News Continuous Bureau | Mumbai

India’s nuclear weapons દક્ષિણ એશિયામાં સુરક્ષાના સમીકરણો સતત બદલાઈ રહ્યા છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના વર્ષ ૨૦૨૬ના વાર્ષિક અહેવાલમાં ભારતની વધતી જતી પરમાણુ ક્ષમતા અંગે મહત્વની માહિતી સામે આવી છે, જે ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા માટે એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.

India’s nuclear weapons :શું કહે છે SIPRI નો તાજેતરનો રિપોર્ટ?

SIPRI ના રિપોર્ટ મુજબ, જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં ભારત પાસે અંદાજિત ૧૯૦ પરમાણુ વોરહેડ્સ છે, જે અગાઉના વર્ષના ૧૮૦ ના આંકડા કરતા ૧૦ વધુ છે. આ વધારો ભારતની સતત આધુનિકીકરણની પ્રક્રિયાને દર્શાવે છે. રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ભારત હવે પાકિસ્તાન કરતા ૨૦ વોરહેડ્સ સાથે આગળ છે, કારણ કે પાકિસ્તાનનો અંદાજિત સ્ટોક ૧૭૦ પર સ્થિર છે. આ આંકડા ભારતની ‘ક્રેડિબલ મિનિમમ ડિટરેન્સ’ (વિશ્વસનીય લઘુત્તમ પ્રતિરોધ) ની નીતિને મજબૂત રીતે સાબિત કરે છે.

India’s nuclear weapons : આધુનિકીકરણ અને ચીન સામે વ્યૂહરચના

ભારતનું પરમાણુ આધુનિકીકરણ કાર્યક્રમ હવે માત્ર પાકિસ્તાન પર જ નહીં, પરંતુ ચીન સામેની તૈયારીઓ પર પણ વધુ કેન્દ્રિત છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત લાંબા અંતરની મિસાઈલો અને દરિયાઈ આધારિત પરમાણુ ક્ષમતા (Submarine-based deterrence) વિકસાવવા પર ભાર આપી રહ્યું છે. મલ્ટિપલ ઇન્ડિપેન્ડન્ટલી ટાર્ગેટિબલ રી-એન્ટ્રી વ્હીકલ (MIRV) જેવી ટેકનોલોજી ભારતની પરમાણુ ત્રિપુટી (Nuclear Triad) ને વધુ ઘાતક અને સુરક્ષિત બનાવી રહી છે.

India’s nuclear weapons :પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને ભવિષ્યના પડકારો

દક્ષિણ એશિયામાં વધતી જતી આ સ્પર્ધા માત્ર શસ્ત્રોના જથ્થા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે બદલાતી ભૂ-રાજનીતિનો સંકેત છે. મે ૨૦૨૫માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા ટૂંકા સૈન્ય સંઘર્ષ પછી પરમાણુ દેશો વચ્ચે તણાવમાં વધારો થયો છે. જોકે ભારત તેની ‘નો ફર્સ્ટ યુઝ’ (No First Use – પ્રથમ ઉપયોગ નહીં કરવાની) નીતિ પર અડગ છે, પરંતુ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે શસ્ત્રોનું આધુનિકીકરણ અત્યંત અનિવાર્ય બની ગયું છે. વિશ્વના અન્ય દેશો પણ ભારતની આ વ્યૂહાત્મક તૈયારીઓને ગંભીરતાથી જોઈ રહ્યા છે.

👉 આ સમાચાર વાચો:
Shivaji Maharaj Statue Israelવૈશ્વિક સ્તરે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજનો જયઘોષ; ઈઝરાયલમાં સ્થપાશે ભવ્ય પ્રતિમા;મજબૂત થશે ભારતઈઝરાયલ સંબંધો