જૈન ધર્મમાં આદરણીય ભગવાન મહાવીરનો જન્મ ચૈત્ર માસના શુક્લ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિએ થયો હતો. આ તારીખ જૈન ધર્મના 24મા અને છેલ્લા તીર્થંકર ભગવાન મહાવીરની જન્મ જયંતિ તરીકે ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. જૈન ધર્મના નિષ્ણાતો કહે છે કે ભગવાન મહાવીરનો જન્મ 599 બીસીમાં બિહારના કુંડલપુરના રાજવી પરિવારમાં થયો હતો. તેમણે રાજવી જીવનનો ત્યાગ કરીને 30 વર્ષની નાની ઉંમરે સન્યાસ અપનાવ્યો અને અંતિમ ક્ષણ સુધી આ માર્ગ પર ચાલીને માણસને સાચો માર્ગ બતાવવાનું કામ કર્યું.
મહાવીર જયંતિ તિથિ અને શુભ સમય
હિંદુ પંચાંગ અનુસાર, ચૈત્ર મહિનાના શુક્લ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિ 03 એપ્રિલના રોજ સવારે 06:24 વાગ્યાથી શરૂ થશે અને 04 એપ્રિલના રોજ સવારે 08:05 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. આવી સ્થિતિમાં, 04 એપ્રિલ, 2023 મંગળવારના રોજ મહાવીર જયંતિ ઉજવવામાં આવી રહી છે.
આ રીતે મહાવીર જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે
જૈન ધર્મનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આપણી ઇન્દ્રિયોને નિયંત્રિત કરવાનો છે. ભગવાન મહાવીરે લગભગ 12 વર્ષ સુધી કઠોર તપ કરીને પોતાની ઇન્દ્રિયો પર નિયંત્રણ મેળવ્યું હતું. મહાવીર જયંતિ પર ભગવાન મહાવીરની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે, ભગવાન મહાવીરની મૂર્તિને સોના અથવા ચાંદીના કલશમાંથી પાણી અર્પણ કરવામાં આવે છે અને તેમના ઉપદેશોને સંપૂર્ણ ભક્તિ સાથે સાંભળવામાં આવે છે. આ પ્રભાતફેરી દરમિયાન ધાર્મિક વિધિઓ અને અનેક ધાર્મિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે. જૈન ધર્મના લોકો ભગવાન મહાવીરની જન્મજયંતિની ઉત્સાહભેર ઉજવણી કરે છે.
ભગવાન મહાવીરના પંચશીલ સિદ્ધાંતો
ભગવાન મહાવીરે જૈન ધર્મના પ્રચાર અને પ્રસારમાં મોટું યોગદાન આપ્યું છે. તેમણે વિશ્વને પંચશીલ સિદ્ધાંત આપ્યો. આ પંચશીલ સિદ્ધાંતની 5 મુખ્ય બાબતો છે સત્ય, અહિંસા, અસ્તેય એટલે કે ચોરી ન કરવી, અપરિગ્રહ એટલે કે વસ્તુઓ અને વસ્તુઓ સાથે આસક્ત ન રહેવું અને બ્રહ્મચર્ય. પોતાના જીવનના આ પંચશીલ સિદ્ધાંતને અપનાવીને માણસ માનવ જીવનનો વાસ્તવિક હેતુ સિદ્ધ કરી શકે છે.
