News Continuous Bureau | Mumbai
ત્રિપુરા વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પ્રચારનો ઘોંઘાટ શાંત થઈ ગયો છે અને ગુરુવારે મતદાન છે. રાજ્યની 60 વિધાનસભા બેઠકો માટે કુલ 259 ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. ફરીથી સત્તામાં વાપસી માટે ભાજપે તમામ તાકાત લગાવી દીધી છે, પરંતુ 5 વર્ષમાં અહીં સમીકરણો બદલાયા છે, જેના કારણે ભાજપ માટે આ રસ્તો એટલો સરળ નથી. એકબીજાના વિરોધી રહેલા ડાબેરી મોરચા અને કોંગ્રેસ સાથે મળીને આ ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. ત્રિપુરાના શાહી વંશના વારસદાર પ્રદ્યોત બિક્રમ માણિક્ય દેબબર્મનની નવી પાર્ટી ટિપરા મોથા આ વખતે પહેલીવાર ચૂંટણીના મેદાનમાં ઉતરી છે. આ વખતે ત્રિકોણીય મુકાબલો નહીં પણ ચતુષ્કોણીય મુકાબલો જોવા મળશે. કોંગ્રેસ-ડાબેરી ગઠબંધન, ટિપરા મોથા અને ટીએમસીએ ભાજપ સામે પડકાર ઉભો કર્યો છે.
ત્રિપુરામાં કુલ 60 વિધાનસભા બેઠકો માટે 259 ઉમેદવારો મેદાનમાં છે. ભાજપ તેના સહયોગી IPFT સાથે મળીને ચૂંટણી ઉતરી છે. 60 બેઠકોમાંથી ભાજપ 55 બેઠકો અને IPFT 5 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહ્યું છે. કોંગ્રેસ-ડાબેરીઓમાં બેઠકો અંગેની સમજૂતી હેઠળ, ડાબેરી મોરચો 43 બેઠકો પર અને કોંગ્રેસ 13 બેઠકો પર ચૂંટણી લડશે, જ્યારે એક બેઠક પર અપક્ષને સમર્થન આપ્યું છે. પ્રદ્યોત બિક્રમની નવી પાર્ટી ટિપરા મોથાએ 42 સીટો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા છે. મમતા બેનર્જીની પાર્ટી ટીએમસી માત્ર 28 સીટો પર ચૂંટણી લડી રહી છે. આ સિવાય 58 ઉમેદવારો અપક્ષ છે અને કેટલાક અન્ય પક્ષોમાંથી પણ મેદાનમાં છે.
5 વર્ષમાં કેટલા સમીકરણો બદલાયા?
ત્રિપુરામાં 25 વર્ષના ડાબેરીઓના શાસનને 2018ની ચૂંટણીમાં ભાજપે તોડી પાડ્યું હતું. ભાજપ-આઈપીએફટીએ સાથે મળીને ચૂંટણી લડી હતી. ભાજપે 36 સીટો જીતી અને આઈપીપીટીએ 8 સીટો જીતી. ભાજપ ગઠબંધનને 60માંથી 44 બેઠકો મળી હતી. બીજી તરફ ડાબેરી પક્ષો 16 બેઠકો પર ઘટી ગયા હતા અને કોંગ્રેસ ખાતું પણ ખોલી શકી ન હતી.
જ્યારે ત્રિપુરામાં ભાજપે પહેલીવાર સરકાર બનાવી ત્યારે બિપ્લબ દેબને મુખ્યમંત્રીનો તાજ પહેરાવવામાં આવ્યો હતો. જો કે, ચાર વર્ષ પછી, મે 2022 ના રોજ, બિપ્લબ દેબના હાથે સત્તાની લગામ માણિક સાહાને સોંપવામાં આવી. ત્રિપુરાના સીએમ માણિક સાહાના નેતૃત્વમાં ભાજપ આ વખતે ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતર્યું છે, પરંતુ રાજ્યમાં રાજકીય સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયા છે. કોંગ્રેસ અને ડાબેરીઓ હવે સાથે છે, તો ટીએમસી અને ટિપરા મોથા પણ ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતરી છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો: ના હોય.. રાજા ચાર્લ્સની પત્ની રાણી કેમિલાએ કોહિનૂર હીરાનો તાજ પહેરવાની પાડી દીધી ના, જાણો શું છે કારણ ?
