News Continuous Bureau | Mumbai
AI Warning। આજના સમયમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આપણી જિંદગીનો અભિન્ન હિસ્સો બની ગયું છે. ઓફિસનું કામ હોય કે સ્કૂલનું હોમવર્ક, લોકો ઝડપથી ChatGPT અને Gemini જેવા ટૂલ્સનો સહારો લઈ રહ્યા છે. પરંતુ તાજેતરમાં થયેલી એક રિસર્ચમાં સામે આવ્યું છે કે AI પરની વધુ પડતી નિર્ભરતા માનવ મગજ માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે. MIT, ઓક્સફર્ડ અને UCLA જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓના સંશોધકોએ દાવો કર્યો છે કે માત્ર થોડી મિનિટોનો AI વપરાશ પણ તમારી સમસ્યા ઉકેલવાની ક્ષમતાને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
‘કોગ્નિટિવ લેઝીનેસ’ નો વધી રહ્યો છે ખતરો
રિસર્ચ મુજબ, જ્યારે લોકો દરેક નાની-મોટી વસ્તુ માટે AI પર આધાર રાખે છે, ત્યારે તેમનું મગજ સક્રિય રીતે વિચારવાનું બંધ કરી દે છે. રિપોર્ટમાં આ સ્થિતિ માટે ‘કોગ્નિટિવ લેઝીનેસ’ (Cognitive Laziness) જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. જે રીતે કસરત ન કરવાથી શરીર નબળું પડે છે, તેવી જ રીતે મગજનો ઉપયોગ ઓછો થવાથી તેની નવી વસ્તુઓ શીખવાની અને તર્ક કરવાની શક્તિ ધીરે ધીરે ઓછી થવા લાગે છે.
બાળકો અને વિદ્યાર્થીઓ પર સૌથી વધુ અસર
એક્સપર્ટ્સના મતે AI નો સૌથી વધુ પ્રભાવ વિદ્યાર્થીઓ પર પડી શકે છે. જો વિદ્યાર્થીઓ દરેક સવાલનો જવાબ સીધો AI પાસેથી મેળવશે, તો તેમની પોતાની રીતે વિચારવાની અને સર્જનાત્મકતા (Creativity) નબળી પડશે. આનાથી ભવિષ્યમાં તેમની લોજિક બનાવવાની અને જટિલ સમસ્યાઓ ઉકેલવાની ક્ષમતા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. રિસર્ચર્સનું માનવું છે કે AI નો ઉપયોગ માત્ર મદદ તરીકે જ કરવો જોઈએ, નહીં કે તેના પર સંપૂર્ણ નિર્ભર રહેવું જોઈએ.
મગજને એક્ટિવ રાખવા માટે શું કરવું?
એક્સપર્ટ્સ સલાહ આપે છે કે કોઈપણ સવાલનો જવાબ શોધવા માટે સૌથી પહેલા જાતે વિચારવાનો પ્રયત્ન કરો. ઓફિસ કે ભણતરના કામમાં AI નો ઉપયોગ માત્ર એક સહાયક તરીકે જ કરો. આ સિવાય પુસ્તકો વાંચવા, નવી વસ્તુઓ જાતે શીખવી અને પોતાની રીતે સંશોધન કરવાની આદત જાળવી રાખવી જોઈએ. આનાથી મગજ સક્રિય રહેશે અને વિચારવાની ક્ષમતા મજબૂત બનશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
IPL 2026। વિરાટની સલાહ વિરાટને જ નડી! ૯ વર્ષ બાદ IPLમાં કોહલી સાથે બની આ ઘટના, પ્રિન્સ યાદવે ખોલ્યા અંદરના રહસ્યો
