રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (NCP)ના વડા શરદ પવારે આજે પાર્ટી અધ્યક્ષ પદેથી રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી છે. શરદ પવારે રાજીનામામાં ઘણી ભાવનાત્મક વાતો કહી છે. જો કે, પવારે થોડા દિવસો પહેલા આ અંગે સંકેત પણ આપ્યા હતા. 24 વર્ષ પહેલા બનેલી પાર્ટીમાં આ સાથે એક નવા યુગની શરૂઆત થઈ શકે છે. ચાલો જાણીએ કે શરદ પવારે NCPની રચના કેવી રીતે કરી? પાર્ટીએ અત્યાર સુધી જે ચૂંટણીઓમાં ભાગ લીધો છે તેમાં તેનું પ્રદર્શન કેવું રહ્યું?
સોનિયા ગાંધીનો વિરોધ NCPની રચનાનું કારણ બન્યો
એનસીપીની રચના 10 જૂન 1999ના રોજ શરદ પવાર, પીએ સંગમા અને તારિક અનવર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેની રચના પાછળ એક મોટો રાજકીય ઘટનાક્રમ છે. વાસ્તવમાં જ્યારે સોનિયા ગાંધીએ રાજકારણમાં પગ મૂક્યો અને તેમને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ બનાવવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ત્યારે શરદ પવાર સહિત કેટલાક નેતાઓએ તેનો વિરોધ કર્યો હતો.
ત્યારબાદ કોંગ્રેસે પવાર, પીએ સંગમા અને તારિક અનવરને છ વર્ષ માટે પાર્ટીમાંથી હાંકી કાઢ્યા હતા. ત્રણેય નેતાઓએ મળીને રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (NCP)ની રચના કરી. પવાર એનસીપીના અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા હતા. પીએ સંગમા અને તારિક અનવરને પાર્ટીના મહાસચિવ બનાવવામાં આવ્યા છે.
પ્રથમ ચૂંટણીમાં મોટી સફળતા
મહારાષ્ટ્રમાં NCPને સૌથી મોટી ચૂંટણીમાં સફળતા મળી છે. ઓક્ટોબર 1999માં, NCP રાજ્યની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ત્રીજા ક્રમે આવી. પાર્ટીએ 223માંથી 58 બેઠકો જીતી હતી. કોંગ્રેસ સામે બળવો કર્યા પછી, પવારે એનસીપીની રચના કરી અને તેની સાથે ગઠબંધન કરીને રાજ્યમાં સરકાર બનાવી. ત્યારબાદ 2004 માં, પાર્ટી પણ કેન્દ્ર સરકારનો ભાગ બનવા માટે યુપીએમાં જોડાઈ. શરદ પવારે 2004-2014 સુધી યુપીએ સરકારમાં મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી.
NCPની યાત્રા ઉતાર-ચઢાવથી ભરેલી છે
2004ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં NCPએ મહારાષ્ટ્રમાં 124 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી. તેને 71 બેઠકો મળી હતી. જોકે, 2009ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટીએ 62 બેઠકો જીતી હતી. 2007ની ગોવા વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં એનસીપીએ ત્રણ બેઠકો જીતી હતી. જો કે આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં તેને એકપણ બેઠક મળી ન હતી.
આ સમાચાર પણ વાંચો: Sharad Pawar: સાધારણ કાર્યકર્તામાંથી બન્યા 4 વખત મુખ્યમંત્રી, જાણો NCP ચીફથી ‘સાહેબ’ સુધીની શરદ પવારની સફર વિશે
રાષ્ટ્રીય સ્તરે, પક્ષે 1999માં લોકસભામાં આઠ બેઠકો અને 2004 અને 2009ની ચૂંટણીમાં નવ બેઠકો જીતી હતી. આ દરમિયાન, પાર્ટીને દેશભરમાં નાની અને નિશ્ચિત મત ટકાવારી મળતી રહી. 2004માં તે 1.8 ટકા હતી , જે 2009માં લગભગ 2 ટકા જેટલો થોડો સુધારો થયો હતો. 2009 માં, પાર્ટીએ મહારાષ્ટ્ર સિવાયના રાજ્યોમાં 46 ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા, જેમાંથી તે 45 બેઠકો ગુમાવી હતી.
