News Continuous Bureau | Mumbai
Supreme Court On Protest Petition દેશભરમાં ચાલી રહેલા વિવિધ વિરોધ પ્રદર્શનો અને આંદોલનો સામે દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન સર્વોચ્ચ અદાલતે (Supreme Court) અત્યંત મહત્વનું વલણ અપનાવ્યું છે; અદાલતે સ્પષ્ટ અને કડક શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ન્યાયતંત્રને કોઈ પણ પક્ષના રાજકીય એજન્ડા કે રાજકીય લડાઈનો અખાડો (Political Battleground) બનવા દેવામાં આવશે નહીં; બંધારણીય બેન્ચે ટિપ્પણી કરી કે નીતિગત મતભેદો અને રાજકીય વિવાદોના ઉકેલ માટે સંસદ, વિધાનસભાઓ અને જનતાની વચ્ચેનો મંચ યોગ્ય માધ્યમ છે, અદાલત નહીં; શાંતિપૂર્ણ વિરોધને બંધારણીય અધિકાર (Fundamental Right) ગણાવતા જ કોર્ટે તાકીદ કરી હતી કે સામાન્ય નાગરિકોની અવરજવરને અનિશ્ચિતકાળ સુધી રોકી ન શકાય; કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવી એ વહીવટી તંત્ર (Administration) ની મૂળભૂત જવાબદારી છે અને પોલીસે પોતાના નિર્ણયો માટે અદાલતના આદેશોની આડમાં સંતાવવું જોઈએ નહીં.
Supreme Court On Protest Petition – અદાલત અને રાજકારણ વચ્ચે ભેદરેખા: ન્યાયિક પ્રક્રિયાના દુરુપયોગ સામે લાલબત્તી
સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન સ્પષ્ટ કર્યું કે રાજકીય પક્ષો કે સંગઠનો પોતાના પક્ષીય લાભ કે રાજકીય મડાગાંઠને અદાલતના દરવાજે લાવીને ન્યાયિક આદેશો મેળવવાનો પ્રયાસ ન કરે. જસ્ટિસની ખંડપીઠે જણાવ્યું કે બંધારણીય અદાલતો માત્ર કાયદાકીય માન્યતા અને બંધારણીય જોગવાઈઓની ચકાસણી કરે છે. જો કોઈ જાહેર હિતની અરજી (Public Interest Litigation – PIL) પાછળ પબ્લિસિટી મેળવવાનો કે રાજકીય હિસાબ ચુકતે કરવાનો છૂપો ઉદ્દેશ્ય જણાશે, તો આવી પિટિશન્સને સીધી ફગાવી દેવામાં આવશે.
Supreme Court On Protest Petition – વિરોધ કરવાનો અધિકાર વિરુદ્ધ નાગરિકોની સુવિધા: સંતુલન જાળવવું અનિવાર્ય
સુપ્રીમ કોર્ટે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે લોકશાહીમાં અસંમતિ દર્શાવવી અને શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરવો એ નાગરિકોનો મૌલિક અધિકાર છે, પરંતુ આ અધિકાર અમર્યાદિત નથી. પ્રદર્શનકારીઓ દ્વારા જાહેર માર્ગો, હાઇવે કે રેલવે ટ્રેકને અનિશ્ચિત મુદત માટે બ્લોક કરી શકાય નહીં, કારણ કે તેનાથી સામાન્ય લોકોના મુક્ત હેરફેરના અધિકાર (Right to Free Movement) નો ભંગ થાય છે. અદાલતે ભારપૂર્વક કહ્યું કે આંદોલનકારીઓના વિરોધ અને સામાન્ય પ્રજાની રોજીંદી સગવડો વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન (Balance of Rights) જાળવવું અત્યંત જરૂરી છે.
Supreme Court On Protest Petition – કાયદો અને વ્યવસ્થા કાર્યપાલિકાનું ક્ષેત્ર: વહીવટી તંત્ર અદાલત પાછળ ન છુપાય
પ્રદર્શનકારીઓને મંજૂરી આપવા, નિર્ધારિત સ્થળ ફાળવવા અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા જાળવવા મુદ્દે કોર્ટે સ્થાનિક પ્રશાસન અને પોલીસ તંત્રને પોતાના કર્તવ્યોનું ભાન કરાવ્યું હતું. પીઠે જણાવ્યું કે સ્થળ પર કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવી એ સંપૂર્ણપણે કાર્યપાલિકા (Executive) નો વિષય છે. પોલીસે પોતાની નિયમિત ફરજો અને વહીવટી નિર્ણયો માટે વારંવાર કોર્ટના નિર્દેશોની રાહ જોવી ન જોઈએ કે ન્યાયિક આદેશો પાછળ છુપાવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. પ્રશાસને સ્થિતિ અનુસાર કાયદાના દાયરામાં રહીને નિષ્પક્ષ રીતે યોગ્ય પગલાં ભરવા જોઈએ.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Rahul Gandhi CEC Gyanesh Kumar ચૂંટણી પંચના વડા પર બચાવ પક્ષ બનતાં જ સરકાર સામે રાહુલ ગાંધી લાલઘૂમ! રાજધાનીમાં યુવાનોની અટકાયત પર ગર્જ્યા