પૂર્વોત્તરનું રાજકારણ ઉત્તર અને દક્ષિણ ભારતના રાજકારણથી તદ્દન અલગ છે. ત્રિપુરામાં આદિવાસી સમુદાયના સૌથી વધુ મત છે અને રાજકારણ પણ તેમની આસપાસ જ સીમિત છે. સરહદી રાજ્ય બાંગ્લાદેશને અડેલું છે અને લગભગ 65 ટકા બંગાળી ભાષી લોકો અહીં રહે છે. અહીં લગભગ 32 ટકા આદિવાસી સમુદાય છે જ્યારે આઠ ટકા મુસ્લિમ વસ્તી છે. રાજ્યમાં સાંપ્રદાયિકતા ક્યારેય મુદ્દો રહ્યો નથી, પરંતુ વર્ષ 2021માં બાંગ્લાદેશમાં દુર્ગા પંડાલમાં થયેલી હિંસા ત્રિપુરા સુધી પહોંચી હતી. એવામાં ત્રિપુરામાં સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે.
ત્રિપુરામાં 32 ટકા આદિવાસી સમુદાયની વસ્તી છે. રાજ્યની કુલ 60 બેઠકોમાંથી 20 બેઠકો અનુસૂચિત જનજાતિ માટે અનામત છે, જ્યારે બાકીની 40 બેઠકો બિનઅનામત છે. BJP-IPFT ગઠબંધન તમામ 20 આદિવાસી અનામત બેઠકો જીતવામાં સફળ રહ્યું હતું.
શું ભાજપ માટે રસ્તો મુશ્કેલ છે?
પાંચ વર્ષ પછી ભાજપ માણિક સાહાના ચહેરા અને પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના નામની મદદથી ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતર્યું છે, પરંતુ ત્રિપુરામાં ભાજપ માટે જીતનો રસ્તો એટલો સરળ નથી. 2018 બાદ આ વખતે રાજકીય માહોલ બદલાયો છે. છેલ્લી ચૂંટણીમાં, આદિવાસીઓએ ભાજપને સંપૂર્ણ રીતે મતદાન કર્યું હતું, પરંતુ આદિવાસી પટ્ટામાં જિલ્લા પરિષદની ચૂંટણીમાં તેનું રાજકીય ભાવિ જોવા મળ્યું છે. પાંચ વર્ષ પહેલા કોંગ્રેસ-ડાબેરીઓએ અલગ-અલગ ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ તેમને 50 ટકા મત મળ્યા હતા. બંનેના એકસાથે આવવાથી ભાજપનો પડકાર વધી ગયો છે.
2018 માં, ભાજપ ડાબેરી સરકારને હટાવવા માટે મત માંગી રહી હતી, જ્યારે આ વખતે તે તેના પાંચ વર્ષના કામને લઈને લોકો વચ્ચે આવી છે. ભાજપ સરકાર વૃદ્ધોને દર મહિને 2000 રૂપિયાની પેન્શન યોજના, દર મહિને પાંચ કિલો મફત અનાજ અને કેન્દ્રીય યોજનાઓ દ્વારા તેના વળતરની અપેક્ષા રાખે છે. પીએમ મોદીથી લઈને અમિત શાહ અને જેપી નડ્ડા સુધી ડબલ એન્જિન સરકાર દ્વારા જીતની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. પોતાની વોટ બેંકને અતૂટ રાખવા માટે પાર્ટીએ કોંગ્રેસમાંથી આવીને ચૂંટણી જીતેલા તમામ નેતાઓને ટિકિટ આપી છે, જેથી તેમના સમર્થકોના મત તેમને મળી શકે.
આ સમાચાર પણ વાંચો: આખરે ટ્વિટરને મળી ગયા નવા સીઈઓ.. એલોન મસ્કે નવા CEOની કરી જાહેરાત, નામ જાણી તમે ચોંકી જશો…
શું ડાબેરી-કોંગ્રેસ ગઠબંધન સફળ થશે?
ત્રિપુરાની રાજનીતિમાં પોતાનું રાજકીય અસ્તિત્વ બચાવવા માટે કોંગ્રેસ અને ડાબેરીઓ પરસ્પર દુશ્મનાવટ ભૂલીને સાથે આવ્યા છે. વર્ષ 2018માં ડાબેરીઓએ 16 બેઠકો જીતી હતી અને વોટ શેર 43.35 ટકા હતો, જ્યારે કોંગ્રેસને 1.7 ટકા વોટ મળ્યા હતા. ડાબેરીઓ અને ભાજપ વચ્ચે વોટ શેરનો તફાવત એક ટકાથી ઓછો હતો. ડાબેરીઓએ કોંગ્રેસ સાથે હાથ મિલાવીને ભાજપને પડકારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ ડાબેરીઓના કાર્યકાળમાં જે કોંગ્રેસના કાર્યકરો પર કથિત રીતે અત્યાચાર ગુજારવામાં આવ્યો હતો, તેમના ઘર બાળવામાં આવ્યા હતા, તેઓ ડાબેરી મોરચાના ઉમેદવારોને કેવી રીતે મત આપશે? ડાબેરી મોરચાએ લોકોનો વિશ્વાસ જીતવા માટે તેની તમામ શક્તિ લગાવી દીધી છે, પરંતુ તેના માટે સૌથી મોટો પડકાર પ્રદ્યોત અને મમતા બેનર્જી છે. મમતા અને પ્રદ્યોત ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતરવાના કારણે સત્તા વિરોધી મતો વિખેરાઈ જવાની પણ શક્યતા છે.
