News Continuous Bureau | Mumbai
Pitru Paksha 2026 Shradh Rules સનાતન ધર્મમાં ભાદરવા વદ એકમથી અમાસ સુધીનો સમયગાળો પિતૃપક્ષ (Pitru Paksha 2026) અથવા મહાલય શ્રાદ્ધ તરીકે અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. પોતાના પૂર્વજો પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા અને તેમના આત્માની શાંતિ માટે આ ૧૬ દિવસો દરમિયાન તર્પણ, બ્રાહ્મણ ભોજન અને પિંડદાનનું વિશેષ મહત્વ છે. જોકે, ગરુડ પુરાણ અને ધર્મશાસ્ત્રો અનુસાર, શ્રાદ્ધ કર્મ ગમે ત્યારે કે કોઈપણ તિથિએ કરી શકાતું નથી. અકાળ મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે અલગ તિથિ નિયત થયેલી છે, જ્યારે પરિવારમાં સ્વજનના નિધનના પ્રથમ વર્ષ (First Year) દરમિયાન શ્રાદ્ધ કરવા અંગે ચોક્કસ મનાઈ અને નિયમો વર્ણવવામાં આવ્યા છે, જેનું પાલન કરવું પિતૃદોષથી બચવા માટે અનિવાર્ય ગણાય છે.
Pitru Paksha 2026 Shradh Rules – અકાળ મૃત્યુ પામેલા પિતૃઓ માટે ચતુર્દશી અને સર્વપિતૃ અમાસનું વિધાન
શાસ્ત્રોના નિયમ મુજબ, કોઈપણ અકસ્માત, શસ્ત્રઘાત, ઝેર, પાણીમાં ડૂબવાથી કે આત્મહત્યા જેવી અકુદરતી કે અકાળ મૃત્યુ (Untimely Death) નો ભોગ બનેલા વ્યક્તિનું શ્રાદ્ધ તેમની સામાન્ય મૃત્યુ તિથિએ કરવામાં આવતું નથી. આવા આત્માઓની શાંતિ માટે પિતૃપક્ષની ‘ચતુર્દશી તિથિ’ (ઘાત ચતુર્દશી) નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. સામાન્ય મૃત્યુ પામેલા પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ ચતુર્દશીએ કરવાની સખત મનાઈ છે, કારણ કે શાસ્ત્રો અનુસાર આમ કરવાથી પરિવારમાં ક્લેશ અને અશાંતિ વધે છે. જો કોઈ પિતૃની ચોક્કસ તિથિ યાદ ન હોય, તો તેમના માટે ‘સર્વપિતૃ અમાસ’ (સર્વપિતૃ મોક્ષ અમાવાસ્યા) ના દિવસે શ્રાદ્ધ કરવાનો સર્વોચ્ચ મહિમા છે.
Pitru Paksha 2026 Shradh Rules – સ્વજનના મૃત્યુના પ્રથમ વર્ષે મહાલય શ્રાદ્ધ કેમ વર્જિત ગણાય છે?
શાસ્ત્રોક્ત માન્યતા અનુસાર, જે સ્વજનનું નિધન થયાને હજુ એક વર્ષ પૂર્ણ થયું ન હોય (પ્રથમ વર્ષ ચાલતું હોય), તેમનું શ્રાદ્ધ પિતૃપક્ષમાં કરવામાં આવતું નથી. જ્યાં સુધી વાર્ષિક શ્રાદ્ધ (વરસી) સંપન્ન ન થાય, ત્યાં સુધી આત્મા ‘પ્રેત’ અવસ્થામાંથી ‘પિતૃ’ અવસ્થામાં પ્રવેશતો નથી તેવી માન્યતા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન માત્ર માસિક શ્રાદ્ધ અને વાર્ષિક શ્રાદ્ધ જ વિધિવત કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, રાત્રિના સમયે, સંધ્યાકાળે કે સૂર્યોદય પહેલાં ક્યારેય શ્રાદ્ધ કે પિંડદાન કરવું જોઈએ નહીં, કારણ કે રાત્રિકાળને નકારાત્મક શક્તિઓનો સમય માનવામાં આવ્યો છે.
Pitru Paksha 2026 Shradh Rules – કુતપ અને રોહિણ કાળ: શ્રાદ્ધ કર્મ માટે સર્વશ્રેષ્ઠ શુભ સમય
પિતૃ તર્પણ અને શ્રાદ્ધ માટે દિવસનો મધ્યભાગ એટલે કે બપોરનો સમય સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે. સૂર્યોદયના આઠમા મુહૂર્ત એટલે કે બપોરે અંદાજે ૧૧:૩૬ થી ૧૨:૨૫ વાગ્યા સુધીના સમયને ‘કુતપ કાળ’ (Kutup Kaal) અને ત્યારબાદના સમયને ‘રોહિણ મુહૂર્ત’ કહેવામાં આવે છે. આ સમયે સૂર્યદેવ મધ્યમાં હોય છે અને અર્પણ કરવામાં આવેલું જળ અને અન્ન પિતૃઓ સુધી સીધું પહોંચે છે. શ્રાદ્ધના દિવસે પંચબલી કર્મ (ગાય, કૂતરા, કાગડા, દેવતાઓ અને કીડીઓને ભોજન) અચૂક કરાવવું જોઈએ, જેથી પિતૃઓ સંતુષ્ટ થઈને પરિવારને દીર્ઘાયુષ્ય, સમૃદ્ધિ અને સુખ-શાંતિના આશીર્વાદ પ્રદાન કરે છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Chhagan Bhujbal Discharged By Special Court વર્ષોની કાનૂની લડાઈનો સુખદ અંત જેલવાસ અને આક્ષેપો બાદ છગન ભુજબળ ક્લીનચિટ સાથે નિર્દોષ સાબિત..
