News Continuous Bureau | Mumbai
India Russia Defence Deal: ભારત અને રશિયાના સંરક્ષણ સંબંધોમાં એક મોટો વળાંક આવ્યો છે. રશિયાએ સંકેત આપ્યા છે કે તે 2027 ના બદલે આ વર્ષે એટલે કે 2026 માં જ S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમના બાકી રહેલા બે યુનિટ ભારતને સોંપી દેશે. યુક્રેન યુદ્ધને કારણે આ ડિલિવરીમાં સતત વિલંબ થઈ રહ્યો હતો, પરંતુ હવે રશિયાએ તેને ઝડપી બનાવી છે. રક્ષણ મંત્રાલયના અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, એક યુનિટ આગામી એપ્રિલ મહિનામાં અને અંતિમ સિસ્ટમ નવેમ્બર 2026 સુધીમાં ભારત આવી જશે.ભારતે 2018 માં રશિયા સાથે 5.43 અબજ ડોલરમાં S-400 ના 5 સ્ક્વોડ્રન માટે સોદો કર્યો હતો, જેમાંથી 3 સિસ્ટમ ભારતને મળી ચૂકી છે. ભારતે આ ઘાતક સિસ્ટમને ‘સુદર્શન ચક્ર’ નામ આપ્યું છે. તાજેતરમાં ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ દરમિયાન S-400 એ 314 કિલોમીટર દૂર પાકિસ્તાની અવાક્સ (AWACS) એરક્રાફ્ટને તોડી પાડીને પોતાની તાકાત સાબિત કરી દીધી છે.
શું છે Pantsir-S1M? કેમ તેને S-400 નો ‘બોડીગાર્ડ’ કહેવાય છે?
રશિયાએ S-400 ની સાથે તેના રક્ષણ માટે Pantsir-S1M શોર્ટ-રેન્જ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની પણ ઓફર આપી છે. દુશ્મનો અવારનવાર S-400 જેવી મોટી સિસ્ટમને નષ્ટ કરવા માટે ડ્રોન અને ક્રૂઝ મિસાઈલોનો ઉપયોગ કરે છે. પેન્ટસિર સિસ્ટમ ખાસ કરીને આવા ડ્રોન અને મિસાઈલોને હવામાં જ ખતમ કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે, તેથી જ તેને S-400 નો ‘બોડીગાર્ડ’ કહેવામાં આવે છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો: Thane Fake Lockdown News:મુંબ્રામાં લોકડાઉનની અફવા ફેલાવનાર ઝડપાયો! પોલીસે જાહેરમાં માફી મંગાવી, જાણો શું છે મામલો..
S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની અભૂતપૂર્વ ક્ષમતા
S-400 વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ પૈકીની એક છે:
ટ્રેકિંગ અને રેન્જ: તેનું રડાર 600 કિમી સુધી દુશ્મનને ટ્રેક કરી શકે છે અને 400 કિમીના દાયરામાં તેને નષ્ટ કરી શકે છે.
ઝડપ: તેની મિસાઈલો મૅક 14 (આશરે 17,000 કિમી/કલાક) ની ઝડપે ઉડે છે, જેનાથી બચવું અશક્ય છે.
બહુમુખી ઉપયોગ: તે એકસાથે 300 થી વધુ લક્ષ્યોને ટ્રેક કરી શકે છે અને સૌથી ખતરનાક 80 લક્ષ્યો પર એકસાથે હુમલો કરી શકે છે.
ત્વરિત સજ્જતા: આ સિસ્ટમ માત્ર 5 મિનિટમાં યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈ જાય છે, જે અમેરિકાની ‘પેટ્રિઅટ’ સિસ્ટમ (25 મિનિટ) કરતા ઘણી ઝડપી છે.
ભારતની સંરક્ષણ સજ્જતામાં વધારો
ગયા મહિને ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC) એ રશિયા પાસેથી ₹10,000 કરોડના ખર્ચે વધુ 288 S-400 મિસાઈલોની ખરીદી માટે મંજૂરી આપી દીધી છે. આ વધારાની મિસાઈલો અને નવી પેન્ટસિર સિસ્ટમ ભારતની સરહદોને, ખાસ કરીને ચીન અને પાકિસ્તાન સરહદે, એક અભેદ કવચ પૂરું પાડશે. રશિયાની સરકારી ન્યૂઝ એજન્સી RT ઇન્ડિયાએ પણ પુષ્ટિ કરી છે કે મોસ્કો નવી દિલ્હીને હાઈ-પ્રિસિઝન એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ આપવા માટે ગંભીર છે.
