News Continuous Bureau | Mumbai
Rakesh Sharma: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થાના ચંદ્ર મિશન ચંદ્રયાન-3 (Chandrayaan 3) ના ચંદ્ર પર સફળ લેન્ડિંગ બાદ સમગ્ર વિશ્વ ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોની ચાહક બની ગયું છે. ઈસરો (ISRO) ની આ સફળતા બાદ અવકાશની ચર્ચાઓ વચ્ચે ભારત (India) ના પ્રથમ અવકાશયાત્રી (First Astronaut) રાકેશ શર્મા (Rakesh Sharma) ની યાદ તાજી થઈ ગઈ છે. ચાલો આપણે અવકાશની દુનિયામાં ભારતના પ્રથમ અવકાશયાત્રીના જીવન સાથે જોડાયેલા કેટલાક પાસાઓ પર એક નજર કરીએ –
બાળપણથી જ તૃષ્ણા
પંજાબના પટિયાલા જિલ્લામાં 13 જાન્યુઆરી, 1949ના રોજ હિન્દુ ગૌર બ્રાહ્મણ પરિવારમાં જન્મેલા રાકેશ શર્માને બાળપણથી જ વિજ્ઞાનમાં રસ હતો. તે અવારનવાર ઈલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ જોતો અને ટેસ્ટ કરતો હતો. બાળપણમાં આકાશમાં ઉડતા વિમાનો જોઈને તેમના મનમાં હવાઈ મુસાફરી કરવાની ખેવના જાગી હતી.
ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવનાર
રાકેશ શર્માએ હૈદરાબાદની ઓસ્માનિયા યુનિવર્સિટીમાંથી કોલેજનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું હતું. 1966માં એનડીએની પરીક્ષા પાસ કર્યા બાદ રાકેશ શર્મા 1970માં ભારતીય વાયુસેના (Indian Air Force) માં જોડાયા હતા. બીજા જ વર્ષે, રાકેશ શર્મા ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં તેમના મિગ એર ક્રાફ્ટથી મોટી સફળતા હાંસલ કર્યા પછી ચર્ચામાં આવ્યા હતા. પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં પણ રાકેશ શર્માના ઉત્કૃષ્ટ કાર્યની ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. માત્ર 14 વર્ષની અંદર, રાકેશ શર્મા ભારતીય વાયુસેનામાં સ્ક્વોડ્રન લીડરના પદ પર પહોંચી ગયા હતા.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Kharif Season Rice : સરકારે ચોખાની ખરીદીના લક્ષ્યાંકમાં કર્યો વધારો, ખરીફ સિઝનમાં આટલા લાખ ટન ચોખાની કરશે ખરીદી…જાણો ક્યાં રાજ્યથી કેટલા ટન લાખ ચોખા ખરીદશે….
“સારે જહાં સે અચ્છા હિન્દુસ્તાન હમારા”
3 એપ્રિલ 1984ના રોજ ભારતીય વાયુસેનાના સ્ક્વોડ્રન લીડર અને એવિએટર રાકેશ શર્મા દ્વારા સોયુઝ T-11માં અન્ય બે સોવિયેત અવકાશયાત્રીઓ સાથે લોન્ચ કરવામાં આવી હતી. તેઓ અવકાશમાં જનાર પ્રથમ ભારતીય અને વિશ્વના 138મા વ્યક્તિ બન્યા. ઈન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન અને સોવિયત યુનિયનના ઈન્ટરકોસ્મિક પ્રોગ્રામના આ સંયુક્ત અવકાશ મિશન હેઠળ રાકેશ શર્મા આઠ દિવસ સુધી અવકાશમાં રહ્યા. આ દરમિયાન તેણે ઉત્તર ભારતની ફોટોગ્રાફી કરી હતી. એવું કહેવાય છે કે તેમની અવકાશ યાત્રા દરમિયાન તત્કાલિન ભારતીય વડા પ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીએ રાકેશ શર્માને પૂછ્યું હતું કે અવકાશમાંથી ભારત કેવું દેખાય છે. ત્યારે રાકેશ શર્માએ જવાબ આપ્યો, “સારે જહાં સે અચ્છા, હિન્દુસ્તાન હમારા”. અવકાશમાંથી પરત ફરતા તેમને ‘સોવિયેત સંઘના હીરો’નું બિરુદ આપવામાં આવ્યું હતું.
પાછળથી અશોક ચક્રથી સન્માનિત
સમયાંતરે ભારત સરકારે તેમના આ હોનહાર પુત્રને અશોક ચક્રથી સન્માનિત કર્યો હતો. રાકેશ શર્માએ વિંગ કમાન્ડર તરીકેની નિવૃત્તિ પછી હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડમાં ટેસ્ટ પાઇલટ તરીકે પણ સેવા આપી હતી. રાકેશ શર્માએ ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થાની સમિતિમાં પણ ભાગ લીધો હતો, જેણે નવા ભારતીય અવકાશ ઉડાન કાર્યક્રમને મંજૂરી આપી હતી.
સાદું જીવન જીવો
રાકેશ શર્મા ખૂબ જ સાદું જીવન જીવવામાં માને છે. તેઓ ચર્ચા અને પ્રસિદ્ધિની ભૂખથી દૂર રહે છે. રાકેશ શર્મા તામિલનાડુના કુન્નરમાં તેની પત્ની સાથે ખૂબ જ સાદું જીવન જીવે છે. રાકેશ શર્માના બાળકોના સંદર્ભમાં પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, તેમનો પુત્ર ફિલ્મ અભિનેતા અને નિર્માતા છે, જ્યારે પુત્રી મીડિયા સાથે જોડાયેલી છે.
