News Continuous Bureau | Mumbai
India-China Border Dispute: ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદી વિવાદોને (Border Disputes) ઉકેલવા અને વેપારી સંબંધોને (Trade Relations) વધુ સુદ્રઢ બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. ચીનના વિદેશ મંત્રી (Foreign Minister) વાંગ યી 18 અને 19 ઓગસ્ટના રોજ ભારતના પ્રવાસે હતા. આ મુલાકાત દરમિયાન તેમણે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (National Security Advisor) અજીત ડોભાલ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે પણ મુલાકાત કરી. આ બેઠકોમાં બંને દેશો વચ્ચેના ખાસ પ્રતિનિધિ સ્તરની 24મા રાઉન્ડની વાર્તા થઈ, જેમાં સરહદી ક્ષેત્રોમાં તણાવ ઘટાડવા અને શાંતિ જાળવી રાખવા માટે 10 મુદ્દાઓ પર સહમતિ (Consensus) થઇ.
સરહદી મુદ્દાઓ પર મુખ્ય સમજૂતીઓ
વાંગ યી અને ભારતીય પ્રતિનિધિઓ વચ્ચેની વાટાઘાટોમાં, બંને પક્ષોએ સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા (Peace and Stability) જાળવી રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી. આ વાર્તાનો મુખ્ય હેતુ સરહદ પરની વર્તમાન પરિસ્થિતિને રાજકીય દૃષ્ટિકોણથી જોઈને 2005ના કરાર અનુસાર પરસ્પર સ્વીકાર્ય સમાધાન (Mutually Acceptable Solution) શોધવાનો હતો.
આ વાટાઘાટોમાં કેટલીક મુખ્ય બાબતો પર સહમતી થઇ છે:
પશ્ચિમી, પૂર્વીય અને મધ્ય સરહદો પર વાર્તા: પશ્ચિમી સરહદ (Western Border) પર ચાલી રહેલી વાટાઘાટો ઉપરાંત, હવે પૂર્વીય અને મધ્ય સરહદી વિસ્તારોમાં પણ સામાન્ય સ્તરની વાતચીત શરૂ કરવામાં આવશે.
સીમાંકન (Demarcation) માટે નિષ્ણાત જૂથ: બંને દેશોએ એક નિષ્ણાત જૂથ (Expert Group) બનાવવાનું નક્કી કર્યું છે, જે સરહદી વિસ્તારોમાં સીમાંકનની શક્યતાઓ (Possibilities of Demarcation) પર વિચાર કરશે.
સરહદ પારની નદીઓ (Trans-border Rivers): પૂર સંબંધિત માહિતી (Flood-related Information) અને અન્ય જળ-સંબંધિત ડેટાની આપ-લે કરવા માટેના કરારને નવીકરણ (Renewal) કરવાની સંમતિ આપવામાં આવી. ચીન માનવતાવાદી ધોરણે કટોકટીમાં પાણી સંબંધિત ડેટા ભારત સાથે શેર કરવા સંમત થયું.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Delhi CM Rekha Gupta: દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તા પર હુમલો, જન સુનાવણી દરમિયાન વ્યક્તિ એ કર્યું આવું કામ
વેપાર અને સંબંધોને લગતા નિર્ણયો
સરહદી વિવાદોની સાથે સાથે, આ વાત માં બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને સંબંધોને લગતા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો પણ લેવામાં આવ્યા. આ કરારોનો ઉદ્દેશ્ય દ્વિપક્ષીય સંબંધોને (Bilateral Relations) મજબૂત બનાવવાનો છે.
બોર્ડર ટ્રેડ માર્કેટ ફરી ખોલવા: બંને પક્ષો વચ્ચે ત્રણ પરંપરાગત સરહદી વેપાર બજારોને (Traditional Border Trade Markets) ફરીથી ખોલવા પર સહમતી થઈ છે. આ બજારો સંબંધોને પુનર્જીવિત કરવામાં મદદ કરશે.
WMCC હેઠળ કાર્યકારી જૂથ: સરહદ પર અસરકારક વ્યવસ્થાપન અને નિયંત્રણ (Effective Management and Control) માટે એક વર્કિંગ ગ્રુપ (Working Group) બનાવવાનું નક્કી કરાયું છે.
દ્રષ્ટિકોણનો આદાનપ્રદાન (Exchange of Views): બંને પક્ષોએ રાજદ્વારી અને સૈન્ય ચેનલો (Diplomatic and Military Channels) દ્વારા સરહદ વ્યવસ્થાપન અને નિયંત્રણ તંત્રનો ઉપયોગ કરવા પર સહમતિ આપી છે.
આગામી વાર્તા અને રાજકીય સમીક્ષા
આ સફળ વાટાઘાટો પછી, બંને દેશોએ 2026માં ચીનમાં 25મા રાઉન્ડની વાર્તા (25th Round of Talks) યોજવા પર પણ સંમતિ આપી છે. વાંગ યીએ કજાનમાં થયેલી બેઠક બાદ સરહદી વિસ્તારમાં સ્થિરતા જાળવી રાખવા બદલ પ્રગતિની પ્રશંસા કરી હતી. આ બેઠક દ્વિપક્ષીય સંબંધોને સુધારવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે. આ હકારાત્મક પહેલ છતાં, વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે સરહદી વિવાદોના સંપૂર્ણ સમાધાન માટે હજુ લાંબી મજલ કાપવાની છે.
