ન્યૂઝ કન્ટીન્યુઝ બ્યૂરો
નવી દિલ્હી
15 જુન 2020
એક જમાનામાં જે કામ અંગ્રેજો કરતા હતા તેવી ચાલ આજ કાલ લુચ્ચું ચીન દુનિયાના દેશો સાથે કરી રહ્યું છે. હાર્વર્ડ બિઝનેસ રિવ્યૂ મુજબ, ચીને 150 ટ્રિલિયન ડોલર આપ્યા, જ્યારે વર્લ્ડ બેંક અને આઈએમએફ એ પણ એટલા નથી આપ્યાં, ચીને એક ડઝન દેશોને તેમના જીડીપીના 20% કરતા વધારે ધિરાણ આપ્યું છે. જ્યારે જીબુતી એકમાત્ર એવો દેશ છે કે જેના પર ચીન કુલ દેવાનો 77 % હિસ્સો ધરાવે છે. યુએનના રિપોર્ટ અનુસાર, ચીને 2018 માં billion 139 અબજ ડોલરનું રોકાણ કર્યું છે, જે 2017 ની સરખામણીમાં 4 % થી વધારે છે.
એક જમાનામાં ચીને પડોશી દેશ શ્રીલંકા મા ચાલતા ગૃહયુદ્ધ નો ફાયદો ઉઠાવી અબજો રૂપિયા ઉછીના આપ્યા આજે શ્રીલંક ની એવી હાલત છે કે બની રહેલ હેમ્બન્ટોટા બંદરો ચીનની સૌથી મોટી સરકારી કંપની હાર્બર એન્જિનિયરિંગ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. જ્યારે 85 % નાણાંનું રોકાણ એક્ઝિમ બેંક ઓફ ચાઇના દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. એવું માનવામાં આવે છે કે માઉન્ટ કરજને કારણે શ્રીલંકાએ ડિસેમ્બર 2017 માં ચીનના વેપારી પોર્ટ હોલ્ડિંગ્સ લિમિટેડ કંપનીને હેમ્બન્ટોટા બંદર લીઝ પર આપવું પડ્યું હતું. બંદરની સાથે શ્રીલંકાએ તેમને 15,000 એકર જમીન પણ સોંપી હતી. આ ભૂમિ ભારતથી માત્ર 150 કિમી દૂર છે.
આ તો એક માત્ર દાખલો આપવામાં આવ્યો છે કે ચીન કેવી રીતે સંપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના નામે પ્રથમ નાના દેશને લૉન આપે છે તેને તેનો દેવાદાર બનાવે છે. અને પછીથી તેની સંપત્તિનો કબજો લે છે.
આ આખી ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરવાનું કારણ છે. કારણ કે, થોડા દિવસો પહેલા, નેપાળે એક નવો નકશો બહાર પાડ્યો હતો, જેમાં તેણે તેના ભાગરૂપે લિમ્પીયાધુરા, કલાપાની અને લિપુલેખનું નામ લીધું હતું. જોકે, આ ત્રણેય ભારતનો ભાગ છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ બધા પાછળ પણ ચીનનો હાથ છે. કારણ કે, ચીન નેપાળને આર્થિક મદદ કરી રહ્યું છે. તેને 'ડેટ-ટ્રેપ ડિપ્લોમસી' કહેવામાં આવે છે , ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસના નામે પહેલા ધિરાણ આપવું અને પછી તે દેશને એક રીતે કબજે કરવું, તેને 'દેવા- મુત્સદ્દીગીરી' કહેવામાં આવે છે. આ શબ્દ ફક્ત ચીન માટે વપરાય છે….
