News Continuous Bureau | Mumbai
Global Strategic Oil Reserves Depletion વિશ્વભરમાં ભૌગોલિકરાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલની વધતી માંગ વચ્ચે કટોકટીના સમય માટે સંગ્રહિત ‘સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ’ (Strategic Petroleum Reserves SPR) ઝડપથી ખાલી થઈ રહ્યો હોવાના અહેવાલોએ વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતા વધારી દીધી છે; સૌથી મોટો તેલ વપરાશકાર દેશ અમેરિકા પોતાના ઈમરજન્સી ભંડારમાંથી સૌથી વધુ તેલ ખર્ચી રહ્યો છે, ત્યારે ૮૫ ટકાથી વધુ આયાત પર નિર્ભર રહેતા ભારત જેવા વિશાળ અર્થતંત્ર પર પણ તેની ગંભીર અસરો થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
Global Strategic Oil Reserves Depletion – કયો દેશ સૌથી વધુ તેલ ખર્ચે છે અને રિઝર્વ કેમ ખાલી થઈ રહ્યું છે?
વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા પ્રતિદિન આશરે ૨ કરોડ બેરલ સાથે ક્રૂડ ઓઇલનો સૌથી મોટો વપરાશકાર દેશ છે, જ્યારે ચીન બીજા અને ભારત ત્રીજા ક્રમે આવે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી સ્થાનિક સ્તરે ઇંધણના ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવા અને સપ્લાય ખોરવાઈ ન જાય તે માટે અમેરિકાએ પોતાના વ્યૂહાત્મક ભંડારમાંથી કરોડો બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ ખુલ્લા બજારમાં મુક્ત કર્યું છે, જેના કારણે યુએસ રિઝર્વ દાયકાઓના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયું છે. સાઉદી અરામકો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા એજન્સી (IEA) ના નિષ્ણાતોના મતે વૈશ્વિક તેલ બફર સ્ટોક ચિંતાજનક રીતે ઘટી ગયો છે અને આ ભંડારને ફરીથી ભરવામાં ઓછામાં ઓછા બે વર્ષ જેટલો સમય લાગી શકે છે.
Global Strategic Oil Reserves Depletion – ભારતમાં ઇમરજન્સી તેલનો ભંડાર કેટલો છે?
ભારત સરકાર સંચાલિત ઇન્ડિયન સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ્સ લિમિટેડ (ISPRL) હેઠળ આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમ, કર્ણાટકના મેંગલોર અને પાદુરમાં ભૂગર્ભ રોક કેવર્ન (ચટ્ટાન ગુફાઓ) માં અંદાજે ૫.૩૩ મિલિયન મેટ્રિક ટન ક્રૂડ ઓઇલનો સુરક્ષિત ભંડાર જાળવે છે. આ ઇમરજન્સી રિઝર્વ દેશની સામાન્ય જરૂરિયાતો માટે લગભગ ૯.૫ દિવસનું કવરેજ પૂરું પાડે છે. જો સ્થાનિક રિફાઇનરીઓ, પાઇપલાઇન્સ, પોર્ટ્સ અને ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના કોમર્શિયલ સ્ટોકને ઉમેરવામાં આવે, તો ભારત પાસે કોઈપણ વૈશ્વિક કટોકટીના સંજોગોમાં લગભગ ૭૪ દિવસ સુધી ચાલે તેટલો તેલનો સંયુક્ત બફર ઉપલબ્ધ છે.
Global Strategic Oil Reserves Depletion – વૈશ્વિક રિઝર્વ ઘટવાથી ભારત પર શું અસર થશે?
વૈશ્વિક ઇમરજન્સી સ્ટોક ઘટી જવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કોઈપણ નાના વિક્ષેપ કે યુદ્ધના સંકેતથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો આવી શકે છે. જો ક્રૂડના ભાવ ઊંચા જશે તો ભારતનું આયાત બિલ (Import Bill) વધશે, ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) પહોળી થશે અને રૂપિયો વધુ નબળો પડી શકે છે. પરિણામે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન મોંઘું થતાં સામાન્ય જનતા પર સીધો મોંઘવારીનો માર પડી શકે છે. આ જોખમને ઘટાડવા માટે ભારત ઓડિશાના ચાંદીખોલ અને કર્ણાટકના પાદુરમાં બીજા તબક્કા હેઠળ નવા અંડરગ્રાઉન્ડ સ્ટોરેજ બનાવીને પોતાના વ્યૂહાત્મક ભંડારની ક્ષમતા બમણી કરવા ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Rajpal Yadav Ancestral Property Court Settlement બાપદાદાની સંપત્તિ વેચશે રાજપાલ યાદવ! કોર્ટમાં જમા કરાવ્યા ₹1.15 કરોડ, બાકીની રકમ ચૂકવવા ડેડલાઇન નક્કી
