શારદીય નવરાત્રીનો તહેવાર અશ્વિન માસના શુક્લ પક્ષની એકમથી નવમી સુધી ઉજવવામાં આવે છે. નવરાત્રીના નવ દિવસ શક્તિની ઉપાસના માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. આ તહેવાર લોકોને આધ્યાત્મિક રીતે જાગૃત કરવાની અને દેવી દુર્ગાના આશીર્વાદ મેળવવાની તક પૂરી પાડે છે. શારદીય નવરાત્રી(Shardiya Navratri 2023) 15 ઓક્ટોબર 2023થી શરૂ થઇ ગઇ છે, આવો જાણીએ નવરાત્રીનું મહત્વ અને શા માટે શારદીય નવરાત્રી નવ દિવસ(Nine days importance) સુધી ઉજવવામાં આવે છે.
નવરાત્રી શા માટે 9 દિવસ સુધી ઉજવવામાં આવે છે
શારદીય નવરાત્રીની શરૂઆત ઘટસ્થાપન સાથે થાય છે અને છેલ્લો દિવસ વિજયા “વિજયાદશમી” (દશેરા) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં ભગવાન રામે લંકાપતિ રાવણને હરાવ્યા હતા અને દેવી દુર્ગાએ મહિષાસુરને હરાવ્યા હતા. એક દંતકથા(Navratri history) અનુસાર માતા દુર્ગાએ નવ દિવસ સુધી મહિષાસુર રાક્ષસ સાથે યુદ્ધ કર્યું અને પછી નવમીની રાત્રે તેનો વધ કર્યો, ત્યારથી દેવી માતા ‘મહિષાસુરમર્દિની’ તરીકે ઓળખાય છે. ત્યારથી માતા દુર્ગાની શક્તિને સમર્પિત નવરાત્રી વ્રતનું પાલન કરતી વખતે, તેમના 9 સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે.
શારદીય નવરાત્રીમાં ઉપવાસનું મહત્વ
નવનો શાબ્દિક અર્થ છે નવ અને નવું. શારદીય નવરાત્રીથી ઋતુઓ બદલાવા લાગે છે. આ જ કારણ છે કે નવરાત્રીના સમયગાળા દરમિયાન ઉપાસકો સંતુલિત અને સાત્વિક આહાર લે છે અને ચિંતન અને ધ્યાન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે અને પોતાને અંદરથી શક્તિશાળી બનાવે છે. આ કારણે ઋતુ પરિવર્તનની તેના સ્વાસ્થ્ય પર ખરાબ અસર પડતી નથી. આનાથી આપણે સંપૂર્ણ શુદ્ધિ સાથે મા દુર્ગાની પૂજા(Maa Durga puja) કરી શકીએ છીએ.
શારદીય નવરાત્રીમાં ‘રાત્રી’ પૂજાનું મહત્વ
નવરાત્રી(Navratri)ની 9 રાત ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે આમાં વ્યક્તિ ઉપવાસ, પૂજા, મંત્રોચ્ચાર, સંયમ, નિયમો, યજ્ઞ, તંત્ર, ત્રાટક, યોગ દ્વારા નવ અલૌકિક સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરી શકે છે. પુરાણો અનુસાર રાત્રે અનેક પ્રકારની બાધાઓ દૂર થઈ જાય છે. રાત્રીનો સમય શાંત રહે છે, જેમાં દિવસ કરતાં ભગવાન સાથે સંપર્કનો અભ્યાસ વધુ અસરકારક છે. રાત્રે દેવી દુર્ગાની પૂજા કરીને શરીર, મન અને આત્મા. વ્યક્તિ શારીરિક, માનસિક અને આધ્યાત્મિક સુખ પ્રાપ્ત કરે છે.
નવરાત્રીની 9 શક્તિઓ
નવરાત્રિ દરમિયાન મા દુર્ગાના નવ સ્વરૂપો(Maa Durga swarup)ની પૂજા કરવામાં આવે છે, જેને નવદુર્ગા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે – શૈલપુત્રી, બ્રહ્મચારિણી, ચંદ્રઘંટા, કુષ્માંડા, સ્કંદમાતા, કાત્યાયની, કાલરાત્રિ, મહાગૌરી અને સિદ્ધિદાત્રી.
