News Continuous Bureau | Mumbai
Fuel Export Windfall Tax પશ્ચિમ એશિયા એટલે કે મિડલ ઈસ્ટમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા ભીષણ લશ્કરી સંઘર્ષ અને યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટમાં પ્રચંડ ઉથલપાથલ શરૂ થઈ ગઈ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલની (Crude Oil) કિંમતોમાં આવેલા અચાનક ઉછાળાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકારે સ્થાનિક ઉદ્યોગો અને દેશની આર્થિક સુરક્ષા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય કદમ ઉઠાવ્યું છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર આદેશ અનુસાર, ભારતમાં ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ એટલે કે વિમાનના ઈંધણના (ATF) નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં (Windfall Tax Hike) મોટો વધારો કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. આ નવી કર દરો ગુરુવાર, ૧૬ જુલાઈ ૨૦૨૬ થી જ દેશભરમાં સત્તાવાર રીતે અમલી બની ગઈ છે.
Fuel Export Windfall Tax – ડીઝલ અને એટીએફ પર હવે કેટલો ટેક્સ લાગશે? જુઓ સરકારી કેલ્ક્યુલેશનનો નવો આંકડો
સત્તાવાર સરકારી નોટિફિકેશન અને વાયદા બજારના ડેટા રિપોર્ટ અનુસાર, વિન્ડફોલ ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર ૭ રૂપિયા સુધીનો જંગી વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ સુધારા બાદ, ડીઝલના નિકાસ પર લાગતો કર અગાઉના ૮.૫ રૂપિયા પ્રતિ લીટરથી વધારીને સીધો ૧૫.૫ રૂપિયા પ્રતિ લીટર કરી દેવાયો છે. તે જ રીતે, હવાઈ ઈંધણ (ATF) પરનો નિકાસ ટેક્સ ૭.૫ રૂપિયા પ્રતિ લીટરથી વધારીને હવે ૧૪.૫ રૂપિયા પ્રતિ લીટર કરવામાં આવ્યો છે. જો કે, આ સમીક્ષા દરમિયાન સરકારે રાહત આપતા પેટ્રોલના નિકાસ પર લાગતો વિન્ડફોલ ટેક્સ ૪ રૂપિયાથી ઘટાડીને ૨.૫ રૂપિયા પ્રતિ લીટર કર્યો છે.
Fuel Export Windfall Tax – હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં બ્લોકેડના લીધે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૮૫ ડોલરને પાર, કેમ લેવો પડ્યો આ નિર્ણય?
વૈશ્વિક સંરક્ષણ અને બિઝનેસ એનાલિસિસ મુજબ, યુએસ પ્રમુખ દ્વારા ઈરાની બંદરો પર નૌકા સૈન્ય નાકાબંધી (Naval Blockade) લાદવા અને જવાબી પ્રહારમાં ઈરાને અમેરિકી થાણાઓ પર મિસાઈલ હુમલા કરતા તેલ સપ્લાય ખોરવાઈ જવાની આશંકા બળવત્તર બની છે. વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત ઓઈલ ટ્રેડ રૂટ ગણાતા હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz) પર યુદ્ધના વાદળો ઘેરાતા જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ (Brent Crude Price) ઉછળીને ૮૫.૨૮ ડોલર પ્રતિ બેરલ અને ડબલ્યુટીઆઈ (WTI) ક્રૂડ ૮૦ ડોલરને પાર પહોંચી ગયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમતો વધવાને કારણે સ્થાનિક ઓઈલ રિફાઈનિંગ કંપનીઓ ભારતની અંદર ઈંધણ વેચવાના બદલે વિદેશમાં નિકાસ કરીને અતિશય નફો ન કમાય અને દેશમાં અછત ન સર્જાય તે માટે સરકારે આ વધારાનો લેવી ટેક્સ લગાવ્યો છે.
Fuel Export Windfall Tax – શું આ નિર્ણયથી ભારતના સામાન્ય નાગરિકો માટે પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું થશે?
આ નીતિ વિષયક ફેરફાર સામે આવ્યા બાદ સામાન્ય ગ્રાહકોના મનમાં મોટો ડર હતો કે શું દેશમાં પેટ્રોલ પંપ પર ઈંધણના ભાવો વધી જશે? પરંતુ, ઉર્જા મંત્રાલયના સત્તાવાર સ્ત્રોતોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિર્ણયથી ભારતના સામાન્ય નાગરિકો કે ઘરેલું બજારમાં ઈંધણની કિંમતો પર (Domestic Fuel Prices) કોઈ પણ પ્રકારની નકારાત્મક અસર કે વધારો થશે નહીં. વિન્ડફોલ ટેક્સ એ માત્ર ખાનગી રિફાઈનર્સ (જેવા કે રિલાયન્સ અને નાયરા એનર્જી) દ્વારા વિદેશમાં મોકલવામાં આવતા ઈંધણના જથ્થા પર જ વસૂલવામાં આવે છે. ઘરેલું વપરાશ માટે સપ્લાય થતા પેટ્રોલ-ડીઝલ પરની સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ ડ્યુટી યથાવત રાખવામાં આવી છે.
Fuel Export Windfall Tax – દર ૧૫ દિવસે થતી સરકારી સમીક્ષા અને ભારતીય અર્થતંત્ર પર ક્રૂડની ચાલનું જોખમ
ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારત સરકાર દર પખવાડિયે એટલે કે દર ૧૫ દિવસે (Fortnightly Review) આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના સરેરાશ ભાવો અને રિફાઈનિંગ માર્જિનને આધારે વિન્ડફોલ ટેક્સના દરોની સમીક્ષા કરે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતના ૮૫ ટકાથી વધુ કાચું તેલ વિદેશથી આયાત કરે છે, તેથી વૈશ્વિક યુદ્ધની સ્થિતિ ભારતના રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit) અને મોંઘવારીના આંકડા માટે હંમેશાં સંવેદનશીલ હોય છે. જો મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ લાંબો સમય ચાલશે, તો આગામી સમીક્ષામાં પણ સરકાર વૈશ્વિક ગતિવિધિઓ પર નજર રાખીને ટેક્સના માળખામાં વધુ આકરા ફેરફાર કરી શકે છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
IMD Maharashtra Rain Alert મહારાષ્ટ્રના ૧૩ જિલ્લાઓ માટે મોટું એલર્ટ આગામી ૨૪ કલાકમાં વિજાંના કડકડાટ અને જોરદાર પવન સાથે તૂટી પડશે વરસાદ…
