News Continuous Bureau | Mumbai
Iran US Peace and Strait of Hormuz 100 દિવસથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા ઈરાનઅમેરિકા યુદ્ધમાં હવે શાંતિના એંધાણ દેખાઈ રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, બંને દેશો યુદ્ધવિરામ (Ceasefire) માટે સહમત થયા છે. આ ઘટનાક્રમ વચ્ચે ફરી એકવાર ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે, જે ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાની જીવાદોરી માનવામાં આવે છે.
Iran US Peace and Strait of Hormuz -હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: ઈરાનની આર્થિક જીવનરેખા.
વૈશ્વિક સમુદ્રી તેલ વેપારનો મોટો હિસ્સો આ સાંકડા જળમાર્ગ એટલે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, ઈરાન માટે આ માત્ર એક દરિયાઈ માર્ગ નથી, પરંતુ વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Exchange) કમાવવાનું મુખ્ય સાધન છે. ઈરાન તેના તેલ નિકાસનો લગભગ 90 ટકા હિસ્સો આ સ્ટ્રેટ દ્વારા કરે છે. દેશના મુખ્ય ઓઈલ ટર્મિનલ અને નિકાસ સુવિધાઓ ફારસની ખાડીમાં હોવાથી, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પહોંચવા માટે હોર્મુઝનો ઉપયોગ અનિવાર્ય છે.
Iran US Peace and Strait of Hormuz -દૈનિક લાખો ડોલરની તેલમાંથી થતી કમાણી.
સામાન્ય સંજોગોમાં ઈરાન દરરોજ અંદાજે 24 લાખથી 28 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરે છે. યુદ્ધ અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tension) શરૂ થયા પહેલાં, ઈરાનની સરેરાશ દૈનિક આવક 130 થી 160 મિલિયન ડોલર (આશરે 1,100 થી 1,350 કરોડ રૂપિયા) વચ્ચે રહેતી હતી. તેલના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાને કારણે આ આંકડો વધીને 139 મિલિયન ડોલર પ્રતિદિન સુધી પહોંચી ગયો હતો, જે દર્શાવે છે કે સરકારના બજેટ અને સબસિડી (Subsidy) માટે આ આવક કેટલી મહત્વની છે.
Iran US Peace and Strait of Hormuz – વૈશ્વિક બજાર પર અસર અને ભવિષ્ય.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ માત્ર ઈરાન માટે જ નહીં, પરંતુ સાઉદી અરેબિયા, ઈરાક, કુવૈત અને કતાર જેવા દેશો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. જો અહીં કોઈ પણ પ્રકારનો અવરોધ આવે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો (Price Hike) જોવા મળે છે, જેની સીધી અસર ભારત જેવા તેલ આયાતકાર દેશો પર પડે છે. ચાહબહાર પોર્ટ (Chabahar Port) જેવા અન્ય વિકલ્પો હોવા છતાં, હોર્મુઝનું સ્થાન લઈ શકે તેવું પૂરતું માળખાગત સુવિધા (Infrastructure) અત્યારે ઉપલબ્ધ નથી. તેથી, આ યુદ્ધવિરામ અને હોર્મુઝની સ્થિરતા વૈશ્વિક ઊર્જા સુરક્ષા માટે ખૂબ જ અનિવાર્ય છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Monsoon Delay in Maharashtra ચોમાસાની રાહ જોતા મહારાષ્ટ્રની જનતા માટે મુશ્કેલી, હજુ પાંચ દિવસ ગરમીનો માર.
