News Continuous Bureau | Mumbai
પોતાના વખાણ સાંભળવાની ઇચ્છા દરેકને હોય છે, પરંતુ અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે આ તલબ એક લત સમાન બની ગઈ છે. પોતાના નિવેદનો અને વર્તનથી ટ્રમ્પ અવારનવાર એવા સંકેતો આપે છે કે તેઓ ‘આત્મમુગ્ધતા’ એટલે કે પોતાને ‘ફીલ ગુડ’ કરાવવાની આદતના શિકાર છે. ટ્રમ્પે ઘણી વખત જાહેરમાં દાવો કર્યો છે કે તેમણે ભારત-પાકિસ્તાનનું યુદ્ધ રોક્યું છે, અને તેઓ દુનિયાના એ ગણ્યા-ગાંઠ્યા લોકોમાંથી એક છે જેમણે નોબલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે પોતાની દાવેદારી ખુદ જ અનેક વખત રજૂ કરી હોય. જ્યારે કોઈ નેતા ખુલ્લેઆમ પોતાને પુરસ્કાર માટે યોગ્ય ગણાવે, ત્યારે તેને મનોવૈજ્ઞાનિકો દ્વારા ‘અતિ આત્મમુગ્ધતા’ અને ‘અતિ માન્યતાની ભૂખ’ સાથે જોડવામાં આવે છે.
પોતાને ‘જીનિયસ’ ગણાવવું અને અહંકારયુક્ત વર્તન
Donald Trump Narcissism ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી પોતાના વખાણ કરવામાં પાછળ નથી હટતા. ૨૦૧૮ માં ટ્રમ્પે પોતાને ‘જીનિયસ’ કહ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમના જીવનની બે સૌથી મોટી ખાસિયતો માનસિક સ્થિરતા અને અતિ બુદ્ધિમાન હોવું છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, “હું એક અત્યંત સફળ ઉદ્યોગપતિમાંથી, એક ટોચનો ટીવી સ્ટાર અને પછી પ્રથમ જ પ્રયાસમાં સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાનો રાષ્ટ્રપતિ બની ગયો. મને લાગે છે કે આને બુદ્ધિમત્તા નહીં, પરંતુ જીનિયસ કહેવું જોઈએ… અને તે પણ એક ખૂબ જ સ્થિર જીનિયસ!” આવા દાવાઓ અને ૨૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ ઓવલ ઓફિસમાં પોતાના કોટ પર એફ-૩૫ ફાઇટર જેટનો લોગો લગાવવા જેવા દેખાડાને પણ મનોવૈજ્ઞાનિકો નાર્સિસિસ્ટિક વલણ માને છે.
નાર્સિસિઝમ શું છે અને ટ્રમ્પના વર્તન પર નિષ્ણાતોનો મત
નાર્સિસિઝમ એટલે કે અતિ આત્મમુગ્ધતા એ વ્યક્તિત્વની એક એવી લાક્ષણિકતા છે, જેમાં વ્યક્તિ પોતાને જરૂર કરતાં વધુ મહત્ત્વ આપે છે, સ્વ-મહત્ત્વની ભાવના વધેલી હોય છે, વખાણની તીવ્ર ઇચ્છા હોય છે અને અન્ય પ્રત્યે સહાનુભૂતિનો અભાવ હોય છે. જો આ લક્ષણો હદથી વધી જાય અને વ્યક્તિના સામાજિક કે વ્યવસાયિક જીવનમાં સમસ્યાઓ ઊભી કરે, તો તેને નાર્સિસિસ્ટિક પર્સનાલિટી ડિસઓર્ડર કહેવામાં આવે છે. ટ્રમ્પના વર્તન પર અનેક મનોવૈજ્ઞાનિકોએ ટીપ્પણી કરી છે. હાર્વર્ડના પ્રોફેસર હોવર્ડ ગાર્ડનરે તેમને “નાર્સિસિસ્ટિક” કહ્યા છે, જ્યારે ક્લિનિકલ સાયકોલોજિસ્ટ જ્યોર્જ સાયમને ટ્રમ્પને NPD નું “ક્લાસિક ઉદાહરણ” ગણાવ્યું છે. એક પુસ્તક ‘ધ ડેન્જરસ કેસ ઓફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ’ માં ૨૭ નિષ્ણાતોએ તેમને અમેરિકન સમાજ અને લોકશાહી માટે “સ્પષ્ટ અને વર્તમાન ખતરો” કહ્યા છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Mahanavami 2025: શારદીય નવરાત્રિની મહાનવમીથી આ રાશિઓનો શરૂ થશે સુવર્ણકાળ, સર્જાઈ રહ્યો છે આ દુર્લભ સંયોગ
શું ખરાબ વર્તન હંમેશા માનસિક બીમારી હોય છે? વિરોધાભાસી અભિપ્રાય
જોકે, કેટલાક નિષ્ણાતો આ અંગે વિરોધાભાસી અભિપ્રાય ધરાવે છે. ડીએસએમ-૫ (DSM-5) ના લેખક અને મનોચિકિત્સક એલન ફ્રાન્સેસ કહે છે કે ટ્રમ્પ સંપૂર્ણપણે NPD ના માપદંડોને પૂર્ણ કરતા નથી, કારણ કે તેમના આડંબર અને સ્વ-કેન્દ્રિત વર્તને તેમને વ્યક્તિગત પરેશાનીને બદલે ચૂંટણીમાં અને આર્થિક સફળતા અપાવી છે. ફ્રાન્સેસે તેમને “વિશ્વ-સ્તરીય નાર્સિસિસ્ટ” જરૂર કહ્યા છે, પરંતુ માનસિક રોગી માનવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે ખરાબ વર્તન હંમેશા માનસિક બીમારી હોતી નથી. ફ્રાન્સેસે ૨૦૧૭ માં કહ્યું હતું કે ટ્રમ્પનું વર્તન એક ચાલાક રણનીતિનો ભાગ પણ હોઈ શકે છે. પરંતુ મોટાભાગના મનોવૈજ્ઞાનિકો માને છે કે તેમનું આ વર્તન નેતૃત્વ અને વિશ્વસનીયતા પર સવાલો ઊભા કરે છે.
