News Continuous Bureau | Mumbai
યુપીઆઇ (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ ઇન્ટરફેસ) હવે ઓનલાઈન પેમેન્ટની રીતોમાં બદલાવ કરવા જઈ રહ્યું છે. આજની સુપરફાસ્ટ જિંદગીમાં માત્ર એક ક્લિકથી હજારો રૂપિયા સુધીના ટ્રાન્ઝેક્શન સેકન્ડોમાં થઈ જાય છે. તેનાથી રોજિંદી જિંદગી કેશલેસ અને ઘણી વધારે સરળ થઈ ગઈ છે. હવે ભલે રેસ્ટોરન્ટમાં બિલ વહેંચવું હોય કે પછી દોસ્ત પાસેથી પૈસા ઉધાર લેવા હોય, યુપીઆઇ ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે એક જરૂરી સાધન બની ગયું છે. પરંતુ હવે એક મોટો બદલાવ આવવાનો છે જેની અસર લાખો યુઝર્સ પર પડશે.
યુપીઆઇ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં નવો બદલાવ
UPI Security નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા એ આ વાતની ઘોષણા કરી છે કે હવે વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ ‘કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ’ અથવા તો ‘પુલ ટ્રાન્ઝેક્શન’ ફીચર ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ એટલે કે આજથી બંધ કરી દેવામાં આવશે. ફોન પે, ગૂગલ પે અને પેટીએમ જેવી એપ્લિકેશન્સ હવે યુઝર્સને દોસ્તો, સંબંધીઓ અથવા તો પોતાના જાણકારને સીધા પેમેન્ટ રિક્વેસ્ટ મોકલવાની અનુમતિ નહીં આપે.
શું હતું યુપીઆઇ ‘કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ’ ફીચર?
UPI Security આ ફીચરની મદદથી એક વ્યક્તિ બીજા યુઝરને યુપીઆઇ આઇડી નાખીને પેમેન્ટ રિક્વેસ્ટ મોકલી શકતો હતો. જેમ કે જો તમને તમારા દોસ્ત પાસેથી પૈસા લેવા હોય તો તમે તમારી યુપીઆઇ એપ્લિકેશનથી તેમને રિક્વેસ્ટ મોકલી શકતા હતા. આ પછી તમારો દોસ્ત તે રિક્વેસ્ટ સ્વીકારતો અને પોતાનો પિન નાખતો તો પૈસા તમારા ખાતામાં ટ્રાન્સફર થઈ જતા. આ ફીચર ખૂબ સુવિધાજનક તો હતું પણ સાથે જ સમયની સાથે-સાથે ખતરનાક પણ થતું જઈ રહ્યું હતું.
આ સમાચાર પણ વાંચો: H-1B Visa: જાણો શું છે ચીનનો કે (K) વિઝા કાર્યક્રમ, જેની સરખામણી અમેરિકાના એચ-૧બી (H-1B) વિઝા સાથે કરવામાં આવી રહી છે
શા માટે આ ફીચર ખતરનાક હતું?
આ સુવિધા ભલે સરળતા માટે બનાવવામાં આવી હતી પણ તેની મદદથી છેતરપિંડી કરનારાઓને ખૂબ વધારે ફાયદો થઈ રહ્યો હતો. સ્કેમર્સ (Scammers) અજાણ્યા યુઝર્સને નકલી રિક્વેસ્ટ મોકલતા હતા અને તેમને પેમેન્ટ કરવા માટે ફસાવતા હતા. જોકે આ પહેલાં નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયાએ દુરુપયોગ રોકવા માટે રિક્વેસ્ટની લિમિટ ₹૨૦૦૦ કરી દીધી હતી પણ તેમ છતાં છેતરપિંડી ચાલુ રહી. હવે આ પછી આ છેતરપિંડી પર રોક લગાવવા માટે આ ફીચરને હંમેશા માટે બંધ કરવામાં આવી રહ્યું છે.જરૂરી વાત એ છે કે આ ફીચરને સંપૂર્ણપણે ખતમ નહીં કરવામાં આવે. આઇઆરસીટીસી, ફ્લિપકાર્ટ, એમેઝોન અથવા તો નેટફ્લિક્સ જેવા વ્યાપારીઓ (મર્ચન્ટ્સ) ટિકિટ બુકિંગ, ખરીદી અથવા તો સબ્સ્ક્રિપ્શન માટે ગ્રાહકોને પેમેન્ટ રિક્વેસ્ટ મોકલી શકશે. આ ફીચરને માત્ર વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે જ પ્રતિબંધિત (Ban) કરવામાં આવી રહ્યું છે.
કેવી રીતે પડશે યુઝર્સ પર અસર?
આ ફીચર બંધ થયા પછી ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૫થી તમે યુપીઆઇ કલેક્ટ રિક્વેસ્ટનો ઉપયોગ કરીને દોસ્તો અથવા તો સંબંધીઓ પાસેથી પૈસા નહીં માંગી શકો. પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા માટે તમારે સીધા ક્યૂઆર કોડથી, પ્રાપ્તકર્તાની (Receiver) યુપીઆઇ આઇડી નાખીને, અથવા તો યુપીઆઇ સાથે જોડાયેલા મોબાઇલ નંબરનો ઉપયોગ કરવો પડશે.આ ફીચરને ડિજિટલ પેમેન્ટની સુરક્ષા વધારવાના ઉદ્દેશ્યથી જ બંધ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આની સાથે જ હવે આ પગલા પછી યુઝર્સને સ્કેમથી રાહત મળશે. વપરાશકર્તાઓને આ સલાહ આપવામાં આવે છે કે પૈસા ટ્રાન્સફર કરતા પહેલાં પેમેન્ટ રિક્વેસ્ટને હંમેશા સારી રીતે ચકાસી લે અને એ જરૂરથી જાણી લે કે પૈસા ક્યાં જઈ રહ્યા છે.
