ન્યુઝ કન્ટિન્યુઝ બ્યુરો
મુંબઈ, 14 ઑક્ટોબર, 2021
ગુરુવાર
વિશ્વના 45 દેશોની સરકારો દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર રિપોર્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો.
આ અભ્યાસમાં 45 જુદા જુદા દેશોમાં સાર્વજનિક રીતે ઉપલબ્ધ ડેટાની મદદથી 1973-2016 વચ્ચે મહિલાઓની આવકની તપાસ કરવામાં આવી હતી.
વિશ્વમાં આ પ્રકારનો આ પહેલો સર્વે છે જેમાં મહિલાઓ અને તેમના પતિઓની કમાણીની સરખામણી કરવામાં આવી છે.
ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ (આઇઆઇએમ) બેંગ્લોરમાં સેન્ટર ફોર પબ્લિક પોલિસીના પ્રોફેસર હેમા સ્વામીનાથન અને પ્રોફેસર દીપક મલગન સહિત અન્ય સંશોધકોએ 18-65 વર્ષની વયના યુગલોમાં 28.5 લાખ ઘરોમાં પતિ-પત્નીની કમાણીનો તુલનાત્મક અભ્યાસ હાથ ધર્યો હતો.
ઘરોમાં મોટી અસમાનતા
આ સર્વે માટેનો ડેટા લક્ઝમબર્ગ આવક અભ્યાસ (LIS) નામની એનજીઓ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો.
પ્રોફેસર સ્વામીનાથને એક મીડિયાને કહ્યું હતું કે, “સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે ઘરમાં સમાનતા હશે અને આવક સમાન રીતે વહેંચવામાં આવશે, પરંતુ વાસ્તવમાં ઘરોમાં ઘણી અસમાનતાઓ છે અને અમે તેને લોકો સમક્ષ લાવવા માંગતા હતા.”
આ રિપોર્ટમાં ઘરોને ‘બ્લેક બોક્સ’ કહેવામાં આવ્યા છે. પ્રોફેસર સ્વામીનાથને કહ્યું હતું કે, “અમે આ બ્લેક બોક્સની અંદર નથી જોઈ રહ્યા, પણ જો આપણે અંદર જોતા નથી તો ચિત્ર કેવી રીતે બદલાશે?”
તે સ્પષ્ટ છે કે ભારતીયોમાં લિંગ અસમાનતા છે અને કામના સ્થળે સામાન્ય રીતે ઓછી મહિલાઓ છે. તેઓ ગમે તે હોય, તેઓ ભાગ્યે જ પૂરો સમય કામ કરે છે.
કોરોના વેક્સિનેશન મામલે આ રાજ્ય અવ્વ્લ, અત્યાર સુધીમાં આટલા કરોડ લોકોને અપાયો કોરોના રસીનો પહેલો ડોઝ; જાણો વિગતે
પ્રોફેસર સ્વામીનાથન અને પ્રોફેસર મલગન ભારત સિવાય વૈશ્વિક સ્તરે પરિસ્થિતિની તપાસ કરવા માંગતા હતા.
તેમણે કહ્યું, “ નોર્ડિક દેશો (નોર્વે, ડેનમાર્ક, સ્વીડન, ફિનલેન્ડ અને આઇસલેન્ડ) ને લિંગ સમાનતાની અપેક્ષા સાથે જોવામાં આવે છે, પરંતુ ત્યાં શું પરિસ્થિતિ છે? શું ત્યાં સમાન વિતરણ છે?”
સંશોધકોએ સામાન્ય રીતે વ્યાપક અસમાનતા અને ઘરોમાં અસમાનતા અનુસાર જુદા-જુદા દેશોને અલગ-અલગ રેન્કિંગ આપ્યા.
સર્વેના પરિણામો અનુસાર, લિંગ અસમાનતા તમામ પ્રકારના ઘરોમાં, સમગ્ર વિશ્વમાં ગરીબ અને ધનિકોમાં જોવા મળી રહી છે.
વિશ્વના દરેક દેશમાં અસમાનતા
પ્રોફેસર મલગને જણાવ્યું હતું કે, "તાજેતરના ડેટા દર્શાવે છે કે એવો કોઈ દેશ નથી (ન તો સમૃદ્ધ દેશ કે ન તો વિકસિત દેશ) જ્યાં પત્નીઓ તેમના પતિથી સમાન પૈસા કમાતી હોય. લિંગ અસમાનતાના સૌથી નીચા સ્તર ધરાવતા નોર્ડિક દેશોમાં પણ, અમે શોધી કાઢ્યું છે કે કમાણીમાં મહિલાઓનો હિસ્સો 50% કરતા ઓછો છે”.
સ્ત્રીઓ ઓછી કમાણી કરે છે તેના કેટલાક કારણો દરેક જગ્યાએ સમાન છે. ઉદાહરણ તરીકે, લગભગ દરેક સંસ્કૃતિમાં, પુરૂષોને પૈસા કમાનાર અને સ્ત્રીઓને ઘરની સંભાળ રાખવા માટે માનવામાં આવે છે.
