News Continuous Bureau | Mumbai
How do QR codes store information આજની ડિજિટલ યુગમાં આપણે દરરોજ પેમેન્ટ કરવાથી લઈને મેનુ જોવા સુધી અનેક જગ્યાએ ક્યુઆર કોડ (QR Code) નો ઉપયોગ કરીએ છીએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ નાના કાળા અને સફેદ ચોરસ બોક્સમાં આટલી બધી માહિતી કેવી રીતે સંગ્રહિત થતી હશે?
QR codes store information – બાઈનરી ફોર્મેટ અને ડેટા એન્કોડિંગની પદ્ધતિ
ક્યુઆર કોડ એટલે કે ક્વિક રિસ્પોન્સ કોડ (Quick Response Code) એ એક ટુ-ડાયમેન્શનલ (2D) મેટ્રિક્સ બારકોડ છે. તેમાં કોઈપણ માહિતી સીધેસીધી અક્ષરોના સ્વરૂપમાં નહીં, પરંતુ બાઈનરી ફોર્મેટ (Binary format) એટલે કે 0 અને 1 ના ડેટા સ્વરૂપે સંગ્રહિત થાય છે. આ ડેટાને સ્ટોર કરવા માટે ન્યુમેરિક, અલ્ફાન્યુમેરિક, બાઈટ અને કાંજી (Kanji) જેવા વિવિધ એન્કોડિંગ મોડ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેના કારણે તે હજારો અક્ષરો સુધીની માહિતી સરળતાથી સમાવી શકે છે.
QR codes store information – ક્યુઆર કોડની રચના અને વિશિષ્ટ પેટર્ન
ક્યુઆર કોડની ડિઝાઇનમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ભાગો હોય છે, જેમાં ખૂણા પર આવેલા મોટા ચોરસ સ્કેનરને કોડની દિશા અને સાઈઝ ઓળખવામાં મદદ કરે છે, જેને ફાઇન્ડર પેટર્ન (Finder patterns) કહે છે. આ ઉપરાંત, કોડમાં રહેલી એરર કરેક્શન સિસ્ટમ (Error correction) એટલી મજબૂત હોય છે કે જો કોડ થોડો ક્ષતિગ્રસ્ત કે ગંદો થઈ જાય તો પણ સ્કેનર તેને આસાનીથી વાંચી શકે છે.
QR codes store information – સ્માર્ટફોન કેમેરા દ્વારા રીડ કરવાની પ્રક્રિયા
જ્યારે તમે તમારા સ્માર્ટફોન કેમેરાથી કોઈ ક્યુઆર કોડ સ્કેન કરો છો, ત્યારે ડિવાઈસનો પ્રોસેસર તરત જ બાઈનરી ડેટાને ડિકોડ કરીને વેબ લિંક, કન્ટેક્ટ ડિટેલ્સ કે અન્ય માહિતી સ્ક્રીન પર દર્શાવે છે. આ ટેક્નોલોજી ઝડપી અને સચોટ હોવાને કારણે આજે વૈશ્વિક સ્તરે લોકપ્રિય બની છે.
