News Continuous Bureau | Mumbai
US Russia Sanctions Bill Graham ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (Trade Deal) પર અનિશ્ચિતતાના કાળા વાદળો ઘેરાયા છે. અમેરિકી સંસદના નીચલા ગૃહ (યુએસ હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ) માં ‘લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્ટ ૨૦૨૬’ બિલ પ્રક્રિયાગત અવરોધ પાર કરીને અંતિમ મતદાન તરફ આગળ વધ્યું છે. આ કાયદા હેઠળ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદતા ટોચના દેશો પર ૧૦૦ ટકા સુધીના ટેરિફ લાદવાની સંપૂર્ણ સત્તા મળશે. રશિયાના બહાને ભારત જેવા મોટા વ્યાપારી ભાગીદાર પર આકરો ટેરિફ લાદવાની આ તૈયારીથી બંને દેશો વચ્ચેનો વાર્ષિક ૧૩૨ અબજ ડૉલરથી વધુનો દ્વિપક્ષીય વેપાર ગંભીર સંકટમાં મુકાઈ શકે છે.
US India Trade Deal – યુએસ હાઉસમાં ૨૧૪-૨૧૧ થી પ્રક્રિયાગત મંજૂરી અને અંતિમ વોટિંગ
અમેરિકી સંસદમાં ડેમોક્રેટિક નેતૃત્વના વિરોધ છતાં બે ડેમોક્રેટ સાંસદોના ક્રોસ-વોટિંગથી રિપબ્લિકન પાર્ટીએ ૨૧૪ વિરુદ્ધ ૨૧૧ મતોથી આ બિલને અંતિમ વોટિંગ માટે મંજૂર કરાવી લીધું છે. ગત મહિને સેનેટમાં ૮૬-૧૧ ની પ્રચંડ બહુમતીથી પાસ થઈ ચૂકેલું આ બિલ હવે રાષ્ટ્રપતિના હસ્તાક્ષરથી કાયદો બનવાની અંતિમ સીમા પર છે. આ બિલમાં રશિયા પાસેથી સૌથી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદતા ટોચના પાંચ દેશો—જેમાં ભારત અને ચીન અગ્રસ્થાને છે—તેમના તમામ નિકાસ ઉત્પાદનો પર ૧૦૦ ટકા સુધીનો આયાત વેરો ઝીંકવાની જોગવાઈ સામેલ કરવામાં આવી છે.
US India Trade Deal – ૧૩૨ અબજ ડૉલરનો દ્વિપક્ષીય વેપાર અને ભારતીય નિકાસ સામે મોટો પડકાર
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનો વાર્ષિક વેપાર ૧૩૨ અબજ ડૉલરથી પણ વધુ છે, જેમાં ભારતનો અમેરિકા ખાતેનો નિકાસ હિસ્સો અત્યંત મોટો છે. જો અમેરિકા દ્વારા ખરેખર ભારતીય પ્રોડક્ટ્સ પર ૧૦૦ ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવે, તો ભારતના ટેક્સટાઇલ, જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, આઈટી સાધનો અને એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ માટે અમેરિકન બજારમાં ટકી રહેવું અશક્ય બની જશે. આ સ્થિતિ બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી વ્યાપક ફ્રી ટ્રેડ ડીલની વાટાઘાટોને પણ પાટા પરથી ઉતારી શકે છે.
US India Trade Deal – ઊર્જા સુરક્ષા અંગે ભારતનું અડગ વલણ અને કૂટનીતિક સંઘર્ષ
આ આર્થિક દબાણ સામે ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત-રશિયા ઊર્જા ભાગીદારી દેશની સ્થાનિક ઊર્જા સુરક્ષા અને ૧૪૦ કરોડ નાગરિકોના હિત માટે અનિવાર્ય છે. ભારતે વારંવાર સાબિત કર્યું છે કે રશિયન ક્રૂડની ખરીદીથી વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ નિયંત્રણમાં રહ્યા છે. ક્વાડ (QUAD) ગઠબંધનમાં ભારત મહત્વનું વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર હોવા છતાં, વોશિંગ્ટન દ્વારા આ પ્રકારનું પગલું ભરવું દ્વિપક્ષીય સંબંધોને તળીયે લઈ જઈ શકે છે, જેના કારણે નવી દિલ્હી આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે.
