News Continuous Bureau | Mumbai
India-US Relations: આવતા મહિને ન્યુયોર્કમાં (New York) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) શિખર સંમેલન યોજાવા જઈ રહ્યું છે. આ દરમિયાન, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (PM Narendra Modi) અમેરિકાના પ્રવાસે જઈ શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રવાસ દરમિયાન તેમની અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) સાથે મુલાકાત થઈ શકે છે. જો આ બેઠક થશે, તો તે ભારત-અમેરિકાના સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે આ બેઠકમાં ટેરિફ (tariff), વેપાર (trade) અને ભૌગોલિક-રાજકીય (geopolitical) મુદ્દાઓ પર ગંભીર ચર્ચા થઈ શકે છે.
ટેરિફને કારણે વધ્યો તણાવ
જો આ બેઠક થાય તો આ બંને નેતાઓ વચ્ચે ૭ મહિનામાં બીજી મુલાકાત હશે. અગાઉ, ફેબ્રુઆરીમાં PM મોદીએ વ્હાઇટ હાઉસની (White House) મુલાકાત લીધી હતી. ટ્રમ્પના પહેલા કાર્યકાળમાં બંને નેતાઓ વચ્ચે અંગત સ્નેહ જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ બીજા કાર્યકાળમાં ટેરિફ અને વેપાર મુદ્દાઓ પર તેમના નિવેદનોએ સંબંધોમાં તણાવ ઊભો કર્યો છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર (bilateral trade) કરારને લઈને ઘણા મહિનાઓથી વાતચીત ચાલી રહી છે, પરંતુ કૃષિ (agriculture) અને ડેરી (dairy) ક્ષેત્રને લઈને ભારતની અનિચ્છા આ કરારમાં અવરોધ બની છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ટ્રમ્પ પ્રશાસને ભારતીય ઉત્પાદનો પર ૨૫% ટેરિફ લગાવ્યો છે અને રશિયન તેલની ખરીદીને કારણે ૨૫% વધારાનો શુલ્ક પણ ઉમેર્યો છે, જેનાથી કુલ ટેરિફ ૫૦% થઈ ગયો છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Mahayuti Government: હાથણી, કબૂતર, વાઘના મુદ્દે મહાયુતિ સરકારની હાલત ‘સર્કસ’ જેવી: પૂર્વ ધારાસભ્ય અનંત ગાડગીલની કટાક્ષપૂર્ણ ટીકા
રશિયન તેલનો મુદ્દો અને ભારતનો જવાબ
યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી ચાલુ રાખવી એ અમેરિકા માટે મોટી ચિંતાનો વિષય છે. વ્હાઇટ હાઉસ માને છે કે આ આવકથી રશિયાને યુદ્ધ ચાલુ રાખવામાં મદદ મળે છે. ટ્રમ્પે આ મુદ્દે ભારતની ટીકા કરતા આયાત ઘટાડવા માટે દબાણ વધાર્યું છે. તેના જવાબમાં ભારતે અમેરિકાને ‘પાખંડી’ ગણાવતા કહ્યું છે કે અમેરિકન કંપનીઓ પોતે રશિયા પાસેથી યુરેનિયમ, રસાયણો અને ખાતરો ખરીદી રહી છે. આ નિવેદને રાજદ્વારી તણાવમાં વધારો કર્યો છે.
ભવિષ્યની રણનીતિ અને પુતિન-ટ્રમ્પ બેઠકનું મહત્વ
ભારતની નજર ૧૫ ઓગસ્ટે થનારી ટ્રમ્પ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન (Vladimir Putin) વચ્ચેની બેઠક પર છે. આ બેઠકમાં ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા યુક્રેન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના સંભવિત માર્ગો પર ચર્ચા થઈ શકે છે. ભારત માટે આ ફક્ત એક ભૌગોલિક-રાજકીય ઘટના નથી, પરંતુ પોતાના ઊર્જા (energy) અને વેપાર હિતો અનુસાર રાજદ્વારી રણનીતિ (diplomatic strategy) નક્કી કરવાની તક પણ છે.
Five Keywords:
