News Continuous Bureau | Mumbai
Israel Debt। મિડિલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવ અને ઈરાન સાથેના સીધા સંઘર્ષને કારણે ઈઝરાયેલની અર્થવ્યવસ્થા પર મોટું દબાણ સર્જાયું છે. ગાઝા અને લેબનોન બાદ હવે ઈરાન સાથેના યુદ્ધે ઈઝરાયેલના સંરક્ષણ ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો કર્યો છે. આ વધતા ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે ઈઝરાયેલ દેવું લેવા મજબૂર બન્યું છે, જે તેના ઈતિહાસના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી રહ્યું છે.
યુદ્ધને કારણે દેવામાં મોટો ઉછાળો
તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર, વર્ષ 2025ના અંત સુધીમાં ઈઝરાયેલનું કુલ સરકારી દેવું વધીને આશરે 443.9 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયું છે. જે વર્ષ 2024માં આશરે 364 અબજ ડોલર હતું. એટલે કે માત્ર એક જ વર્ષમાં દેવામાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે. ઈઝરાયેલનો ડેટ-ટુ-જીડીપી (Debt-to-GDP) રેશિયો પણ વધીને 67 ટકા થી વધુ થઈ ગયો છે, જે યુદ્ધને કારણે અર્થતંત્ર પર વધતા બોજને સ્પષ્ટ કરે છે.
ક્યાંથી મળે છે ઈઝરાયેલને આટલી મોટી લોન?
ઈઝરાયેલની દેવું લેવાની પદ્ધતિ અન્ય દેશો કરતા અલગ છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેનું મોટાભાગનું દેવું ‘ઘરેલું’ છે.
ઘરેલું બજાર: વર્ષ 2024માં લેવામાં આવેલા દેવાનો લગભગ 79 ટકા હિસ્સો ઈઝરાયેલના પોતાના નાગરિકો અને સંસ્થાઓ (પેન્શન ફંડ, વીમા કંપનીઓ) પાસેથી બોન્ડ દ્વારા મેળવવામાં આવ્યો હતો.
ઈઝરાયેલ બોન્ડ: વિશ્વભરમાં વસતા યહૂદી સમુદાય દ્વારા ‘ઈઝરાયેલ બોન્ડ’ ખરીદીને અત્યાર સુધીમાં 55 અબજ ડોલરથી વધુનું ફંડ આપવામાં આવ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બોન્ડ: વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં ઈઝરાયેલ દ્વારા 6 અબજ ડોલરના આંતરરાષ્ટ્રીય બોન્ડ જારી કરવામાં આવ્યા હતા, જેને રોકાણકારો તરફથી અભૂતપૂર્વ પ્રતિસાદ મળ્યો છે.
અમેરિકાની મદદ: અમેરિકા સીધું દેવું આપવાને બદલે ‘લોન ગેરંટી’ આપે છે, જેનાથી વૈશ્વિક રોકાણકારોનો ઈઝરાયેલ પર ભરોસો જળવાઈ રહે છે.
ભારત અને ઈઝરાયેલના આર્થિક સંબંધો
ભારત અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના સંબંધો ખૂબ જ મજબૂત હોવા છતાં, ભારત સીધી રીતે ઈઝરાયેલને લોન આપતું નથી. બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ અને વેપારના સંબંધો વધુ છે. ઈઝરાયેલ એક વિકસિત અર્થતંત્ર હોવાથી તે પરંપરાગત લોન લેવાને બદલે બોન્ડ અને વિદેશી સીધા રોકાણ (FDI) દ્વારા ભંડોળ એકત્ર કરવાનું પસંદ કરે છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Donald Trump। ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું અત્યંત વિવાદાસ્પદ નિવેદન ઈરાનીઓની હાલત ‘ભરેલા ભૂંડ’ જેવી, નાકાબંધી નહીં હટે
