News Continuous Bureau | Mumbai
El Niño 2026 Alertદુનિયા એક નવા પર્યાવરણીય સંકટ તરફ આગળ વધી રહી છે. તાજેતરના હવામાન મોડેલ્સ અને વૈજ્ઞાનિક આગાહીઓ મુજબ, ૨૦૨૬માં અત્યંત તીવ્ર અલ નીનો (El Niño) ઘટના સર્જાવાની શક્યતા છે. યુરોપિયન સેન્ટર ફોર મીડિયમરેન્જ વેધર ફોરકાસ્ટ્સ (ECMWF) ના રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે પેસિફિક મહાસાગર (Pacific Ocean) નું તાપમાન સામાન્ય કરતા ૩.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ (3.5°C) સુધી વધી શકે છે, જે ગંભીર આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) ના સંકેત છે.
El Niño 2026 Alert:શું છે અલ નીનો (El Niño) અને શા માટે આટલું ભયાનક?
અલ નીનો (El Niño) એ એક કુદરતી આબોહવાની ઘટના છે જેમાં મધ્ય અને પૂર્વ ઉષ્ણકટિબંધીય પેસિફિક મહાસાગરના તાપમાનમાં અસામાન્ય વધારો થાય છે. સામાન્ય રીતે ૦.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો વધારો પણ આ ઘટના માટે પૂરતો માનવામાં આવે છે, પરંતુ આ વર્ષે આગાહી ૩.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીની છે, જે તેને ‘સુપર અલ નીનો’ (Super El Niño) ની શ્રેણીમાં મૂકે છે. આ વધેલું તાપમાન વાતાવરણીય પરિભ્રમણ (Atmospheric Circulation) ને ખોરવી નાખે છે, જેના કારણે વિશ્વના વિવિધ ખૂણે દુષ્કાળ (Drought), પૂર (Flood) અને ગરમીના મોજા (Heatwaves) જેવી આપત્તિઓ સર્જાય છે.
El Niño 2026 Alert:ભારત પર તેની અસર (Impact on India)
ભારત જેવા કૃષિપ્રધાન દેશ માટે આ ઘટના ચિંતાનો વિષય છે. અલ નીનો (El Niño) ની સીધી અસર આપણા દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસા (Southwest Monsoon) પર પડે છે. ઐતિહાસિક રીતે, જ્યારે પણ શક્તિશાળી અલ નીનો સર્જાય છે, ત્યારે ભારતમાં વરસાદનું પ્રમાણ સામાન્ય કરતા ઓછું રહે છે. આનાથી ખેતી (Agriculture) અને ખાદ્ય સુરક્ષા (Food Security) પર જોખમ વધી જાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ વર્ષે પણ ચોમાસાની અનિયમિતતા અને ઉનાળામાં અત્યંત ગરમીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
El Niño 2026 Alert: વિશ્વભરમાં એલર્ટ (Global Alert)
સંયુક્ત રાષ્ટ્રની વર્લ્ડ મીટિયોરોલોજિકલ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WMO) એ તમામ દેશોને તાત્કાલિક અસરથી ‘અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ’ (Early Warning System) ને મજબૂત કરવાની સલાહ આપી છે. માત્ર ભારત જ નહીં, પરંતુ ઓસ્ટ્રેલિયા, દક્ષિણ અમેરિકા અને આફ્રિકાના ઘણા ભાગોમાં પણ આ ઘટનાના કારણે અર્થતંત્ર (Economy) અને જનજીવનને અસર થવાની ભીતિ છે. વૈજ્ઞાનિકો આને માત્ર એક હવામાનની ઘટના તરીકે નહીં, પરંતુ એક ‘સિસ્ટમિક શોક’ (Systemic Shock) તરીકે જોઈ રહ્યા છે, જે અગાઉથી જ દબાણમાં રહેલી વિશ્વની ખાદ્ય અને ઉર્જા પુરવઠા સાંકળ (Supply Chain) ને વધુ અસ્થિર બનાવી શકે છે.
