News Continuous Bureau | Mumbai
Turkey S400 F35 Deal વૈશ્વિક સંરક્ષણ બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાંથી એક અત્યંત ચોંકાવનારા અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. રશિયાના સૌથી શક્તિશાળી સંરક્ષણ ગ્રાહકોમાંના એક અને નાટો (NATO) ના સભ્ય દેશ તુર્કીએ (Turkey) પોતાની લશ્કરી રણનીતિમાં મોટો યુટર્ન લીધો છે. અહેવાલો અનુસાર, તુર્કી હવે રશિયા પાસેથી ખરીદેલી વિશ્વ વિખ્યાત ‘S400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ’ (S400 Missile System) ને સંપૂર્ણપણે ત્યાગવા અથવા તેને સાઇડલાઇન કરવા તૈયાર થયું છે, જેથી તે અમેરિકાના અત્યાધુનિક 5મી જનરેશનના ‘F35 ફાઇટર જેટ’ (F35 Lightning II) પ્રોગ્રામમાં ફરી સામેલ થઈ શકે.
Turkey S400 F35 Deal – કેમ તુર્કી માટે ગળાનું હાડકું બની ગઈ રશિયન S-400 સિસ્ટમ?
વર્ષ ૨૦૧૯ માં જ્યારે તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને અમેરિકાના વિરોધ છતાં રશિયા પાસેથી ૨.૫ બિલિયન ડોલરની S-400 મિસાઈલ સિસ્ટમ ખરીદી, ત્યારે વોશિંગ્ટને નારાજ થઈને તુર્કીને F-35 ફાઇટર જેટ પ્રોજેક્ટમાંથી બહાર ફેંકી દીધું હતું. આ સિવાય અમેરિકાએ કાત્સા (CAATSA) હેઠળ તુર્કી પર આકરા આર્થિક અને સંરક્ષણ પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ આ સિસ્ટમના સ્પેરપાર્ટ્સ મળવા મુશ્કેલ બન્યા છે અને તુર્કી આ કરોડોની સિસ્ટમનો સક્રિય ઉપયોગ પણ કરી શકતું નથી, જેથી તે હવે માત્ર એક મોંઘો કાટમાળ સાબિત થઈ રહી છે.
Turkey S400 F35 Deal – ગ્રીસના વધતા એર પાવરનો સામનો કરવા તુર્કીને F-35 ની તાતી જરૂરિયાત
તુર્કીના આ મોટા નિર્ણય પાછળ તેનું પડોશી અને કટ્ટર હરીફ દેશ ગ્રીસ (Greece) હોવાનું માનવામાં આવે છે. અમેરિકાએ તાજેતરમાં જ ગ્રીસને અદ્યતન F-35 ફાઇટર જેટ આપવાની ડીલ મંજૂર કરી છે. જો ગ્રીસ પાસે આ અદ્રશ્ય (Stealth) વિમાનો આવી જશે, તો એજિયન સમુદ્ર ક્ષેત્રમાં તુર્કીની એર સુપિરિયોરિટી સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ જશે. પોતાની સૈન્ય તાકાતનું સંતુલન જાળવી રાખવા માટે તુર્કી પ્રશાસને વ્હાઇટ હાઉસ સાથે ગુપ્ત મંત્રણા શરૂ કરી છે, જેમાં S-400 ને ત્રીજા દેશમાં શિફ્ટ કરવા અથવા યુએસ નિરીક્ષકો હેઠળ બેઝમાં લોક કરવાની ઓફર મૂકવામાં આવી છે.
Turkey S400 F35 Deal – અમેરિકાની નવી શરતો અને રશિયાના પુતિન પ્રશાસન પર આ નિર્ણયની અસર
વોશિંગ્ટન દ્વારા સંકેત આપવામાં આવ્યા છે કે જો તુર્કી સત્તાવાર રીતે રશિયન સિસ્ટમનો ત્યાગ કરશે, તો જ તેના પરથી પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવશે અને $૨૩ બિલિયનની F-16 અપગ્રેડેશન ડીલ સહિત F-35 ની વાપસી પર વિચાર કરાશે. બીજી તરફ, તુર્કીના આ પગલાથી ક્રેમલિન (Russia) અને રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. રશિયા તેને નાટો દેશોની દગાબાજી તરીકે જોઈ રહ્યું છે. આ સંરક્ષણ શિફ્ટથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આજના બદલાતા યુગમાં કોઈપણ દેશ માટે વૈશ્વિક પ્રતિબંધો વચ્ચે રશિયન હથિયારો પર નિર્ભર રહેવું કેટલું મુશ્કેલ બની ગયું છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
US Iran Missile Attack મિડલ ઈસ્ટમાં મહાયુદ્ધનું જોખમ, ઈરાનના મિસાઈલ પાવર સામે લાચાર બન્યા પશ્ચિમી દેશો?