વિવિધ જૂથોએ સમયાંતરે બળવો કર્યો
રાષ્ટ્રીય સ્તરે એનસીપીને પણ સમયાંતરે બળવાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. 2002માં કેરળમાં એક જૂથ પાર્ટીથી અલગ થઈ ગયું અને 2004માં છત્તીસગઢમાં બીજું જૂથ તેનાથી અલગ થઈ ગયું. તેને સૌથી મોટો ફટકો તેના સ્થાપક પીએ સંગમાએ આપ્યો હતો, જેમણે 2004માં તેના મેઘાલય યુનિટને વિભાજિત કર્યું હતું. બાદમાં તેઓ પાર્ટીમાં પાછા ફર્યા, પરંતુ 2012માં સંગમાએ પાર્ટીને કાયમ માટે અલવિદા કહી દીધું.
હકીકતમાં, પવારે યુપીએના રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર પ્રણવ મુખર્જીને સમર્થન આપ્યું હતું. સંગમા પણ મુખર્જી સામે ટકરાયા હતા, જેઓ વિશાળ માર્જિનથી હારી ગયા હતા. 2013ની શરૂઆતમાં સંગમાએ નેશનલ પીપલ્સ પાર્ટીની રચના કરી હતી.
ગયા મહિને રાષ્ટ્રીય પક્ષનો દરજ્જો છીનવાઈ ગયો
ચૂંટણી પંચે ગયા મહિને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઓફ ઈન્ડિયા (CPI) સાથે રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટીનો રાષ્ટ્રીય પક્ષનો દરજ્જો પાછો ખેંચી લીધો હતો. દરજ્જો છીનવી લેવાનું કારણ 2014 અને 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટીનું પ્રદર્શન હતું. જણાવી દઈએ કે એનસીપીને તેની રચનાના બીજા વર્ષે એટલે કે 2000માં રાષ્ટ્રીય પાર્ટીનો દરજ્જો મળ્યો હતો.
આ સમાચાર પણ વાંચો: Sharad Pawar: ‘મહા’ ચાણક્યએ રોટલી પલટી, 15 દિવસમાં બે રાજકીય ધડાકા… પહેલું શરદ પવારની નિવૃત્તિ, બીજું શું?
હવે પાર્ટી કેટલી મજબૂત છે?
રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટીની સત્તાવાર વેબસાઈટ અનુસાર, હાલમાં તેની પાસે 20 લાખ સભ્યો છે. લોકસભામાં તેના પાંચ અને રાજ્યસભામાં ચાર સાંસદો છે. મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભામાં તેના 54 ધારાસભ્યો છે. મહારાષ્ટ્રની બહાર કેરળ અને ગુજરાતમાં પાર્ટીના એક-એક ધારાસભ્ય છે.
પવારે બે દાયકા બાદ એનસીપીના અધ્યક્ષ પદેથી રાજીનામું આપ્યું
આજે રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (NCP)ના પ્રમુખ શરદ પવારે પાર્ટી અધ્યક્ષ પદ છોડવાની જાહેરાત કરી હતી. પવારે થોડા દિવસો પહેલા આ અંગે સંકેત પણ આપ્યા હતા. તેમણે એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે, ‘રોટલી ફેરવવાનો સમય આવી ગયો છે. પવારે આજે પાર્ટીની બેઠક દરમિયાન રાજીનામાની જાહેરાત કરી હતી. અજિત પવાર અને સુપ્રિયા સુલે પવારના રાજીનામા પછી એનસીપીના નવા અધ્યક્ષની રેસમાં સૌથી મોટા ચહેરા છે.
