News Continuous Bureau | Mumbai
Rice Export Ban: તાજેતરમાં, ભારત સરકારે (Indian Govt) નોન-બાસમતી ચોખા (Non- Basmati Rice) ની નિકાસ પર પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો. આ પછી અમેરિકા (US) ના ડિપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોર્સમાં ચોખા ખરીદવા માટે નાસભાગ મચી ગઈ હતી. ચોખા ખરીદવાનો એટલો ધસારો હતો કે સ્ટોર્સ ચોખાની થેલીઓની સંખ્યા પર મર્યાદા મૂકી દીધુ છે. જે ગ્રાહકો ખરીદી શકે છે. ઘણા સ્ટોર્સ પર પરિસ્થિતિ સામાન્ય રાખવા માટે, ‘પરિવાર દીઠ માત્ર એક ચોખાની થેલી’ ની નોટિસ મૂકવામાં આવી છે. પરંતુ ચોખાના સંગ્રહને લઈને ચિંતા ઉભી થઈ છે.
સંગ્રહખોરીનો ડર વધી ગયો
એવી આશંકા વધી રહી છે કે લોકો ચોખાને સંગ્રહિત કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે અને પછીથી તેને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ દ્વારા ખૂબ ઊંચા ભાવે વેચી શકે છે. ભારત દ્વારા બિન-બાસમતી ચોખાની નિકાસ પરના પ્રતિબંધથી વૈશ્વિક સ્તરે ખાસ કરીને વિદેશી ભારતીયોને અસર થઈ છે. કેટલાંક NRIsએ સોના મસૂરી ચોખાની 10-15 થેલીઓ ખરીદી હોવાના અહેવાલ છે.
લોકો ગભરાટમાં ખરીદી કરે છે
ઘણા NRI એ ટ્વિટર દ્વારા ભારત દ્વારા ચોખાની નિકાસ પર પ્રતિબંધની અસર બતાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેણે કરિયાણાની(grain stores) દુકાનો પર ભીડ અને ઉતાવળમાં ખરીદી કરતા લોકોના વીડિયો શેર કર્યા. જોકે, અગ્રણી ચોખા નિકાસકાર ડેક્કન ગ્રેન્સ ઈન્ડિયાના ડિરેક્ટર કિરણ કુમાર પોલાએ જણાવ્યું હતું કે યુએસમાં NRIsએ ચોખાની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી કારણ કે યુએસમાં ચોખાનો પૂરતો સ્ટોક છે અને તે છ મહિના સુધી ચાલશે.
બમણા ભાવે ચોખા વેચાય છે
અમેરિકામાં ભારતમાંથી નિકાસ થતા ચોખાનો ભારે વપરાશ થાય છે અને ભારતના ચોખા પ્રતિબંધના નિર્ણયને કારણે ત્યાં આવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે સ્ટોર્સ પર આ ભીડને જોતા, ઘણી જગ્યાએ ચોખા ઊંચા અને મનસ્વી ભાવે વેચવામાં આવી રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, ચોખાની 9.07 કિલોની થેલીની કિંમત જે પહેલા 16-18 ડોલરની આસપાસ હતી. તે હવે બમણું થઈ ગયું છે અને કેટલીક જગ્યાએ કિંમત $50 સુધી પહોંચી ગઈ છે.
ભારત ઘણા દેશોમાં ચોખાની નિકાસ કરે છે
દેશમાંથી નિકાસ થતા કુલ ચોખામાં બિન -બાસમતી સફેદ ચોખાનો હિસ્સો લગભગ 25 ટકા છે. ભારતમાંથી બિન-બાસમતી સફેદ ચોખાની કુલ નિકાસ 2022-23માં USD 4.2 મિલિયન હતી જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષ એટલે કે 2021-22માં USD 2.62 મિલિયન હતી. ભારત થાઇલેન્ડ, ઇટાલી, સ્પેન, શ્રીલંકા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સૌથી વધુ બિન-બાસમતી સફેદ ચોખાની નિકાસ કરે છે.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં લગભગ 15.54 લાખ ટન સફેદ ચોખાની નિકાસ કરવામાં આવી છે, જે એક વર્ષ અગાઉના ગાળામાં માત્ર 11.55 લાખ ટન હતી, એટલે કે વર્ષ-દર-વર્ષના આધારે, તેમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં નિકાસમાં 35 ટકાનો વધારો થયો છે. માત્ર આ પાંચ દેશોમાં જ નહીં, ભારત વિશ્વના 100થી વધુ દેશોમાં ચોખાની નિકાસ કરે છે. 2012થી ભારત ચોખાનો સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ છે.
