News Continuous Bureau | Mumbai
Israel vs Hamas War: ઈઝરાયેલ અને હમાસ (Israel Hamas War) વચ્ચેના ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે ભારતે પણ સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધારવાની તૈયારીઓ તેજ કરી દીધી છે. ભારત (India) પણ ‘આયર્ન ડોમ’ (Iron Dom) બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. એવી અપેક્ષા છે કે સ્વદેશી આયર્ન ડોમ 2028-29 સુધીમાં દેશના ઘણા મહત્વપૂર્ણ સ્થાનો પર તૈનાત કરવામાં આવશે, જે ફાઇટર પ્લેન, ડ્રોન અને મિસાઇલ જેવા હુમલાઓ સામે રક્ષણ આપશે. જો કે આ અંગે સેના કે રક્ષા મંત્રાલય તરફથી સત્તાવાર રીતે કંઈ કહેવામાં આવ્યું નથી.
ઇઝરાયેલનો આયર્ન ડોમ યુદ્ધ દરમિયાન ખૂબ જ ચર્ચામાં રહ્યો હતો. તે બેટરીઓની શ્રેણી છે જે રડારનો ઉપયોગ કરીને શોર્ટ રેન્જના રોકેટને શોધીને તેનો નાશ કરે છે. અમેરિકન ડિફેન્સ કંપની રેથિયોને કહ્યું છે કે દરેક બેટરીમાં ત્રણ કે ચાર લોન્ચર, 20 મિસાઈલ, એક રડાર સામેલ છે.
જેમ રડાર રોકેટને શોધી કાઢે છે, સિસ્ટમ માહિતી એકત્ર કરે છે કે રોકેટ વસ્તીવાળા વિસ્તાર તરફ જઈ રહ્યું છે કે નહીં. જો આવું થાય તો સિસ્ટમ મિસાઈલ લોન્ચ કરે છે અને રોકેટનો નાશ કરે છે.
શું છે પ્રોજેક્ટ કુશા?
સૂત્રોને ટાંકીને એક મીડિયા રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ‘પ્રોજેક્ટ કુશા’(Projwct Kusha) હેઠળ DRDO નવી LR-SAM સિસ્ટમ એટલે કે લાંબા અંતરની સપાટીથી હવામાં મિસાઈલ તૈયાર કરી રહ્યું છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે લાંબી રેન્જના સર્વેલન્સ અને ફાયર કંટ્રોલ રડાર સાથેના મોબાઇલ LR-SAMમાં અલગ-અલગ પ્રકારની ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલ પણ હશે, જે 150 કિમી, 250 કિમી અને 350 કિમીની રેન્જ સુધી હવામાં દુશ્મનને નિશાન બનાવી શકે છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, સૂત્રોએ જણાવ્યું કે આ સિસ્ટમમાં દુશ્મનને મારવાની શક્યતા 80 ટકા સુધી હશે. તે જ સમયે, જો સતત ફાયરિંગ કરવામાં આવે છે, તો આ તકો વધીને 90 ટકા થઈ જશે. DRDO કહે છે કે LR-SAM સિસ્ટમ નીચા રડાર ક્રોસ સેક્શન સાથે હાઇ સ્પીડ લક્ષ્યો સામે વધુ અસરકારક રહેશે. આ ઘણા સંવેદનશીલ વિસ્તારોને હવાઈ સુરક્ષા પ્રદાન કરશે.
રશિયાની S-400(Russia S400) ટ્રાયમ્ફ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને તાજેતરમાં ભારતીય વાયુસેનામાં સામેલ કરવામાં આવી છે. હવે એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ભારતના સ્વદેશી ‘આયર્ન ડોમ’ની પણ તેની સાથે તુલના કરી શકાય છે. વાયુસેનાને અપેક્ષા છે કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધના કારણે થયેલા વિલંબ બાદ S-400ની બાકીની બે સ્ક્વોડ્રન આગામી એક વર્ષમાં દળમાં જોડાશે.
આ કરારમાં સામેલ પ્રારંભિક બે સ્ક્વોડ્રનને ચીન અને પાકિસ્તાનનો સામનો કરવા માટે ઉત્તર પશ્ચિમ અને પૂર્વ ભારતમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. અહેવાલ છે કે LR-SAM ભારતીય વાયુસેનાના સંકલિત એર કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સિસ્ટમ સાથે મળીને કામ કરશે.
