News Continuous Bureau | Mumbai
Nuclear Weapon વૈશ્વિક સુરક્ષા અને સૈન્ય હથિયારો પર નજર રાખતી વિશ્વસનીય આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) એ પરમાણુ શસ્ત્રો અંગેનો પોતાનો તાજો વાર્ષિક અહેવાલ (Annual Report) જાહેર કર્યો છે. આ રિપોર્ટ અનુસાર વિશ્વભરમાં કુલ પરમાણુ શસ્ત્રોની સંખ્યામાં નજીવો ઘટાડો થયો હોવા છતાં, કાર્યરત અને તૈનાત વોરહેડ્સની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે પરમાણુ સંપન્ન દેશો પોતાના જૂના શસ્ત્રોને નિવૃત્ત કરીને અદ્યતન ટેકનોલોજીવાળા લાંબા અંતરના મિસાઇલો અને પરમાણુ હથિયારોનું આધુનિકીકરણ (Modernization) કરી રહ્યા છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા વધારી દીધી છે.
Nuclear Weapon – રશિયા અને અમેરિકા પાસે વિશ્વના ૯૦ ટકા પરમાણુ હથિયારો
સિપ્રીના અહેવાલ મુજબ પરમાણુ હથિયારોની વૈશ્વિક યાદીમાં રશિયા અને અમેરિકા હજુ પણ ટોચના સ્થાને અડીખમ છે. વિશ્વભરમાં ઉપલબ્ધ કુલ પરમાણુ શસ્ત્રોમાંથી લગભગ ૯૦ ટકા જેટલો જંગી હિસ્સો માત્ર આ બે મહાસત્તાઓ પાસે જ છે. રશિયા પાસે સૌથી વધુ અંદાજે ૫,૫૮૦ થી વધુ પરમાણુ વોરહેડ્સ ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે અમેરિકા પાસે આશરે ૫,૦૪૪ જેટલા પરમાણુ હથિયારો સંગ્રહિત છે. આ બંને દેશોએ હજારો શસ્ત્રોને તાત્કાલિક ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા એલર્ટ મોડ (Operational Alert) પર રાખ્યા છે. યુક્રેન સંઘર્ષ અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચેના વધતા તણાવ વચ્ચે બંને દેશો પોતાની અણુ નીતિઓને વધુ આક્રમક બનાવી રહ્યા છે.
Nuclear Weapon – ચીનનો ઝડપી વિસ્તાર અને પાકિસ્તાન સામે ભારતની સજ્જતા
આ યાદીમાં ચીન પોતાના પરમાણુ શસ્ત્રાગારનો સૌથી ઝડપથી વિસ્તાર કરી રહેલો દેશ બની ગયો છે. ચીન પાસે પરમાણુ વોરહેડ્સની સંખ્યા ૫૦૦ ને વટાવી ગઈ છે અને તે ઝડપથી નવા સાઈલો તેમજ મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ તૈયાર કરી રહ્યું છે. બીજી તરફ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પરમાણુ સંતુલનની વાત કરીએ તો બંને દેશો પોતાના શસ્ત્રોની સંખ્યા વધારી રહ્યા છે. ભારતના પરમાણુ વોરહેડ્સની સંખ્યા આશરે ૧૭૨ ની આસપાસ પહોંચી હોવાનો અંદાજ છે, જ્યારે પાકિસ્તાન પાસે આશરે ૧૭૦ જેટલા વોરહેડ્સ છે. ભારતે પોતાની ‘નો ફર્સ્ટ યુઝ’ (No First Use) નીતિનું પાલન કરતાં જમીન, હવા અને સમુદ્ર ત્રણેય સ્તરેથી પરમાણુ હુમલો કરવાની ક્ષમતા ધરાવતી પરમાણુ ત્રિપુટી (Nuclear Triad) ને વધુ મજબૂત બનાવી છે.
Nuclear Weapon – અન્ય દેશોની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક સુરક્ષા સામેના પડકારો
ટોચના દેશો ઉપરાંત ફ્રાન્સ પાસે લગભગ ૨૯૦, બ્રિટન પાસે ૨૨૫, ઇઝરાયેલ પાસે અંદાજે ૯૦ અને ઉત્તર કોરિયા પાસે આશરે ૫૦ જેટલા પરમાણુ હથિયારો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઉત્તર કોરિયા ખુલ્લેઆમ બેલેસ્ટિક મિસાઈલોનું પરીક્ષણ કરીને પોતાની ક્ષમતા પ્રદર્શિત કરી રહ્યું છે. અહેવાલમાં સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે શીત યુદ્ધ (Cold War) પછી પ્રથમવાર વૈશ્વિક સ્તરે હથિયાર નિયંત્રણ સંધિઓ (Arms Control Treaties) નબળી પડી રહી છે. ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tension) વધવાને કારણે પરમાણુ નિઃશસ્ત્રીકરણના વૈશ્વિક પ્રયાસો મંદ પડ્યા છે અને તમામ દેશો પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પરમાણુ ડિટરન્સ (Nuclear Deterrence) પર વધુ નિર્ભર બની રહ્યા છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
24 Carat Golden Modak Ganeshotsav ગણેશોત્સવમાં ‘ગોલ્ડન મોદક’ની ભારે ધૂમ ૨૪ કેરેટ શુદ્ધ સોનાના વરખથી સજાવેલા ખાસ મોદકે જમાવ્યું આકર્ષણ
