News Continuous Bureau | Mumbai
Supreme Court: શું જન કલ્યાણ માટે ખાનગી મિલકત હસ્તગત કરી શકાય? આ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે મોટી ટિપ્પણી કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે કહ્યું હતું કે બંધારણનો હેતુ ‘સામાજિક પરિવર્તનની ભાવના’ લાવવાનો છે અને તે કહેવું ‘ખતરનાક’ હશે કે વ્યક્તિની ખાનગી મિલકતને ‘સમુદાયનું ભૌતિક સંસાધન’ ગણી શકાય નહીં અને રાજ્ય તે ‘જાહેર કલ્યાણ’ માટે પ્રદાન કરી શકતું નથી.
ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડની ( DY Chandrachud ) આગેવાની હેઠળની 9 જજોની બંધારણીય બેન્ચે આ ટિપ્પણી કરી હતી. બેન્ચ હાલ એ તપાસ કરી રહી છે કે શું ખાનગી માલિકીના સંસાધનોને ‘સમુદાયના ભૌતિક સંસાધનો’ ગણી શકાય કે નહીં. અગાઉ, મુંબઈના પ્રોપર્ટી ઓનર્સ એસોસિએશન ( POA ) સહિત વિવિધ પક્ષકારોના વકીલે ભારપૂર્વક દલીલ કરી હતી કે બંધારણની કલમ 39(B) અને 31C હેઠળ બંધારણીય યોજનાઓની આડમાં રાજ્ય સત્તાવાળાઓ દ્વારા ખાનગી મિલકતો હસ્તગત કરી શકાતી નથી.
Supreme Court: તે કહેવું થોડું આત્યંતિક હોઈ શકે છે કે ‘સમુદાયના ભૌતિક સંસાધનો’નો અર્થ માત્ર જાહેર સંસાધનો છે..
બંધારણની કલમ 39(b) હેઠળ ખાનગી મિલકતને ( Private property ) ‘સમુદાયના ભૌતિક સંસાધન’ તરીકે ગણી શકાય કે કેમ તે અંગેની વિવિધ અરજીઓમાંથી ઉદ્ભવતા જટિલ કાયદાકીય પ્રશ્ન પર બેંચ વિચારણા કરી રહી છે. બંધારણની કલમ 39(B) એ રાજ્ય નીતિના નિર્દેશક સિદ્ધાંતો ( DPSP ) નો ભાગ છે. ખંડપીઠે કહ્યું, ‘તે કહેવું થોડું આત્યંતિક હોઈ શકે છે કે ‘સમુદાયના ભૌતિક સંસાધનો’નો અર્થ માત્ર જાહેર સંસાધનો ( Public resources ) છે અને તે કોઈપણ વ્યક્તિની ખાનગી મિલકતમાં ઉદ્ભવતા નથી. હું તમને કહીશ કે આવો દૃષ્ટિકોણ રાખવો શા માટે જોખમી છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Reliance Jio: રિલાયન્સ જિયોનો નવો રેકોર્ડ! મુકેશ અંબાણીની કંપની ચાઈના મોબાઈલને પછાડી વિશ્વની સૌથી મોટી મોબાઈલ ઓપરેટર બની..
ખંડપીઠે કહ્યું, ખાણો અને ખાનગી જંગલો જેવી સાદી વસ્તુઓ ઉદાહરણ તરીકે લો. અમારું કહેવું છે કે કલમ 39(B) હેઠળની સરકારી નીતિ ખાનગી જંગલોને લાગુ પડશે નહીં… તેથી તેનાથી દૂર રહો. આ અત્યંત જોખમી હશે. બેંચમાં જસ્ટિસ હૃષીકેશ રોય, જસ્ટિસ બીવી નાગરથના, જસ્ટિસ સુધાંશુ ધૂલિયા, જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા, જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રા, જસ્ટિસ રાજેશ બિંદલ, જસ્ટિસ સતીશ ચંદ્ર શર્મા અને જસ્ટિસ ઑગસ્ટિન જ્યોર્જ ક્રાઈસ્ટ પણ સામેલ હતા.
1950 ના દાયકાની સામાજિક અને અન્ય પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિઓનો ઉલ્લેખ કરતા બેન્ચે કહ્યું, ‘બંધારણનો ઉદ્દેશ્ય સામાજિક પરિવર્તન લાવવાનો હતો અને અમે એમ ન કહી શકીએ કે કલમ 39(B) ખાનગી મિલકત પર કોઈ લાગુ પડતી નથી.’ ખંડપીઠે કહ્યું કે જર્જરિત ઈમારતોનો કબજો મેળવવા માટે સત્તા આપતો મહારાષ્ટ્ર કાયદો માન્ય છે કે નહીં તે સંપૂર્ણપણે અલગ મુદ્દો છે અને તેના પર અલગથી વિચાર કરવામાં આવશે.
