News Continuous Bureau | Mumbai
Indian Rupee Depreciates Against Dollar વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ અને મજબૂત અમેરિકી ડૉલર (US Dollar) સામે ભારતીય રૂપિયો (Indian Rupee) સતત દબાણ હેઠળ જોવા મળી રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય બજારો અને વિદેશી વિશ્લેષકો દ્વારા ભારતીય ચલણ અંગે કરવામાં આવેલી એક ચોંકાવનારી ભવિષ્યવાણીએ ચિંતા વધારી દીધી છે. વૈશ્વિક નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, જો વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) દ્વારા મૂડી પાછી ખેંચવાનો સિલસિલો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં વધારો ચાલુ રહેશે, તો રૂપિયો ગગડીને પ્રતિ ડૉલર ૧૦૨ ના સર્વકાલીન નીચલા સ્તરે (Record Low) પહોંચી શકે છે. આ સંભવિત કડાકાને કારણે આયાત મોંઘી થવાની અને દેશમાં ફુગાવો વધવાની ગંભીર આશંકા સેવાઈ રહી છે.
Indian Rupee Depreciates Against Dollar – વૈશ્વિક મોરચે ડૉલર ઇન્ડેક્સની મજબૂતી અને સ્થાનિક પરિબળો
ફોરેક્સ બજારના (Forex Market) નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકાની મધ્યસ્થ બેંક ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરો અંગે લેવામાં આવી રહેલા કડક વલણ અને મજબૂત ડૉલર ઇન્ડેક્સના (Dollar Index) લીધે વિશ્વભરના ઊભરતા બજારોના ચલણ પર ભારે દબાણ સર્જાયું છે. ભારતમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા સ્થાનિક શેરબજારમાંથી સતત મૂડીનો ઉપાડ (Capital Outflow) કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પરિબળોની સીધી અસર સ્થાનિક વિનિમય દર (Exchange Rate) પર પડી રહી છે, જેના કારણે રૂપિયો ડૉલર સામે દિવસ-પ્રતિદિન નબળો પડી રહ્યો છે અને ચલણમાં અસ્થિરતા વધી રહી છે.
Indian Rupee Depreciates Against Dollar – આયાતી ફુગાવો અને સામાન્ય નાગરિકોના બજેટ પર સીધી અસર
જો રૂપિયો ગગડીને ૧૦૨ ના સ્તરે પહોંચશે તો તેની સૌથી મોટી પ્રતિકૂળ અસર દેશના આયાત બિલ (Import Bill) પર પડશે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું ૮૫ ટકાથી વધુ કાચું તેલ (Crude Oil) આયાત કરે છે, જેની ચૂકવણી ડૉલરમાં થાય છે. ચલણ નબળું પડતાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે, જે સીધી રીતે માલસામાનના પરિવહન ખર્ચને વધારશે અને આયાતી ફુગાવો (Imported Inflation) ભડકાવશે. આ ઉપરાંત વિદેશમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે ફી અને રહેવાનો ખર્ચ વધી જશે તેમજ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સ્માર્ટફોન જેવા આયાતી ઉપકરણો પણ સામાન્ય લોકો માટે મોંઘા બનશે.
Indian Rupee Depreciates Against Dollar – રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાની દરમિયાનગીરી અને ફોરેક્સ રિઝર્વનું રક્ષણ
ભારતીય કરન્સીમાં અતિશય અસ્થિરતા અટકાવવા માટે મધ્યસ્થ બેંક રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) સતત વિદેશી હૂંડિયામણ બજાર પર નજર રાખી રહી છે. રૂપિયાને વધુ તૂટતો બચાવવા માટે આરબીઆઈ પોતાના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડોળમાંથી (Forex Reserves) ડૉલરનું વેચાણ કરીને દરમિયાનગીરી કરે છે. જોકે, વૈશ્વિક સ્તરે જીઓપોલિટિકલ તણાવ અને તેલના ભાવમાં સતત વધારા વચ્ચે આ દરમિયાનગીરીની પણ એક મર્યાદા રહેલી છે. આર્થિક વિશ્લેષકો માને છે કે સ્થાનિક મેક્રો-ઇકોનોમિક સ્થિરતા મજબૂત હોવા છતાં વૈશ્વિક પરિબળો સામે ભારતીય ચલણનું રક્ષણ કરવું આગામી સમયમાં સૌથી મોટો પડકાર બની રહેશે.
