News Continuous Bureau | Mumbai
El Nino Alert। ભારતમાં વર્તમાન વર્ષે પડી રહેલી અસહ્ય ગરમી વચ્ચે હવામાન વિભાગ તરફથી એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ચિંતાજનક અહેવાલ સામે આવ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ એલ નિનો (El Nino) અને લા નિના (La Nina) ની અસરો અંગે એક નવું સંશોધન પત્ર પ્રકાશિત કર્યું છે. આ રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ભારતીય ઉપખંડમાં આવી રહેલી ગરમીની લહેરો (હીટવેવ) હવે વધુ લાંબો સમય ટકશે, વધુ તીવ્ર બનશે અને તેની વારંવારતામાં પણ વધારો થશે. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ વર્ષે દેશમાં ‘સુપર એલ નિનો’ સક્રિય થવા જઈ રહ્યો છે, જેનો સીધો સંબંધ દેશના તાપમાન અને આગામી ચોમાસા સાથે જોડાયેલો છે.
મધ્ય અને દક્ષિણ ભારત પર એલ નિનોની સૌથી ઘાતક અસર
હવામાન વિભાગના અભ્યાસકો ડી. એસ. પૈ અને સ્મિતા નાયરના જણાવ્યા અનુસાર, એલ નિનો સક્રિય હોય તેવા વર્ષોમાં લા નિનાના વર્ષોની સરખામણીએ હીટવેવની વ્યાપ્તિ અને તીવ્રતા ઘણી વધારે હોય છે. ચોમાસા પહેલાના ગાળામાં એલ નિનોના લીધે મહત્તમ તાપમાનમાં મોટો ઉછાળો આવે છે. આ આકરી પરિસ્થિતિની સૌથી વધુ અસર મધ્ય ભારત, ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત અને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક ભાગો પર જોવા મળશે. એલ નિનો દરમિયાન દેશમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઘટે છે અને જમીનમાં ભેજ ઓછો થવાને કારણે પૃથ્વીની સપાટીનું તાપમાન રેકોર્ડ સ્તરે વધી જાય છે, જે દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરી શકે છે.
હીટવેવ જાહેર કરવાના જૂના નિયમો બદલશે હવામાન વિભાગ
હાલમાં નાગરિકોને વાતાવરણમાં ભારે બફારો અને અસહ્ય ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તાપમાનનો પારો ઘણીવાર સત્તાવાર હીટવેવના સ્તરે પહોંચતો નથી. આથી સામાન્ય જનતાને થતો અહેસાસ અને હવામાન વિભાગની ચેતવણી વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળે છે. આ મર્યાદાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય હવામાન વિભાગ હવે દેશમાં હીટવેવ (ઉષ્ણતાની લહેર) જાહેર કરવાના પોતાના વર્ષો જૂના નિયમો અને માપદંડોમાં મોટો ફેરફાર કરવા જઈ રહ્યું છે, જેથી વહીવટીતંત્ર અને સામાન્ય નાગરિકો આવી આપત્તિ સામે અગાઉથી વધુ સારી રીતે સજ્જ થઈ શકે.
અસામાન્ય સિસ્ટમના કારણે રાત્રિના તાપમાનમાં પણ તોતિંગ વધારો
કેરળ, કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્ર જેવા રાજ્યોમાં એન્ટિ-સાઇક્લોનિક સિસ્ટમ (પ્રત્યાવર્તી ચક્રીય વાતાગ્રહ) ના કારણે ગરમી અને અસહ્ય ભેજનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે આવી સિસ્ટમ ભારતના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગોમાં બને છે, પરંતુ આ વર્ષે તે દક્ષિણના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો નજીક બની છે. આ અસામાન્ય ફેરફારના લીધે હવે માત્ર દિવસ જ નહીં, પરંતુ રાત્રિના સમયે પણ વાતાવરણ ખૂબ જ ગરમ રહે છે. આ આકરી ગરમીના કારણે કૃષિ ક્ષેત્રને મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે, શાકભાજી અને ફળો બજાર સુધી પહોંચતા પહેલા જ બગડી રહ્યા છે, જેના લીધે માર્કેટમાં સારા માલની ભારે અછત સર્જાઈ છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
LPG Price Hike। સામાન્ય જનતાના બજેટ પર મોટો ઝટકો! ગેસ સિલિન્ડર મોંઘો થવાના એંધાણ, પીએમ મોદીની હાઈલેવલ મીટિંગથી હલચલ
