News Continuous Bureau | Mumbai
Massive Space Junk Bomb Launched પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષા (Earth’s Orbit) માં એકત્રિત થઈ રહેલો સ્પેસ જંક એટલે કે અવકાશી કચરો (Space Debris) હવે માનવજાત અને ભવિષ્યના અંતરિક્ષ મિશનો માટે એક મોટો બોમ્બ (Space Junk Bomb) સમાન બની ગયો છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, દર અઠવાડિયે સરેરાશ ૧ ટનથી વધુ અવકાશી કાટમાળ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ (Reentry) કરી રહ્યો છે, જે વૈજ્ઞાનિકો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
Massive Space Junk Bomb Launched – અવકાશી કચરાનું વધતું પ્રમાણ અને ‘સ્પેસ જંક બોમ્બ’નું સંકટ
છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષા (Low Earth Orbit – LEO) માં ઉપગ્રહો (Satellites) લોન્ચ કરવાની હોડ જામી છે. નકામા થઈ ગયેલા સેટેલાઇટ, રોકેટના વિસ્ફોટ થયેલા ટુકડા અને સ્પેસ સ્ટેશનના કાટમાળને કારણે અવકાશમાં ‘સ્પેસ જંક’નો મોટો ખડકલો થયો છે. આ કચરો હજારો કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ભ્રમણ કરી રહ્યો છે. જો આ કાટમાળનો એક નાનો ટુકડો પણ કાર્યરત ઉપગ્રહ સાથે અથડાય (Space Collision), તો તે મોટો વિસ્ફોટ સર્જી શકે છે અને કેસલર સિન્ડ્રોમ (Kessler Syndrome) જેવી ભયાનક શ્રેણીબદ્ધ પ્રતિક્રિયા શરૂ થઈ શકે છે.
Massive Space Junk Bomb Launched – દર અઠવાડિયે પૃથ્વી તરફ ફેંકાતો ૧ ટન કચરો અને વાતાવરણ પર અસર
વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણને (Earth’s Gravity) કારણે દર અઠવાડિયે સરેરાશ ૧ ટન જેટલો નકામો અવકાશી કચરો પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશે છે. જોકે, મોટાભાગનો કચરો વાતાવરણના ઘર્ષણ (Atmospheric Friction) ને કારણે હવામાં જ સળગીને ભસ્મ થઈ જાય છે, પરંતુ તેનાથી વાતાવરણના ઉપલા સ્તરોમાં ધાતુના સૂક્ષ્મ કણો (Metallic Particles) અને કેમિકલ્સ ભળે છે. આ પ્રક્રિયાને કારણે પૃથ્વીના ઓઝોન સ્તર (Ozone Layer) ને નુકસાન પહોંચવાની અને વાતાવરણીય પ્રદૂષણ (Atmospheric Pollution) વધવાની આશંકા સંશોધકો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
Massive Space Junk Bomb Launched – વૈશ્વિક એજન્સીઓના પ્રયાસો અને ભવિષ્યના પડકારો
આ સળગતી સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે વિશ્વની અગ્રણી અંતરિક્ષ એજન્સીઓ (Space Agencies) સક્રિય બની છે. સ્પેસ જંકને સાફ કરવા માટે રોબોટિક આર્મ (Robotic Arm), લેઝર ટેકનોલોજી (Laser Technology) અને નેટ કેપ્ચર સિસ્ટમ્સ (Net Capture Systems) જેવા નવા પ્રયોગો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં સેટેલાઇટ બનાવતી કંપનીઓ માટે મિશન પૂર્ણ થયા બાદ ઉપગ્રહને સુરક્ષિત રીતે ડી-ઓર્બિટ (De-orbit) કરવાની માર્ગદર્શિકા કડક બનાવવામાં આવી રહી છે, જેથી પૃથ્વી અને અવકાશ બંનેને સુરક્ષિત રાખી શકાય.
👉 આ સમાચાર વાચો:
India Next NavIC Satellite અમેરિકા અને રશિયા પર નિર્ભરતા ઘટાડવા ભારતનું ‘દેશી જીપીએસ’ સજ્જ, લોન્ચિંગની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં
