News Continuous Bureau | Mumbai
આ વર્ષનું બજેટ સંસદની નવી ઇમારતમાં રજૂ કરવામાં આવશે તેવી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. નવી સંસદ ભવન પાછળ ભારે હંગામો થયો હતો. કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણ 1 ફેબ્રુઆરી, 2023 ના રોજ સંસદમાં દેશનો નાણાકીય હિસાબ રજૂ કરશે. નવા બિલ્ડીંગમાં ( Parliaments Budget session ) બજેટ રજૂ કરવામાં આવશે તેવી ચર્ચા ઉઠી છે. આથી લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલાએ આ મામલે ખુલાસો કર્યો છે. તેમણે આ ચર્ચાઓ પર પૂર્ણવિરામ મૂક્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આવું કોઈ પ્લાન નથી.
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ એ જ સ્થળે સંયુક્ત બેઠકમાં સંસદના બંને ગૃહોને સંબોધિત કરશે. બિરલાએ આ અંગે ટ્વિટ કર્યું છે. તે મુજબ નવા બિલ્ડીંગનું કામ ચાલુ છે. તેમણે ખુલાસો કર્યો કે સંસદ ભવનનાં નવા મકાનનું કામ હજુ પૂર્ણ થયું નથી. નવી સંસદ ભવન નિર્માણાધીન છે. તેનું બાંધકામ ચાલી રહ્યું છે. તેથી આ અંગે ચર્ચા કરવાનો કોઈ અર્થ નથી. સંસદનું બજેટ સત્ર 31 જાન્યુઆરી 2023થી શરૂ થઈ રહ્યું છે.
બજેટ ફ્રેન્ચ શબ્દ ‘બૂગેટ’ પરથી ઉતરી આવ્યો છે. તેનો અર્થ થાય છે નાની બેગ. જે યુ.કે.માં બજેટ બોક્સનાં નામથી ઓળખાય છે, અને ભારતમાં તેને બ્રિફકેશના નામથી જાણીતી છે. દેશનું પ્રથમ બજેટ અંગ્રેજોના સમયમાં રજૂ થયું હતું. તે સ્કોટિશ અર્થશાસ્ત્રી અને રાજકારણી જેમ્સ વિલ્સન પાસે છે. તેમણે ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની વતી બ્રિટનની રાણી સમક્ષ આ બજેટ રજૂ કર્યું હતું.
આ સમાચાર પણ વાંચો: મુંબઈમાં સોનાની દાણચોરીના રેકેટનો પર્દાફાશ, અધધ આટલા કરોડની કિંમતનું 36 કિલો સોનું ઝડપાયું
ભારતનું પ્રથમ બજેટ 7 એપ્રિલ 1860ના રોજ બ્રિટિશ ક્રાઉન સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. કેન્દ્રીય બજેટના શરૂઆતના 30 વર્ષોમાં તેમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા શબ્દોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો. બજેટ શબ્દ 20મી સદીની શરૂઆતમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
દેશના નાણામંત્રી મોરારજી દેસાઈએ સૌથી વધુ વખત સંસદમાં બજેટ રજૂ કરવાનું પરાક્રમ કર્યું છે. દેસાઈએ 10 વખત બજેટ રજૂ કર્યું છે. 8 પૂર્ણ બજેટ અને બે વચગાળાના બજેટ હતા. નાણાં પ્રધાન તરીકે, મોરારજી દેસાઈએ 1959-60 થી 1963-64 સુધીના પાંચ વર્ષમાં પાંચ વખત બજેટ રજૂ કર્યું હતું. જ્યારે વચગાળાનું બજેટ 1962-63 દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. બીજી વખત કેન્દ્રીય નાણામંત્રી બન્યા બાદ તેમણે 1967-68 થી 1969-70 સુધીનું બજેટ રજૂ કર્યું. તેમણે 1967-68 દરમિયાન વચગાળાનું બજેટ રજૂ કર્યું હતું.
મોરારજી દેસાઈ પછી પ્રણવ મુખર્જી, પી. ચિન્દાબરમ, યશવંત સિંહા, યશવંતરાવ ચવ્હાણ અને ચિંતામણરાવ દેશમુખને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. આ તમામે સાત વખત દેશનું બજેટ રજૂ કર્યું હતું.
આ સમાચાર પણ વાંચો: મુંબઇમાં ‘સ્પેશિયલ-26’ સ્ટાઇલમાં લૂંટ, નકલી ED ઓફિસર બનીને ઠગ કરોડો લઇ ફરાર.. વેપારીઓ ચિંતિત
મનમોહન સિંહ અને ટી. ટી. કૃષ્ણમાચારીએ 6 વખત બજેટ રજૂ કર્યું હતું. મોદી સરકાર દરમિયાન પૂર્વ નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ 5 વખત બજેટ રજૂ કર્યું હતું. જે બાદ આ સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. કેટલાક નાણામંત્રીઓને બે-ત્રણ વખત બજેટ રજૂ કરવાની જવાબદારી મળી હતી.
આર. વેંકટરામન અને એચ. એમ. પટેલને આ જવાબદારી 3 વખત મળી. સૌથી ઓછું બજેટ રજૂ કરવાનું કામ પાંચ લોકોએ કર્યું. જેમાં જસવંતસિંહ, વી. પી. સિંઘ, સી. સુબ્રમણ્યમ, જોન મથાઈ અને આર. કે. સન્મુખમ પ્રથમ ક્રમે છે. આ તત્કાલિન નાણામંત્રીઓએ બે-બે વખત બજેટ રજૂ કર્યું હતું.
