News Continuous Bureau | Mumbai
Chabahar Port અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતને એક મોટો આંચકો આપ્યો છે. ‘માય ફ્રેન્ડ મોદી’ કહીને મિત્રતાનો દાખલો આપતા ટ્રમ્પે ઈરાનમાં ભારતના મહત્ત્વપૂર્ણ ચાબહાર બંદર વિકાસ પ્રોજેક્ટ પરના પ્રતિબંધોમાંથી આપવામાં આવેલી છૂટછાટ રદ કરી છે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલયે આ નિર્ણય લીધો છે, જે 29 સપ્ટેમ્બરથી લાગુ થશે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકા પહેલેથી જ ભારતીય વસ્તુઓ પર ટેરિફ વધારવા જેવી નીતિઓ અપનાવી રહ્યું છે, જેના કારણે ભારતની મુશ્કેલીઓ વધી છે.
ચાબહાર બંદરનું મહત્વ
ચાબહાર બંદર ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ બંદર પાકિસ્તાન અને ચીનની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવામાં મદદ કરે છે, સાથે જ ઈરાન, અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયાના દેશો સાથે વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ ખોલે છે. 2018માં અમેરિકાએ ઈરાન પર પ્રતિબંધો લગાવ્યા હતા, પરંતુ ભારતના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને ચાબહાર બંદર માટે આ પ્રતિબંધોમાંથી છૂટ આપવામાં આવી હતી. ટ્રમ્પ પ્રશાસને હવે આ છૂટ રદ કરીને ભારત માટે નવી મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી છે.
પ્રતિબંધો રદ કરવા પાછળનું કારણ
અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા થોમસ પિગોટે જણાવ્યું કે, “અફઘાનિસ્તાનના પુનર્નિર્માણ અને આર્થિક મદદ માટે 2018માં આ છૂટછાટ આપવામાં આવી હતી. પરંતુ હવે વિદેશ મંત્રીએ તેને પાછી ખેંચવાનો નિર્ણય લીધો છે.” આ નિર્ણય 29 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવશે, અને આ બંદરના વ્યવહારોમાં સામેલ કોઈપણ વ્યક્તિ કે સંસ્થા પ્રતિબંધો હેઠળ આવી શકે છે. આ પગલાથી ભારતની આર્થિક અને રાજદ્વારી વ્યૂહરચના સામે નવા પડકારો ઊભા થયા છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Konkan Crabs: પ્રદૂષણના કારણે કોંકણના કરચલાઓનો જીવ જોખમમાં; જો દરિયાઈ જૈવવિવિધતા ટકાવવામાં ન આવે તો
ભારત સામેના મોટા પડકારો
અમેરિકાના આ નિર્ણયથી ભારત સામેના પડકારો વધી ગયા છે. ચાબહાર બંદરનો ઉપયોગ કરીને ભારત અફઘાનિસ્તાનને ખોરાક અને અન્ય માનવતાવાદી મદદ પૂરી પાડતું હતું. હવે આ માર્ગ જોખમમાં છે, તેથી ભારતે વૈકલ્પિક માર્ગો શોધવા પડશે, જેમાં પાકિસ્તાનનો માર્ગ મુખ્ય છે. પરંતુ પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોને જોતા આ વિકલ્પ સરળ નથી. આ નવા સંજોગોમાં ભારતે મુત્સદ્દીગીરી અને આર્થિક આયોજનની કસોટીમાંથી પસાર થવું પડશે જેથી આ પ્રોજેક્ટને સફળતાપૂર્વક આગળ વધારી શકાય.
