News Continuous Bureau | Mumbai
SC Review Plea On CEC Act દેશના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરો (ECs) ની પસંદગી પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા નવા કાયદા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ફરી એકવાર સુનાવણીની શક્યતા ઊભી થઈ છે; સર્વોચ્ચ અદાલતના અગાઉના ચુકાદા અને નવા CEC એક્ટ સામે દાખલ થયેલી પુનર્વિચાર અરજી પર ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) એ સકારાત્મક વલણ દર્શાવતા જણાવ્યું છે કે તેઓ આ મામલાને યોગ્ય બેંચ સમક્ષ લિસ્ટ કરવા અંગે વિચાર કરશે.
SC Review Plea On CEC Act – પસંદગી પેનલમાંથી CJI ને દૂર કરવા સામે અદાલતમાં પુનર્વિચારની માંગ
વરિષ્ઠ ધારાશાસ્ત્રીઓ અને અરજદારો દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ આ મામલાનો વિશેષ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેંચે ૨૦૨૩ માં આપેલા ઐતિહાસિક ચુકાદામાં ચૂંટણી પંચની નિમણૂક માટે વડાપ્રધાન, વિપક્ષના નેતા અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) ની ત્રણ સભ્યોની પસંદગી સમિતિની ભલામણ કરી હતી. જોકે, સંસદ દ્વારા પસાર કરાયેલા નવા કાયદામાં CJI ના સ્થાને કેન્દ્રીય કેબિનેટ મંત્રીને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે પસંદગી પ્રક્રિયામાં કાર્યપાલિકાનું પ્રભુત્વ વધી ગયું છે અને સ્વાયત્તતા જોખમાઈ છે.
SC Review Plea On CEC Act – CJI ની બેંચ સમક્ષ અર્જન્ટ લિસ્ટિંગનો ઉલ્લેખ, ન્યાયતંત્રે આપ્યો ભરોસો
સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન અરજદાર પક્ષે આ મામલે તાકીદે સુનાવણી હાથ ધરવાની રજૂઆત કરી હતી. મુખ્ય ન્યાયાધીશની અધ્યક્ષતાવાળી બેંચે વકીલોની દલીલો શાંતિપૂર્વક સાંભળ્યા બાદ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેઓ અરજીની કાનૂની યોગ્યતા અને બંધારણીય મુદ્દાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સુનાવણીની તારીખ નક્કી કરવા અંગે ગંભીરતાપૂર્વક વિચાર કરશે. આ મૌખિક ટિપ્પણી બાદ કાનૂની અને રાજકીય વર્તુળોમાં અટકળો તેજ બની છે કે શું અદાલત આ કાયદાની બંધારણીય માન્યતાની ફરી સમીક્ષા કરશે.
SC Review Plea On CEC Act – ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા અને લોકશાહીના રક્ષણ માટે કાનૂની લડાઈ
અરજદારોનું કહેવું છે કે મુક્ત અને નિષ્પક્ષ ચૂંટણી એ બંધારણના મૂળભૂત માળખા (Basic Structure) નો અવિભાજ્ય હિસ્સો છે. જો ચૂંટણી કમિશનરોની પસંદગીમાં શાસક પક્ષની બહુમતી રહેશે તો ચૂંટણી પંચની સ્વાયત્તતા સામે પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો ઊભા થશે. વિપક્ષો પણ સંસદથી લઈને રસ્તાઓ સુધી આ કાયદાનો ઉગ્ર વિરોધ કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા જો પુનર્વિચાર અરજી સ્વીકારવામાં આવે છે, તો દેશની ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને બંધારણીય સંસ્થાઓની પારદર્શિતા માટે તે ખૂબ મોટો સીમાચિહ્નરૂપ વળાંક સાબિત થઈ શકે છે.
