News Continuous Bureau | Mumbai
Nepal: નેપાળમાં સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ સામે શરૂ થયેલો આ વિરોધ માત્ર ઈન્ટરનેટની સ્વતંત્રતાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ દેશમાં વધી રહેલા ભ્રષ્ટાચાર અને અવ્યવસ્થા સામે લોકોના ગુસ્સાનું પરિણામ છે. છેલ્લા ઘણા દાયકાઓથી નેપાળમાં ચીન સમર્થક ડાબેરી સરકારો સત્તામાં રહી છે. લોકોનો આરોપ છે કે આ જ સરકારોએ દેશની સ્થિતિને બદથી બદતર કરી દીધી છે. નેપાળના ઋણ વ્યવસ્થાપન કાર્યાલયના અનુસાર, જુલાઈ 2023માં સાર્વજનિક દેવું 24 લાખ કરોડ હતું, જે ફેબ્રુઆરી 2024 સુધીમાં વધીને 26 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું. નેપાળનું સરકારી દેવું હવે દેશની જીડીપીના 45.77 ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે. એક દાયકા પહેલા આ આંકડો જીડીપીનો માત્ર 22 ટકા હતો.
સડકો પર રોષ
નેપાળમાં આ પહેલાં પણ યુવાનોએ રાજશાહીની વાપસીની માંગ સાથે જોરદાર પ્રદર્શન કર્યું હતું. તે સમયે ચીન સમર્થક સરકારો સામે લોકોનો ગુસ્સો સડકો પર સ્પષ્ટ દેખાતો હતો. ખાસ વાત એ હતી કે તે સમયે પ્રદર્શનકારીઓએ પૂર્વ રાજા જ્ઞાનેન્દ્ર શાહની સાથે સાથે ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના પોસ્ટર પણ લહેરાવ્યા હતા. આજે કાઠમંડુમાં ચીની નેતાઓના પોસ્ટર ફાડી નાખવામાં આવ્યા છે, જેના પરથી સ્પષ્ટ છે કે લોકો હવે ચીનની દખલગીરી અને વામપંથી સરકારો સામે ખુલ્લેઆમ આવી રહ્યા છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Vice Presidential Election: ઉપરાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી ના મતદાનથી દૂર રહેલા ત્રણ પક્ષો કોનું ગણિત બનાવશે, કોનું બગાડશે?
દેશભરમાં ફેલાયેલું આંદોલન
Nepal: કાઠમંડુ ઉપરાંત અનેક શહેરોમાં પરિસ્થિતિ બેકાબૂ છે. ઝાંકા, જે વડાપ્રધાનનો ગૃહ જિલ્લો છે, ત્યાં કરફ્યુ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે. પશ્ચિમ માતો અને ગિરબન માં પણ રાત્રે 9 વાગ્યાથી કરફ્યુ લાગુ છે. બિટવલ અને ભરવા જેવા શહેરોમાં બપોરથી જ કરફ્યુ છે. ઉથરીમાં પણ ગોળીબાર થયો અને ઘણા પ્રદર્શનકારીઓ ઘાયલ થયા છે. સમગ્ર નેપાળમાં આ આંદોલન ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યું છે. અત્યાર સુધી સરકાર તરફથી માત્ર એટલું જ કહેવામાં આવ્યું છે કે હિંસાની તપાસ માટે એક સમિતિ બનાવવામાં આવશે. સોશિયલ મીડિયા પરનો પ્રતિબંધ હટાવવા અંગે કોઈ સ્પષ્ટ નિવેદન આપવામાં આવ્યું નથી.
ચીનનો વધતો પ્રભાવ અને ભારત માટે પડકાર
ચીન સતત દક્ષિણ એશિયામાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન, શ્રીલંકા, માલદીવ, અફઘાનિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેવા દેશોમાં ચીનનો પ્રભાવ પહેલેથી જ છે. શ્રીલંકા વિદેશી દેવું ચૂકવવામાં અસમર્થ થઈ ગયું છે. માલદીવના સાર્વજનિક દેવાનો 20 ટકા હિસ્સો ચીનને ચૂકવવાનો છે. પાકિસ્તાન તો ચીનનું ઉપનિવેશ બની રહ્યું છે. બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાનની રાજકીય અસ્થિરતાનો ચીન ફાયદો ઉઠાવી રહ્યું છે. નેપાળ પણ હવે તે જ જાળમાં ફસાતું દેખાઈ રહ્યું છે. ભારત માટે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે આપણા પડોશી દેશો જેટલા નબળા હશે, તેટલી જ ઝડપથી ચીનનું દેવું અને દખલગીરી વધશે. નેપાળનો તાજેતરનો વિરોધ ભારતને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપે છે કે આપણી ચારે તરફ ચીનનો પ્રભાવ ઘેરો બની રહ્યો છે.
