News Continuous Bureau | Mumbai

Odisha Train Tragedy: બાલાસોર (Balasore) ટ્રિપલ ટ્રેન દુર્ઘટનાના એક મહિના પછી, જેમાં 293 લોકોના મોત થયા હતા અને 1,000 થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા. આ અકસ્માતની તપાસ કરી રહેલા રેલ્વે સુરક્ષા કમિશનર (CRS) એ તેના માટે સિગ્નલિંગ વિભાગના કામદારોની માનવ ભૂલને જવાબદાર ગણાવી છે. તોડફોડની સંભાવનાને અથવા તકનીકી ખામી અથવા મશીનની ખામીને નકારી કાઢી છે. .
સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (Central Beuro of Investigation) પહેલાથી જ આ અકસ્માતમાં ગુનાહિત કાવતરું હોવાની શક્યતાની તપાસ કરી રહ્યું છે.
આ બાબતની જાણકારી ધરાવતા લોકોના મતે, કેટલાક ગ્રાઉન્ડ અધિકારીઓની બેદરકારી કે જેમણે નિરીક્ષણની પર્યાપ્ત સલામતી પ્રક્રિયાઓનું પાલન કર્યું ન હતું, ખાસ કરીને ત્રણ વર્ષ પહેલાં સુરક્ષાની ચિંતાઓને કારણે ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કર્યા પછી, હાઇલાઇટ કરવામાં આવી છે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે માત્ર સિગ્નલિંગ વિભાગ (Signaling Department) માં જ નહીં, પરંતુ અન્ય લોકોએ પણ જેમણે ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કર્યા નથી, તેમની સુરક્ષા પ્રક્રિયાઓની ઉપેક્ષા કરવામાં આવી છે, અને મંત્રાલય તેમની સામે પગલાં લેશે તેવી શક્યતા છે.

બાલાસોરમાં દેશની સૌથી ખરાબ રેલ્વે દુર્ઘટનાઓમાં સામેલ હતી.

“કેન્દ્રીય રેખાકૃતિ સર્કિટ (Center Diagram circuit) માં થયેલા ફેરફારોને પ્રતિબિંબિત કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ હતી, અને પાછળથી કરવામાં આવેલ વાર્ષિક નિરીક્ષણોએ પણ તે દ્રર્શાવ્યું ન હતું. તેથી તે એક વ્યક્તિની ભૂલ ન હતી, પરંતુ ઓછામાં ઓછા પાંચ જેટલા લોકો સામે આવ્યા હતા.” અધિકારીએ જણાવ્યું હતું.
ત્રણ ટ્રેનો – કોલકાતા-ચેન્નઈ કોરોમંડલ એક્સપ્રેસ, બેંગલુરુ-હાવડા સુપરફાસ્ટ એક્સપ્રેસ અને એક માલસામાન ટ્રેન – છેલ્લા બે દાયકામાં દેશની સૌથી ખરાબ રેલ્વે દુર્ઘટનાઓમાં સામેલ હતી.
જ્યારે CRS રિપોર્ટ તોડફોડનો સંકેત આપતો નથી, અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે CBI તપાસ પર કોઈ પ્રભાવ કે દખલ ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે રેલવે CRS રિપોર્ટ સાથે સાર્વજનિક નહીં કરે જે તોડફોડના એંગલને પણ સમસ્યારૂપ નહી બનશે.

આ સમાચાર પણ વાંચો: Jack Ma: જેક માની અચાનક પાકિસ્તાન ટ્રીપથી ચકચાર મચી ગઈ 

CRS રિપોર્ટના તારણો અને ત્યારપછીના CBI રિપોર્ટ ભારતીય રેલ્વે (Indian Railway) ને તેની સલામતી પ્રણાલીઓ (safety systems) ને ફરીથી ગોઠવવામાં મદદ કરશે, અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, રેલવે સ્ટીલ ઉદ્યોગમાં વપરાતી શ્રેષ્ઠ તકનીકો અને સમગ્ર વિશ્વમાં વપરાતી રેલવે સુરક્ષા પ્રણાલીઓ પર ધ્યાન આપી રહી છે.

રેલ સુરક્ષામાં ટ્રેક મેનેજમેન્ટ નિર્ણાયક છે.

“સિગ્નલના આધારે ટ્રેનની ઝડપ નક્કી કરતા ડ્રાઇવરની ભૂલને રોકવા માટે, અમે અથડામણ વિરોધી ઉપકરણો (anti-collision devices) નો ઉપયોગ કરવા દબાણ કરીએ છીએ. અને છેલ્લા બે વર્ષથી, માઇક્રો ફ્રેક્ચરને શોધવા માટે ટ્રેકનું અલ્ટ્રાસાઉન્ડ પરીક્ષણ પર પણ ટોચનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છીએ. રેલ સુરક્ષામાં ટ્રેક મેનેજમેન્ટ નિર્ણાયક છે. પરંતુ અમે બાલાસોરમાં બનેલા અણધારી અકસ્માતો જેવાને રોકવા માટે સમગ્ર રેલ્વે નેટવર્કમાં ઈલેક્ટ્રોનિક રિલે સિસ્ટમનો વ્યાપક ઉપયોગ જોઈ રહ્યા છીએ. આ રેલ સુરક્ષા માટે સૌથી મજબૂત, અજમાયશ અને પરીક્ષણ કરાયેલ સિસ્ટમો છે. “એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું.

અધિકારીએ ઉમેર્યું હતું કે સમગ્ર દેશમાં આવી સિસ્ટમ લાગુ થવામાં ત્રણ વર્ષ જેટલો સમય લાગી શકે છે, અને રેલવે અને કેન્દ્ર સલામતી સાથે કોઈ સમાધાન ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે. થોડા દિવસો પહેલા જ, રેલ્વે બોર્ડે તેના તમામ રિલે રૂમ માટે ટ્રેન કંટ્રોલિંગ મિકેનિઝમ સાથે ડબલ-લોકિંગ વ્યવસ્થા શરૂ કરી હતી.