News Continuous Bureau | Mumbai
US Iran Peace Deal પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વના આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા સાથેનો તેનો ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર (Peace Deal) હવે પૂર્ણ થવાના આરે પહોંચી ગયો છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાગચીની આ અંગેની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) પણ રીપોસ્ટ કરીને કરાર નજીક હોવાની પુષ્ટિ કરી છે. જો કે, આ સકારાત્મક સંકેતો વચ્ચે પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, ઈઝરાયેલલેબનોન વિવાદ, ઈરાનનું ફ્રીઝ થયેલું ફંડ અને ન્યુક્લિયર પ્રોગ્રામ જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર હજુ પણ બંને દેશો વચ્ચે મતભેદોની ખાઈ ખૂબ ઊંડી છે.
US Iran Peace Deal – હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો બોસ કોણ બનશે? ઈરાનના ફ્રીઝ ફંડને લઈને અમેરિકા અને તેહરાન વચ્ચે વિરોધાભાસ
આ શાંતિ કરારને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા સીએનએન (CNN) દ્વારા જાહેર કરાયેલા અહેવાલો મુજબ, સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ એવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) પર કોનું નિયંત્રણ રહેશે? અમેરિકી અધિકારીઓના મતે આ દરિયાઈ માર્ગ ફરીથી ખોલવામાં આવશે અને ઈરાનને કોઈ ટ્રાન્ઝિટ ફી લેવાની મંજૂરી નહીં મળે, જ્યારે ઈરાની મીડિયા આ ફી બાબતે મૌન છે. બીજી તરફ, અમેરિકા દ્વારા જપ્ત કરાયેલા ઈરાનના અબજો ડોલરના ફંડને લઈને પણ ભારે વિરોધાભાસ છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે ઈરાન જ્યાં સુધી શરતો પૂરી નહીં કરે ત્યાં સુધી કોઈ રકમ મુક્ત કરવામાં નહીં આવે. આનાથી વિપરીત, ઈરાની મીડિયા દાવો કરી રહ્યું છે કે આ ડીલ હેઠળ ૨૪ બિલિયન ડોલર (24 Billion Dollars) નું ફંડ અનફ્રીઝ કરવામાં આવશે, જેમાંથી અડધી રકમ સાઈન કરતાની સાથે જ તરત મળી જશે.
US Iran Peace Deal – ૩૦૦ બિલિયન ડોલરનું યુદ્ધ વળતર અને ઈઝરાયેલ-લેબનોન સીઝફાયર પર અસમંજસ
યુદ્ધના કારણે થયેલા નુકસાનના વળતર (War Compensation) અંગે પણ સ્થિતિ સ્પષ્ટ નથી. ઈરાની મીડિયા ૩૦૦ બિલિયન ડોલરના પુનઃનિર્માણ ફંડ (Reconstruction Fund) પર ભાર મૂકી રહ્યું છે, જેને અમેરિકા અને અન્ય રાજદ્વારીઓએ નકારી કાઢ્યું છે. આ ઉપરાંત, ઈઝરાયેલ અને હિઝબુલ્લાહ ભલે આ વાતચીતમાં સીધા સામેલ ન હોય, પરંતુ કરારના ડ્રાફ્ટમાં લેબનોન સહિતના સીઝફાયર (Ceasefire) ની જોગવાઈઓ હોવાનું કહેવાય છે. વોશિંગ્ટન અને તેહરાન આ યુદ્ધવિરામનું પાલન પોતાના સહયોગી દેશો પાસે કેવી રીતે કરાવશે તે મોટો પ્રશ્ન છે, કારણ કે ઈઝરાયેલે વારંવાર કહ્યું છે કે તે હિઝબુલ્લાહ પર હુમલા ચાલુ રાખશે.
US Iran Peace Deal – ન્યુક્લિયર પ્રોગ્રામ ખતમ થશે કે વાતચીત આગળ ચાલશે? બંને પક્ષોના જુદા-જુદા દાવા
કરારની સૌથી છેલ્લી અને સૌથી મહત્વની કડી ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Program) છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવશે અને તેની તમામ ન્યુક્લિયર સામગ્રીનો નાશ કરીને ત્યાંથી હટાવી દેવાશે. જ્યારે ઈરાની મીડિયા અનુસાર, ઈરાન હાલમાં કોઈ નવો દાવો સ્વીકારશે નહીં અને મેમોરેન્ડમ પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી માત્ર ૬૦ દિવસની વાટાઘાટો દરમિયાન જ પરમાણુ મુદ્દે ચર્ચા કરશે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અરાગચીએ જણાવ્યું છે કે આ ‘ઇસ્લામાબાદ મેમોરેન્ડમ ઓફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ’ (Islamabad MoU) ફાઈનલ ન થાય ત્યાં સુધી મીડિયાએ અટકળોથી બચવું જોઈએ અને યોગ્ય સમય આવ્યે તમામ વિગતો જાહેર કરવામાં આવશે. આમ, કરાર નજીક હોવા છતાં ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી પર સહમતી સાધવી હજુ પણ એક મોટો પડકાર છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
India US Gulf Row ભારતઅમેરિકા સંબંધોમાં ગરમાવો ૩ ભારતીય નાગરિકોના મોત પર જયશંકરનો વળતો પ્રહાર, અમેરિકી વિદેશ મંત્રીને ફોન પર આપ્યો સણસણતો જવાબ
