News Continuous Bureau | Mumbai
સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશીકરણ માટે ભારત સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે આયાતને અંકુશમાં લેવા માટે ૧૦૭ સબ-સિસ્ટમ્સ અને ઇક્વિપમેન્ટ્સની નવી યાદી બહાર પાડી છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દેશમાં મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ પ્રતિબંધ હેઠળ, ડિસેમ્બર ૨૦૨૨ થી શરૂ થતા છ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન અલગ-અલગ સમયગાળામાં તેમની આયાતને મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભર બનવા અને આત્મનિર્ભર ભારત હેઠળ સંરક્ષણ જાહેર ક્ષેત્રના સ્થાપનોની આયાત ઘટાડવાના દૃષ્ટિકોણથી, ૧૦૭ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ લાઇન રિપ્લેસમેન્ટ યુનિટ્સ /સબ-સિસ્ટમ” બનાવવામાં આવી છે. આ મંજૂરી સમય મર્યાદા સાથે આપવામાં આવી છે, ત્યારબાદ તેમની આયાત પર પ્રતિબંધ રહેશે. આ એકમો/સબ-સિસ્ટમ્સ આગામી વર્ષોમાં સ્વદેશી રીતે બનાવવામાં આવશે અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદા પછી જ ભારતીય ઉદ્યોગો પાસેથી પ્રાપ્ત કરવામાં આવશે. આ યાદીમાં હેલિકોપ્ટર, સબમરીન, ટેન્ક, મિસાઈલ અને કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ વગેરેના ઉત્પાદન માટે જરૂરી સાધનોનો સમાવેશ થાય છે. આમાંના ઘણા સાધનો અને સિસ્ટમો હાલમાં રશિયા પાસેથી ખરીદવામાં આવી રહ્યા છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : મહારાષ્ટ્રના આ શહેરમાં એનઆઈએના છાપા પડ્યા. આતંકી હુમલા સાથે છે કનેક્શન. જાણો વિગતે
ઉલ્લેખનીય છે કે ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં, સંરક્ષણ મંત્રાલયે નિર્ધારિત સમયગાળાથી આયાત પર પ્રતિબંધ અંગે ૨,૮૫૧ સબ-સિસ્ટમ અને ભાગોની યાદી બહાર પાડી હતી. નવી સૂચિમાં આયાત પ્રતિબંધ માટે ઓળખવામાં આવેલા કેટલાક સ્પેર અને પેટા-સિસ્ટમનો ઉપયોગ સ્વદેશી રીતે વિકસિત એડવાન્સ્ડ લાઇટ હેલિકોપ્ટર, લાઇટ કોમ્બેટ હેલિકોપ્ટર, લાઇટ યુઝ હેલિકોપ્ટર, ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સિસ્ટમ, એસ્ટ્રા મિસાઇલ, ટી-૯૦નો ઉપયોગ ટાંકી અને લશ્કરી લડાયક વાહનોના ઉત્પાદન માટે થાય છે.
સંરક્ષણ મંત્રાલયની યાદીમાં ૨૨ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે જે જાહેર ક્ષેત્રના હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ દ્વારા બનાવવામાં આવશે. જ્યારે ભારત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ દેશમાં ૨૧ સબ-સિસ્ટમનું ઉત્પાદન કરશે. મઝાગોન ડોક શિપબિલ્ડર્સ દેશમાં જહાજાે અને સબમરીનના નિર્માણમાં ઉપયોગમાં લેવાતા છ સાધનો અને સબ-સિસ્ટમનું ઉત્પાદન કરશે. તે જ સમયે, ભારત ડાયનેમિક્સ લિમિટેડને એસ્ટ્રા મિસાઇલ માટે ચાર ઘટકોના સ્વદેશીકરણની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. જ્યારે ૧૨ સાધનો ભારત અર્થ મુવરર્સ લિમિટેડની જવાબદારી હેઠળ આવ્યા છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ વસ્તુઓનું સ્વદેશીકરણ ‘મેક’ શ્રેણી હેઠળ સંરક્ષણ પબ્લિક સેક્ટર અંડરટેકિંગસ (પિ.એસ.યુ.એસ) દ્વારા કરવામાં આવશે.
નોંધનીય છે કે દેશમાં સંરક્ષણ ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે સરકારે અનેક પગલાંની જાહેરાત કરી હતી. ભારત વૈશ્વિક સ્તરે શસ્ત્રોના સૌથી મોટા આયાતકારોમાંનો એક છે. એક અંદાજ મુજબ, ભારતીય સશસ્ત્ર દળો આગામી પાંચ વર્ષમાં લગભગ ઇં૧૩૦ બિલિયન મૂડી પ્રાપ્તિમાં ખર્ચ કરશે. સરકાર હવે આયાત પર ર્નિભરતા ઘટાડવા માંગે છે અને તેણે સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે આગામી પાંચ વર્ષમાં સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં ઇં૨૫ બિલિયન (રૂ. ૧.૭૫ લાખ કરોડ) બિઝનેસનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. આમાં 5 બિલિયન (રૂ. ૩૫,૦૦૦ કરોડ)ના લશ્કરી હાર્ડવેરના નિકાસ લક્ષ્યાંકનો સમાવેશ થાય છે..
આ સમાચાર પણ વાંચો : મોટા સમાચાર. દેશમાં આ સમય સુધીમાં 5G સેવા શરૂ થશે: સરકારનો સંસદમાં દાવો