શું પ્રદ્યોત કિંગમેકર બનશે?
ત્રિપુરાની રાજનીતિમાં ત્રીજી શક્તિ તરીકે, ટિપરા મોથા તેના પ્રમુખ પ્રદ્યોત દેબબર્માના નેતૃત્વમાં પ્રથમ વખત ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતરી છે. રાજવી પરિવારના અનુગામી પ્રદ્યોત બિક્રમ માણિક્ય દેબબર્મને 42 બેઠકો માટે ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા છે. આદિવાસી પક્ષ હોવા છતાં, ટિપરા મોથાએ આદિવાસીઓ માટે અનામત 20 બેઠકો સિવાય 22 બિન-આદિવાસી બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા છે. આ 22 બેઠકો પર મોટી સંખ્યામાં આદિવાસી મતદારો છે. પ્રદ્યોત આદિવાસી વસ્તી માટે અલગ રાજ્ય ‘ગ્રેટર ત્રિપુરા લેન્ડ’ બનાવવાની વાત કરી રહ્યા છે. ત્રિપુરા ચૂંટણીમાં આદિવાસી લોકો મોટો મુદ્દો છે. ગત ચૂંટણીમાં ભાજપને પણ આનો ફાયદો થયો હતો, પરંતુ આ વખતે પ્રદ્યોત આદિવાસી સમુદાયને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
આદિવાસી સમાજના લોકો રાજવી પરિવારનું સન્માન કરે છે. આદિવાસી પટ્ટામાં જિલ્લા પરિષદની ચૂંટણીમાં મેથાને જે રીતે ફાયદો થયો હતો, તેનો ફાયદો વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં પણ પાર્ટીને મળી શકે તેમ માનવામાં આવે છે. પાર્ટીએ બિન-આદિવાસી બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા છે, જેમાંથી કેટલીક ડાબેરી-કોંગ્રેસ જોડાણ માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જોવાનું એ રહેશે કે શું પ્રદ્યોત ત્રિપુરાના કિંગમેકર બનશે?
શું TMC કમાલ કરી શકશે?
પશ્ચિમ બંગાળમાં સત્તારૂઢ તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પણ ત્રિપુરા ચૂંટણીમાં પોતાનું નસીબ અજમાવી રહી છે. TMC 28 સીટો પર ચૂંટણી લડી રહી છે. પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીથી લઈને અભિષેક બેનર્જીએ જાહેર સભાઓ કરી છે. મમતાના મંત્રીઓ સતત ત્રિપુરાની મુલાકાત લઈ વાતાવરણ બનાવવાનું કામ કરી રહ્યા છે. એટલું જ નહીં ટીએમપીએ ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ અને ડાબેરીઓના ઘણા નેતાઓને ટિકિટ આપી છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ ઉઠે છે કે આ નિર્ણયોનો ચૂંટણીમાં શું ફાયદો થશે?કો રાજવી પરિવારનું સન્માન કરે છે. આદિવાસી પટ્ટામાં જિલ્લા પરિષદની ચૂંટણીમાં મેથાને જે રીતે ફાયદો થયો હતો, તેનો ફાયદો વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં પણ પાર્ટીને મળી શકે તેમ માનવામાં આવે છે. પાર્ટીએ બિન-આદિવાસી બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા છે, જેમાંથી કેટલીક ડાબેરી-કોંગ્રેસ જોડાણ માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જોવાનું એ રહેશે કે શું પ્રદ્યોત ત્રિપુરાના કિંગમેકર બનશે?
આ સમાચાર પણ વાંચો: એર ઈન્ડિયાએ કરી ઈતિહાસની સૌથી મોટી ડીલ: 250 વિમાન ખરીદવાની જાહેરાત કરી, પીએમ મોદીએ શુભેચ્છા પાઠવી