ઘણી સ્ત્રીઓ માતા બન્યા બાદ કામમાંથી બ્રેક લે છે. મહિલાઓને સમાન કામ માટે પુરુષો કરતા ઓછા પૈસા મળે છે, આ વિશ્વના ઘણા દેશોની હકીકત છે.
મોટાભાગના સ્થળોએ મહિલાઓ ઘરના કામો સંભાળવાની જવાબદારી લે છે અને બાળકોથી લઈને વૃદ્ધો સુધી, જેના માટે તેમને કોઈ પૈસા મળતા નથી.
ઈન્ટરનેશનલ લેબર ઓર્ગેનાઈઝેશનના 2018 ના રિપોર્ટ અનુસાર, વિશ્વભરમાં મહિલાઓ ઘરમાં અવેતન કામના કલાકોમાં 76.2% હિસ્સો ધરાવે છે, જે પુરુષો કરતા ત્રણ ગણો વધારે છે. એશિયા અને પેસિફિકમાં, તે 80% સુધી વધારે છે.
આ રિપોર્ટમાં, અવેતન ઘરના કામોને મહિલાઓને આગળ વધતા અને કાર્યસ્થળે પાછા ફરતા અટકાવવાનું મુખ્ય કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે.
સંશોધકોનું કહેવું છે કે મહિલાઓની ઓછી કમાણીની અસર માત્ર આર્થિક જ નહીં પણ સામાજિક રીતે પણ હોય છે, જે તેમને બહાર અને ઘરમાં સૌથી નીચે રાખે છે.
પ્રોફેસર સ્વામીનાથન કહ્યુ હતું કે, “પત્ની ઘરમાં જે કામ કરે છે તે કોઈને દેખાતું નથી, તેને આ કામોના બદલામાં રોકડ કેમ મળતી નથી. તેથી, જે પત્નીઓ પૈસા કમાવે છે અને રોકડ લાવે છે તેને એક અલગ પ્રકારનું સન્માન મળે છે. તે સ્ત્રીનો દરજ્જો ઉંચો કરે છે અને ઘરમાં તેનો અવાજ મહત્વનો બનાવે છે."
તે કહે છે, “જેમ-જેમ એક મહિલાની આવક વધે છે તેમ-તેમ તેની નિર્ણય લેવાની શક્તિ વધે છે. એટલું જ નહીં, આવી સ્થિતિમાં તે ઘરમાં પરેશાન થાય તો ઘર છોડીને પણ બહાર નીકળી શકે છે.”
પ્રોફેસર મગલન કહે છે કે, “આ અસમાનતાને કારણે મહિલાઓની આર્થિક સુરક્ષા પણ પ્રભાવિત થાય છે.
સ્ત્રીઓની કુલ આવક પુરુષોની સરખામણીમાં ઓછી હોવાથી તેમની બચત અને નિવૃત્તિ પછીના પેન્શનમાં પણ ઘટાડો થાય છે.”
જોકે, આ રિપોર્ટમાં એક સારા સમાચાર પણ સામે આવ્યા છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, બંનેના પગાર વચ્ચેનો તફાવત 20 ટકા ઓછો થયો છે.
પ્રોફેસર સ્વામીનાથન સમજાવે છે કે વિશ્વના મોટાભાગના દેશોમાં, કાર્યસ્થળમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવાથી આર્થિક વિકાસમાં મદદ મળી છે.
વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં મહિલાઓના હિતમાં કરવામાં આવેલી નીતિઓને કારણે આ અસમાનતા પણ ઘટી છે. ઘણા દેશોમાં 'સમાન પગાર' (સમાન કામ માટે સમાન પગાર) ની માંગણી સાથે આંદોલનો પણ થયા હતા. આ બધાને કારણે, અસમાનતા ઘટી છે.
હજુ ઘણું બદલાવાનું બાકી છે, પણ પ્રોફેસર સ્વામીનાથન એ પણ જણાવે છે કે અસમાનતામાં થોડો ઘટાડો થયો હોવા છતાં, તેનું સ્તર હજુ પણ ઘણું ઉચું છે. તેણી કહે છે કે તેને વધુ સમાન લાવવું જોઈએ.
સરકારો જેટલી વાતો કરે છે તેટલી કામ કરતી નથી. કંપનીઓ મહિલાઓને પુરતું વેતન આપી રહી નથી. તેઓ હવે ઘરના અવેતન કામોનો સામનો કરી રહ્યા છે.
અમારે પૂછવું છે કે શું મહિલાઓનું કામ સ્વીકારવામાં આવી રહ્યું છે? શું કુટુંબ અને બાળકોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને નીતિઓ ઘડવામાં આવી રહી છે? આપણે પણ છોકરાઓને એવી રીતે શિક્ષણ આપવું પડશે કે તેઓ પણ ઘરે હોય ત્યારે અવેતન કામમાં સમાન ભાગીદાર બને.”
