટિકની બોટલો માટે કાચા માલનો વપરાશ, નિર્માણ પ્રક્રિયામાં ભારે કાર્બન ઉત્સર્જન, ઉપયોગ પછી મોટા પ્રમાણમાં પ્લાસ્ટિક કચરો વગેરે પર્યાવરણ માટે મોટી ચિંતાનું કારણ છે. સંશોધકોએ સરકારોને બોટલના પાણી પર પણ કડક નીતિઓ લાગુ કરવાની અપીલ કરી છે. ભારતીય માનક બ્યુરોએ પેકેજ્ડ ડ્રિંકિંગ વોટર (Packaged Drinking Water) અને મિનરલ વોટર (Mineral Water) માટે કડક ધોરણો નક્કી કર્યા છે. તેમ છતાં દેશમાં ઘણીવાર નબળી ગુણવત્તાવાળા બોટલનું પાણી વેચાતું હોવાની ફરિયાદો સામે આવતી રહી છે. ભારતમાં બોટલના પાણીનું બજાર 2023માં 20,000 કરોડનું હતું.
આ સમાચાર પણ વાંચો : India Pakistan Saudi Agreement: પાકિસ્તાન-સાઉદી અરબના રક્ષા કરાર પર આવ્યું ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયનું નિવેદન, જાણો તેમને શું કહ્યું
પ્લાસ્ટિકનો આ વિકલ્પ અપનાવી શકાય છે
પ્લાસ્ટિકની બોટલોના સુરક્ષિત અને ટકાઉ વિકલ્પ તરીકે સ્ટેનલેસ સ્ટીલ, કાચ અને એલ્યુમિનિયમની બોટલો ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહી છે. આ બોટલો ફક્ત લાંબા સમય સુધી ચાલે છે એટલું જ નહીં, પણ તેમાંથી હાનિકારક રસાયણો પણ બહાર નીકળતા નથી.
