News Continuous Bureau | Mumbai
Global Population Decline Crisis અત્યાર સુધી સમગ્ર વિશ્વ જે વસ્તી વિસ્ફોટ (Population Explosion) ના જોખમથી ડરી રહ્યું હતું, હવે તેનાથી સાવ વિપરીત અને ગંભીર વસ્તી ઘટાડાનું સંકટ (Underpopulation Crisis) સામે આવીને ઊભું રહી ગયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ડેમોગ્રાફિક સંશોધકો અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વસ્તી વિભાગના અહેવાલો મુજબ, વિશ્વના મોટાભાગના દેશોમાં પ્રજનન દર (Fertility Rate) માં ઝડપી ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે. ભારત, ચીન, જાપાન અને યુરોપિયન દેશો સહિતના મોટા રાષ્ટ્રો માટે આ સ્થિતિ ભવિષ્યમાં વર્કફોર્સની અછત અને આર્થિક મંદીનું કારણ બની શકે તેવી કડક ચેતવણી નિષ્ણાતો દ્વારા આપવામાં આવી છે.
Global Population Decline Crisis – રિપ્લેસમેન્ટ રેટથી નીચે જતો પ્રજનન દર
વસ્તી સ્થિર રાખવા માટે કોઈપણ દેશમાં કુલ પ્રજનન દર (Total Fertility Rate – TFR) ઓછામાં ઓછો ૨.૧ હોવો જરૂરી માનવામાં આવે છે. જોકે, તાજા આંકડા અનુસાર ભારતમાં રાષ્ટ્રીય TFR ઘટીને ૨.૦ ની નીચે પહોંચી ગયો છે, જ્યારે દક્ષિણના રાજ્યોમાં તે ૧.૬ થી ૧.૭ સુધી નીચે આવી ગયો છે. બીજી તરફ ચીન, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોમાં આ દર ઘટીને અત્યંત ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી ચૂક્યો છે. શહેરીકરણ, મોંઘું શિક્ષણ, બદલાતી લાઈફસ્ટાઈલ અને મોડા લગ્નોના કારણે યુવા પેઢીમાં ઓછા બાળકો પેદા કરવાનું વલણ વધ્યું છે, જે ભવિષ્યમાં વસ્તીના કદને સંકોચી નાખશે.
Global Population Decline Crisis – ઘટતો વર્કફોર્સ અને અર્થતંત્ર પર વૃદ્ધ પેઢીનો બોજ
આ વસ્તીકીય પરિવર્તનથી સૌથી મોટો ફટકો વૈશ્વિક અર્થતંત્રોના શ્રમ બજારને પડશે. આગામી દાયકાઓમાં કામકાજી યુવાનોની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો થશે, જ્યારે નિવૃત્ત અને વૃદ્ધ નાગરિકોની ટકાવારી ઝડપથી વધશે. તેના પરિણામે પેન્શન યોજનાઓ, આરોગ્ય સેવાઓ અને સામાજિક સુરક્ષા પાછળ સરકારોનો ખર્ચ અસાધારણ રીતે વધી જશે, જ્યારે સામે ટેક્સ ચૂકવનારા યુવાનોની અછત સર્જાશે. ઉદ્યોગોમાં કારીગરોની તંગી સર્જાવાથી ઉત્પાદકતા અને જીડીપી વૃદ્ધિ દર ધીમો પડી જવાની પૂરી સંભાવના છે.
Global Population Decline Crisis – સરકારોની ચિંતા અને નીતિગત ફેરફારોની તાતી જરૂરિયાત
જાપાન, ઈટાલી અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશો બાળજન્મ વધારવા માટે આર્થિક પ્રોત્સાહનો અને પેરેન્ટલ લીવ જેવી યોજનાઓ ચલાવી રહ્યા હોવા છતાં તેનું સકારાત્મક પરિણામ મળી રહ્યું નથી. ભારત જેવા દેશ માટે હાલ ‘ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ’ (યુવાધનનો લાભ) ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ જો આગામી બે-ત્રણ દાયકામાં આ વસ્તી અસંતુલનને પહોંચી વળવા માટે સામાજિક સુરક્ષા અને આરોગ્ય માળખાનું યોગ્ય આયોજન નહીં કરવામાં આવે, તો દેશ મોટી કટોકટીમાં મુકાઈ શકે છે. આ સંજોગોમાં નીતિ ઘડવૈયાઓએ હવે વસ્તી નિયંત્રણની જૂની નીતિઓને બદલે ડેમોગ્રાફિક સ્થિરતા જાળવવા પર તાત્કાલિક ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
WhatsApp New AI Feature વોટ્સએપ પર નવું મોટું અપડેટ હવે કનેક્ટ થશે મલ્ટીપલ AI એજન્ટ્સ, યુઝર્સ અલગઅલગ બોટ્સ સાથે કરી શકશે વાતચીત
