News Continuous Bureau | Mumbai
NASA-ISRO mission : આજે, ૩૦ જુલાઈ ૨૦૨૫ ના રોજ, ભારતની ISRO અને અમેરિકાની NASA દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવેલો અતિમહત્વપૂર્ણ NISAR ઉપગ્રહ શ્રીહરિકોટાથી લોન્ચ થશે. આ $૧.૫ અબજ ડોલરનો ઉપગ્રહ પૃથ્વીના સૂક્ષ્મ બદલાવોનું નિરીક્ષણ કરવા માટે L-Band અને S-Band રડારનો ઉપયોગ કરશે, જેનાથી કુદરતી આફતો અને હવામાન બદલાવના અભ્યાસમાં ક્રાંતિ આવશે.
NASA-ISRO mission : ISRO-NASA નો ઐતિહાસિક સહયોગ: ‘NISAR’ ઉપગ્રહ આજે લોન્ચ થશે.
ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન (ISRO) અને અમેરિકાની અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન (NASA) દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસિત કરાયેલ ‘નિરાર’ (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar – NISAR) ઉપગ્રહ આજે (૩૦ જુલાઈ, ૨૦૨૫, બુધવાર) શ્રીહરિકોટા (Sriharikota) સ્થિત સતીશ ધવન અંતરિક્ષ કેન્દ્રથી (Satish Dhawan Space Centre) પ્રક્ષેપિત (Launched) થશે. પૃથ્વીના પર્યાવરણ (Earth’s Environment) અને પ્રાકૃતિક બદલાવોનો (Natural Changes) અભ્યાસ કરવા માટે આ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઉપક્રમ માનવામાં આવે છે.
July 30 – A day of scientific resolve!
On this day in 2020, #NASA launched the #Perseverance Rover to Mars — a bold leap to uncover ancient life on the #RedPlanet.
Today, history echoes as #ISRO is all set to launch #NISAR, a joint NASA-ISRO satellite to monitor Earth’s… pic.twitter.com/2Qn7BPa8fI
— Narottam Sahoo (@narottamsahoo) July 29, 2025
NASA-ISRO mission : NISAR ઉપગ્રહની વિશેષતાઓ: L-Band અને S-Band રડાર સાથે ઉચ્ચ-રીઝોલ્યુશન સ્કેનિંગ.
આશરે $૧.૫ અબજ ડોલરના ખર્ચે તૈયાર કરાયેલો આ ઉપગ્રહ પૃથ્વીની સપાટી પર થતા સૂક્ષ્મ બદલાવોનું નિરીક્ષણ (Micro-Changes Observation) કરશે, જેનાથી કુદરતી આફતોનો (Natural Disasters) સામનો કરવામાં અને જળવાયુ પરિવર્તનના (Climate Change) અભ્યાસમાં મદદ મળશે. NISAR ઉપગ્રહ વિશ્વનો પ્રથમ એવો ઉપગ્રહ છે, જે પૃથ્વીનું નિરીક્ષણ કરવા માટે ‘એલ-બેન્ડ’ (L-band) અને ‘એસ-બેન્ડ’ (S-band) એમ બે જુદી જુદી ફ્રિક્વન્સી (Frequencies) નો ઉપયોગ કરતી સિન્થેટિક એપરચર રડાર (SAR) પ્રણાલીઓથી સજ્જ છે. NASA એ એલ-બેન્ડ રડાર પૂરું પાડ્યું છે, જ્યારે ISRO એ એસ-બેન્ડ રડાર પ્રણાલી વિકસાવી છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : YouTube banned for kids : બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષા માટે યુટ્યુબ પર પ્રતિબંધ: ભારતના ‘મિત્ર’ દેશનું ક્રાંતિકારી પગલું.
આ ઉપગ્રહ દર ૧૨ દિવસે સંપૂર્ણ પૃથ્વીનું ઉચ્ચ-રીઝોલ્યુશન (High-Resolution) છબીઓ દ્વારા સ્કેન (Scan) કરશે. વાદળછાયું વાતાવરણ હોય કે રાત્રિ, કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં પૃથ્વીની સપાટી પરથી ડેટા (Data) મેળવવાની તેની ક્ષમતા છે. આ વિશેષતા આ ઉપગ્રહને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.
NASA-ISRO mission : જળવાયુ પરિવર્તન અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં ક્રાંતિ: ભારતની વધતી ભૂમિકા.
NISAR ઉપગ્રહને કારણે જળવાયુ પરિવર્તન, ભૂસ્ખલન (Landslides), ભૂકંપ (Earthquakes), જ્વાળામુખીમાં થતા ફેરફારો (Volcanic Changes), પૂર (Floods) અને બરફના આવરણ (Ice Cover) જેવી કુદરતી ઘટનાઓનો અભ્યાસ વધુ અસરકારક રીતે કરી શકાશે. આ ઉપગ્રહ દ્વારા મેળવેલી માહિતી કુદરતી આફતોના તાત્કાલિક મૂલ્યાંકન (Rapid Assessment) અને રાહત કાર્ય (Relief Work) માટે અત્યંત ઉપયોગી થશે. કૃષિ ક્ષેત્રમાં (Agriculture Sector) પાકના સ્વાસ્થ્ય (Crop Health), જમીનમાં ભેજ (Soil Moisture) અને વન ક્ષેત્રમાં થતા બદલાવોના નિરીક્ષણ (Forest Area Changes) માટે પણ આ ઉપગ્રહ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. આનાથી સંશોધકો અને નીતિ નિર્માતાઓને (Policymakers) પૃથ્વીના બદલાતા સ્વરૂપ વિશે ઊંડી માહિતી મળશે.
વૈશ્વિક સહયોગ અને ભારતની વધતી ભૂમિકા:
NISAR મિશન (NISAR Mission) એ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના અંતરિક્ષ સહયોગનું (Space Cooperation) એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આ મિશનમાં બંને દેશોના વૈજ્ઞાનિકોએ એક દાયકાથી વધુ સમય સુધી સાથે મળીને કામ કર્યું છે. ISRO નું GSLV માર્ક II રોકેટ (GSLV Mark II Rocket) આ ઉપગ્રહને અવકાશમાં લઈ જશે. આ સફળ પ્રક્ષેપણથી ભારતની વૈશ્વિક અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં (Global Space Sector) ભૂમિકા વધુ મજબૂત થશે અને ભવિષ્યમાં આવા આંતરરાષ્ટ્રીય પરિયોજનાઓ માટે ભારતની ક્ષમતા સાબિત થશે. NISAR નો ડેટા વિશ્વભરના સંશોધકો અને જાહેર ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે, જેનાથી પૃથ્વીના સંરક્ષણ માટે વૈશ્વિક સ્તરે પ્રયાસોને વેગ મળશે.
