News Continuous Bureau | Mumbai
UNSC: યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં વ્યાપક સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા, ભારતે ( India ) પ્રશ્ન કર્યો કે શક્તિશાળી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાના પાંચ સ્થાયી સભ્યોની ઈચ્છા ક્યાં સુધી વૈશ્વિક સંસ્થાના 188 સભ્ય દેશોના સામૂહિક અવાજને કચડી નાખવાનું ચાલુ રાખશે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મુખ્યાલયમાં ભારતના સ્થાયી પ્રતિનિધિ રુચિરા કંબોજે ( Ruchira Kamboj ) સુરક્ષા પરિષદના સ્થાયી સભ્યો, ખાસ કરીને ચીનની ( China ) ટીકા કરતાં કહ્યું હતું કે, આ સંસ્થામાં ભારતની કાયમી હાજરી વિના ન્યાયી અને સર્વસમાવેશક વિશ્વનું નિર્માણ કરવું શક્ય નથી. સુરક્ષા પરિષદના ( Security Council ) સુધારા અને ભાવિ દૃષ્ટિકોણ પર આંતર-સરકારી વાટાઘાટોને સંબોધતા, કંબોજે શનિવારે જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા પરિષદને બોલ્ડ વિઝન સાથે સુધારાની જરૂર છે.
બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી રચાયેલી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં હજુ પણ પાંચ કાયમી સભ્યો છેઃ અમેરિકા, ચીન, રશિયા, ફ્રાન્સ અને બ્રિટન. જ્યારે ભારત સહિત વિશ્વના ઘણા દેશો લાંબા સમયથી માંગ કરી રહ્યા છે કે સુરક્ષા પરિષદ સહિત સંયુક્ત રાષ્ટ્રની તમામ સંસ્થાઓમાં બદલાયેલા સમય અને સંજોગો અનુસાર સુધારા કરવામાં આવે. પરંતુ, કેટલાક સભ્ય દેશોની મનસ્વીતાને કારણે આ સુધારા શક્ય નથી. કંબોજે કહ્યું, છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં મોટા ફેરફારો થયા છે. ભારત, જર્મની અને જાપાન જેવી ઘણી નવી શક્તિઓ વિશ્વમાં ઉભરી આવી છે, જ્યારે ફ્રાન્સ અને બ્રિટન જેવા દેશોમાં ઘટાડો થયો છે. આવી સ્થિતિમાં પણ દાયકાઓથી ભારતની માંગની અવગણના કરવામાં આવી રહી છે. કંબોજે તમામ સ્થાયી દેશોને ઠપકો આપતા કહ્યું કે 5 સ્થાયી દેશો ક્યાં સુધી 188 દેશોની સામૂહિક ઇચ્છાની અવગણના કરતા રહેશે. આ હવે બદલવું પડશે.
ચીન સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતના કાયમી સભ્યપદનો ( permanent membership ) વિરોધ કરી રહ્યું છે….
નોંધનીય છે કે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 2020માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની 75મી વર્ષગાંઠ પર કહ્યું હતું કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રને સુસંગત રહેવા માટે સુધારાઓમાંથી પસાર થવું પડશે. તેમણે કહ્યું કે, આજે આપણે એકબીજા સાથે જોડાયેલી દુનિયામાં રહીએ છીએ, જ્યાં એક બહુપક્ષીય પ્લેટફોર્મની જરૂર છે જે આજની વાસ્તવિકતાને પ્રતિબિંબિત કરે અને તમામ હિતધારકોને તેમનો અવાજ ઉઠાવવાની તક આપે. વ્યાપક સુધારા વિના જૂના માળખા સાથે આજના પડકારોનો સામનો કરી શકાતો નથી.
આ સમાચાર પણ વાંચો : R Ashwin: શું આર અશ્વિન 500 વિકેટ બાદ હવે 37 વર્ષની ઉંમરે 700 વિકેટનો માઈલસ્ટોન પૂર્ણ કરી શકશે?
વૈશ્વિક પ્રણાલીમાં ગ્લોબલ સાઉથ સાથે થયેલા ઐતિહાસિક અન્યાયને રેખાંકિત કરતાં કંબોજે કહ્યું હતું કે હવે બધાને સમાન તક પૂરી પાડવાની જરૂર છે. તેથી સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી અને બિન-સ્થાયી સભ્યો સંખ્યા વધારવી જોઈએ અને બંનેનો સમાવેશ કરવા માટે સુધારા કરવા જોઈએ. તેમાં એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકાના દેશોનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ચીન સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતના કાયમી સભ્યપદનો વિરોધ કરી રહ્યું છે. બાકીના ચાર દેશોએ ભારતની કાયમી સભ્યપદને ખુલ્લેઆમ સમર્થન આપ્યું છે. હકીકતમાં ચીન એશિયામાં સુરક્ષા પરિષદનું એકમાત્ર કાયમી સભ્ય બનવા માંગે છે. ચીન ભૂલી જાય છે કે તેને સુરક્ષા પરિષદમાં સ્થાન ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહર લાલ નેહરુના કારણે જ મળ્યું છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન નેહરુએ સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતને બદલે ચીનને કાયમી સ્થાન આપવાની હિમાયત કરી હતી. બીજા વિશ્વયુદ્ધના અંત પછી, વૈશ્વિક શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર હેઠળ સુરક્ષા પરિષદની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. હાલમાં સુરક્ષા પરિષદમાં 15 સભ્યો છે. તેમાંથી 5 કાયમી અને 10 અસ્થાયી સભ્ય દેશો છે. સ્થાયી સભ્ય દેશોમાં, યુએસ, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ચીન અને રશિયા પાસે વીટો પાવર છે, જે તેમને કોઈપણ ઠરાવને અવરોધિત કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ દેશોનો સંયુક્ત રાષ્ટ્રની કામગીરી પર વ્યાપક પ્રભાવ છે.
