News Continuous Bureau | Mumbai
Shiv Sena Symbol Verdict – સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court)માં ચાલી રહેલી શિવસેના પક્ષ અને ચૂંટણી પ્રતીક (Party Symbol) વિવાદની સુનાવણી દરમિયાન વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે અનેક મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય દલીલો રજૂ કરી. તેમણે દાવો કર્યો કે વિધાનમંડળ પક્ષમાં થયેલી ફૂટને રાજકીય પક્ષની ફૂટ ગણાવી લેવામાં આવી, જેના આધારે ચૂંટણી પંચ અને વિધાનસભા અધ્યક્ષ દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયો બંધારણની ભાવના વિરુદ્ધ હતા.
Shiv Sena Symbol Verdict – કપિલ સિબ્બલે ચૂંટણી પંચના નિર્ણય પર ઉઠાવ્યા મૂળભૂત પ્રશ્નો
સુપ્રીમ કોર્ટમાં થયેલી સુનાવણી દરમિયાન કપિલ સિબ્બલે દલીલ કરી કે શિવસેનાનું 2018નું બંધારણ (Constitution) એકનાથ શિંદેના બળવા પહેલા સંપૂર્ણપણે અમલમાં હતું. તેમના જણાવ્યા મુજબ, જે બંધારણના આધારે શિંદે જૂથના ધારાસભ્યો (MLAs) અને મંત્રીઓ ચૂંટાયા અને સત્તામાં આવ્યા, તે જ બંધારણને પછીથી નકારવાનો તેમને કોઈ અધિકાર નહોતો. તેમણે એવો પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે ચૂંટણી પંચને શિવસેનાના આંતરિક બંધારણને અમાન્ય જાહેર કરવાનો કાયદાકીય અધિકાર (Jurisdiction) હતો કે નહીં.
Shiv Sena Symbol Verdict – વિધાનમંડળ પક્ષ અને રાજકીય પક્ષને એક ગણાવવો અસંવિધાનિક હોવાનો દાવો
કપિલ સિબ્બલે કોર્ટ સમક્ષ દલીલ કરી કે દસમી અનુસૂચિ (Tenth Schedule) અનુસાર વિધાનમંડળ પક્ષ (Legislature Party) અને રાજકીય પક્ષ (Political Party) બે અલગ સંસ્થાઓ છે. તેમના કહેવા મુજબ, શિવસેનામાં ફૂટ માત્ર વિધાનમંડળ પક્ષમાં પડી હતી, જ્યારે પક્ષની રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણી (National Executive)ના 160થી વધુ હોદ્દેદારો ઉદ્ધવ ઠાકરે સાથે હતા. છતાં ચૂંટણી પંચ અને વિધાનસભા અધ્યક્ષે તેને સમગ્ર રાજકીય પક્ષમાં ફૂટ તરીકે સ્વીકારી નિર્ણય લીધો, જે બંધારણીય રીતે યોગ્ય નથી. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે અપાત્રતા (Disqualification) અંગેનો નિર્ણય આવે તે પહેલાં જ પક્ષનું ચૂંટણી ચિહ્ન (Election Symbol) શિંદે જૂથને સોંપી દેવું પણ યોગ્ય પ્રક્રિયા નહોતી.
Shiv Sena Symbol Verdict – શિંદે જૂથની કાર્યવાહી અને સત્તા બદલાવને લઈને પણ રજૂ કરાયા મહત્વના મુદ્દા
સિબ્બલે કોર્ટમાં જણાવ્યું કે સત્તા (Power) મળ્યા બાદ જ શિંદે જૂથ સાથે વધુ ધારાસભ્યો અને સાંસદો જોડાયા, તેથી પછી મળેલું બહુમત સ્વાભાવિક (Natural Majority) ગણાવી શકાય નહીં. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે શિંદે જૂથે પોતાનો અલગ પક્ષપ્રતોત (Whip) નિયુક્ત કરીને અને અલગ ઠરાવો પસાર કરીને પણ કાયદાકીય પ્રશ્નો ઊભા કર્યા. 21 જૂન, 23 જૂન, 27 જૂન અને 2 જુલાઈ 2022ની તારીખોને અપાત્રતા પ્રક્રિયામાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે તે સમયના ધારાસભ્યોનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થઈ ગયો હોવા છતાં, તે સમયના નિર્ણયોનો સીધો પ્રભાવ પક્ષ, ચૂંટણી ચિહ્ન અને ત્યારબાદની તમામ રાજકીય ઘટનાઓ પર પડ્યો છે. તેથી આ મામલો આજે પણ કાનૂની રીતે અત્યંત મહત્વનો અને નિર્ણાયક છે.
Shiv Sena Symbol Verdict – અપાત્રતા (Disqualification) પહેલા ચૂંટણી પ્રતીક આપવાનો નિર્ણય કેમ?
કપિલ સિબ્બલે દલીલ કરી કે શિંદે જૂથના ધારાસભ્યો સામે અપાત્રતા (Disqualification)ની અરજી બાકી હતી ત્યારે ચૂંટણી પંચે (Election Commission) પક્ષનું નામ અને ચૂંટણી પ્રતીક (Election Symbol) અંગે નિર્ણય લેવાની ઉતાવળ કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, જો પહેલા અપાત્રતા અંગેનો નિર્ણય આવ્યો હોત તો સમગ્ર મામલાની કાનૂની સ્થિતિ અલગ હોઈ શકતી હતી. તેમણે કોર્ટને યાદ અપાવ્યું કે અગાઉ પણ ચૂંટણી પંચને અંતિમ નિર્ણય સુધી રાહ જોવાની વિનંતી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તે સ્વીકારવામાં આવી નહોતી. આ કારણસર બાદમાં થયેલા તમામ નિર્ણયો પર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
Shiv Sena Symbol Verdict – ચૂંટણી પંચે અધિકારક્ષેત્ર (Jurisdiction)ની મર્યાદા વટાવી હોવાનો આક્ષેપ
વરિષ્ઠ વકીલે કોર્ટ સમક્ષ રજૂઆત કરી કે ચૂંટણી પંચે પોતાના અધિકારક્ષેત્ર (Jurisdiction)ની મર્યાદા બહાર જઈને નિર્ણય લીધો હતો. તેમના કહેવા મુજબ, પક્ષના આંતરિક બંધારણ (Constitution)માં ફેરફાર કરવાનો અથવા તેને અમાન્ય ઠેરવવાનો અધિકાર ચૂંટણી પંચ પાસે નથી. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે 17 ફેબ્રુઆરી 2023 પછી વિધાનમંડળ પક્ષને જ રાજકીય પક્ષ તરીકે સ્વીકારવાનો અભિગમ બંધારણીય જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત નથી અને તે લોકશાહી (Democracy)ના મૂળ સિદ્ધાંતોને અસર પહોંચાડે છે.
Shiv Sena Symbol Verdict – શિંદે જૂથના બહુમત અંગે પણ કપિલ સિબ્બલે ઉઠાવ્યા સવાલ
કપિલ સિબ્બલે જણાવ્યું કે શરૂઆતમાં એકનાથ શિંદે સાથે મર્યાદિત સંખ્યામાં ધારાસભ્યો હતા, પરંતુ સરકાર રચાયા બાદ વધુ ધારાસભ્યો અને ત્યારબાદ સાંસદો તેમના જૂથમાં જોડાતા ગયા. તેમણે દલીલ કરી કે સત્તા (Power)ના પ્રભાવ હેઠળ મળેલું આ બહુમત સ્વાભાવિક (Natural Majority) નહીં પરંતુ પરિસ્થિતિજન્ય હતું. તેથી માત્ર બાદમાં વધેલી સંખ્યાના આધારે પક્ષની ઓળખ નક્કી કરવી યોગ્ય નથી. તેમણે આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને લોકશાહી મૂલ્યોની કસોટી ગણાવી.
Shiv Sena Symbol Verdict – સુપ્રીમ કોર્ટના અંતિમ નિર્ણય પર મહારાષ્ટ્રના રાજકારણની નજર
શિવસેના પક્ષના નામ અને ચૂંટણી પ્રતીકને લઈને ચાલી રહેલા આ વિવાદમાં હવે સુપ્રીમ કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ ચુકાદો માત્ર શિવસેનાના પક્ષના નામ અને પ્રતીક સુધી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ રાજકીય પક્ષ (Political Party), વિધાનમંડળ પક્ષ (Legislature Party), અપાત્રતા (Disqualification) અને ચૂંટણી પંચની સત્તાઓ (Powers of Election Commission) અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ કાનૂની માર્ગદર્શિકા આપશે. મહારાષ્ટ્રના રાજકીય વર્તુળો ઉપરાંત દેશભરના બંધારણીય નિષ્ણાતોની નજર પણ હવે આ ઐતિહાસિક ચુકાદા પર કેન્દ્રિત છે, કારણ કે તેનો પ્રભાવ ભવિષ્યમાં પક્ષવિભાગ અને ચૂંટણી સંબંધિત અનેક કેસોમાં જોવા મળી શકે છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Iran Hormuz Control હોર્મુઝ પર ઈરાનનો કબ્જો જમાવવાની તૈયારી? મોટો ટેક્સ વસૂલવાની યોજના, આ દેશ સાથે ચાલી રહી છે ગુપ્ત ડીલ
